Επικαιρότητα
Απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από την κεντρική Αγία Τράπεζα Ιερού Ναού της Κρήτης
27 Ιαν 2026
Άρθρο της Ευαγγελίας Ζουλάκη
“Ημείς δε κηρύσσομεν Χριστόν Εσταυρωμένον” (Α’ Κορ.1,23)
Για πρώτη φορά στην Κρήτη συντελέστηκε η συνήθης, τον τελευταίο καιρό, βλάσφημη απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από την Αγία Τράπεζα των Ορθοδόξων ναών.

Συγκεκριμένα στον Ι. Ναό του Αγίου Γεωργίου στην Ιεράπετρα αφαιρέθηκε ο Εσταυρωμένος πίσω από την κεντρική Αγία Τράπεζα (και μετατέθηκε σε διπλανή Αγία Τράπεζα), ενώ στο κεντρικό κλίτος τοποθετήθηκε αντ’ Αυτού το σύνθρονο.
Αυτή η αντορθόδοξη και βέβηλη πράξη προκάλεσε την ορθόδοξη αντίδραση κάποιων ευλαβών πιστών στην Ιεράπετρα. Παράδειγμα αποτελεί η εξής ομολογιακή καταγγελία μιας πιστής που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης [1]:
«Η αφαίρεση του Εσταυρωμένου από την Αγία Τράπεζα συνιστά αντικανονική και αντιπατερική πράξη, διότι αποκόπτει την Ευχαριστιακή ζωή από τη Σταυρική Ομολογία. […].
Η Αγία Τράπεζα δεν είναι ουδέτερος χώρος, αλλά τύπος του Γολγοθά και του Τάφου. Η απομάκρυνση του Εσταυρωμένου από αυτήν δηλώνει θεολογική εκτροπή, διότι αποσιωπά το «δι’ οὗ ἦλθεν ἡ σωτηρία».
Καμία λειτουργική ή διοικητική ανάγκη δεν δύναται να υπερισχύσει της ομολογίας του Σταυρού.
Η πράξη αυτή οφείλει να ανακληθεί άμεσα, προς αποκατάσταση της ορθόδοξης τάξης και προς αποφυγή σκανδαλισμού του πληρώματος της Εκκλησίας».
Η βέβηλη αυτή πράξη της απομάκρυνσης του Εσταυρωμένου αποτελεί μια αναβίωση της εικονομαχίας. Η αντίδραση των πιστών λοιπόν είναι επιβεβλημένη και το προαναφερθέν παράδειγμα αποτελεί μια αξιέπαινη φωνή ομολογίας εναντίον της βλάσφημης αυτής πρακτικής!
Στο εξαιρετικό πόνημα του κ. Ιωάννη Λίτινα με τίτλο «Η ορθή θεολογικά και υπό Αγίων Πατέρων επικυρωμένη τοποθέτηση του Εσταυρωμένου και του Σταυρού Λιτανειών μέσα στο ιερό βήμα και πίσω από την Αγία Τράπεζα» αποδεικνύεται πως η ύπαρξη του Εσταυρωμένου στην θέση αυτή (πίσω από την Αγία Τράπεζα) είναι μια αιωνόβια παράδοση και αυτό επιβεβαιώνεται από πολλές μαρτυρίες.
Διαβάζουμε μεταξύ άλλων στο βιβλίο αυτό: «Κανένας ἱερὸς Κανόνας, καμμία ἱερὰ παράδοση, καμμία Σύνοδος καὶ καμμία πατερική διδασκαλία ή πράξη δέν ἀντικρούουν τὴν ὕπαρξη τῆς εἰκόνας τοῦ Σταυρωθέντος στὴν λατρεία ἢ τὴν θέση της πίσω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα. Καὶ ὄχι μόνο δὲν ἀντικρούουν, ἀλλὰ ἀντιθέτως τὴν προστατεύει de jure ἀπὸ κάθε έναντία παρέμβαση ή Ζ’ Οικουμενική Σύνοδος.
Επειδή, συγκεκριμένα, πρόκειται για εικονική αναζωγράφηση τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ πού ἔχει υιοθετηθεῖ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία, κάθε ἀπόπειρα ἀποβολής της ἀπό αὐτήν, εἴτε ὡς ἀθέτηση τῆς ὑφιστάμενης ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, εἴτε ὡς πανοῦργος ἐπινόηση πρὸς ἀνατροπή τῆς ἐνθέσμου παραδόσεως, εἴτε ὡς καινοτομία επισύρει την καθαίρεση καὶ τὸν ἀφορισμὸ σὲ ὅσους κληρικοὺς ἢ λαϊκοὺς τὴν τολμήσουν, κατὰ τὴν σαφῆ διατύπωση τοῦ Ὅρου Πίστεως τῆς Συνόδου:
«Τοὺς οὖν τολμῶντας ἑτέρως φρονεῖν ἢ διδάσκειν, ἢ κατὰ τοὺς ἐναγεῖς αἱρετικοὺς τὰς ἐκκλησιαστικὰς παραδόσεις ἀθετεῖν καὶ καινοτομίαν τινὰ ἐπινοεῖν ἢ ἀποβάλλεσθαί τι ἐκ τῶν ἀνατεθειμένων τῇ ἐκκλησίᾳ, εὐαγγέλιον ἢ τύπον τοῦ σταυροῦ ἢ εἰκονικὴν ἀναζωγράφησιν ἢ ἅγιον λείψανον μάρτυρος, ἢ ἐπινοεῖν σκολιῶς καὶ πανούργως πρὸς τὸ ἀνατρέψαι ἔν τι τῶν ἐνθέσμων παραδόσεων τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἔτι γε μὴν ὡς κοινοῖς χρῆσθαι τοῖς ἱεροῖς κειμηλίοις ἢ τοῖς εὐαγέσι μοναστηρίοις, ἐπισκόπους μὲν ὄντας ή κληρικούς καθαιρεῖσθαι προστάσσομεν, μονάζοντας δὲ ἡ λαϊκοὺς τῆς κοινωνίας ἀφορίζεσθαι»» [2].
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι «Όλοι οι σύγχρονοι άγιοι που λειτούργησαν με την σημερινή πρακτική, λειτουργούσαν με τον Εσταυρωμένο πίσω από την Αγία τράπεζα» [3]. «Εξάλλου όπως νουθετούσε τους ιερείς ο Άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης «εμείς πάτερ μου, ότι βρήκαμε θα τηρήσουμε» δηλώνοντας την βαρύνουσα σημασία που έχει η τήρηση των παραδόσεων της Εκκλησίας» [4].
Πέρα από την μεταπατερική προέλευση αυτής της βλασφημίας, η οποία θεωρεί την παράδοση ξεπερασμένη και πως χρειάζονται καινοτομίες στην Εκκλησία, η αφαίρεση του Εσταυρωμένου πίσω από την Αγία Τράπεζα και η αντικατάστασή του με σύνθρονο υπηρετεί και την αίρεση του επισκοποκεντρισμού.
Διαβάζουμε σε άλλο σημείο του βιβλίου: ««Καταλαμβάνει», λοιπόν ο Εσταυρωμένος, «θέση ποὺ δὲν Τοῦ ἀνήκει», ἀλλὰ παραδόξως δὲν ὑφίσταται κανένα «θεολογικό πρόβλημα καὶ μπέρδεμα» ὅταν τὴν «καταλαμβάνει» ὁ ἐπίσκοπος ἀνεβαίνοντας στὸ σύνθρονο, τὸ ὁποῖο τοποθετοῦν σὲ ἀντικατάσταση τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ τοῦ Σταυροῦ λιτανειῶν, ἐκεῖ ἀκριβῶς πού κατὰ τὴν Ἐγκύκλιο εἶναι ἡ «ἀποκλειστική και μοναδική θέση» τῶν Τριῶν Προσώπων τῆς Ἁγίας Τριάδος.
Κατὰ τὴν αἱρετικὴ θεολογία τῆς ἐλπίδας, ή «θλιβερή εικόνα» τοῦ Εσταυρωμένου «ανήκει στὴν Ἱστορία» («Χριστὸς τῆς Ἱστορίας») καὶ δὲν ἁρμόζει ή θέση του στὸ «χαρμόσυνο καὶ ἀναστάσιμο» «έσχατολογικὸ σημεῖο» τῆς Ἐκκλησίας, πίσω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα ὅπου δῆθεν ἀφικνεῖται ὁ ἀναστημένος Χριστός («ἐσχατολογικός Χριστός»).
Γιὰ τὴν ἐπίσης αἱρετικὴ πλάνη τοῦ ἐπισκοποκεντρισμοῦ, στὸ σημεῖο αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ βλέπουν οἱ πιστοὶ τὴν εἰκόνα τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ τὸν Σταυρό του, διότι δῆθεν τοὺς «προκαλεῖ βλάβες καὶ ἀλλοιώσεις», ἀλλὰ δὲν βλάπτονται καθόλου βλέποντας στον ίδιο τόπο τόν ἐπίσκοπο.
Βεβαίως, ή ἀνεμπόδιστη θέαση πρὸς τὸν ἀρχιερέα ἀντὶ τοῦ Ἐσταυρωμένου ἢ τοῦ Σταυροῦ στὸν ἴδιο χῶρο, ἐξυπηρετεῖ ἰδανικὰ τὴν ἐπιδιωκόμενη, ἀπὸ τὴν αἵρεση αυτή, ἀλλοίωση τοῦ χριστοκεντρικοῦ χαρακτῆροςτῆς λατρείας καὶ τὴν μετατροπή του σὲ ἐπισκοποκεντρικό, ὅπως αὐτὸν στὸν ὁποῖον κατέληξαν οἱ παπικοὶ ἀνάγοντας τὸν Πάπα σὲ ἀντιπρόσωπο τοῦ Θεοῦ στὴ γῆ» [5].
«Ο Εσταυρωμένος λοιπὸν καταγγέλλεται ἀπὸ τοὺς ὑποστηρίζοντας συνειδητὰ τὴν ἀποβολή του, ὅτι προκαλεῖ «ἀλλοίωση στὴν ἐσχατολογική προοπτικὴ τῶν πιστῶν», «ὀντολογική σύγχυση», ὅτι «εἶναι λάθος νὰ βρίσκεται πίσω ἀπὸ τὴν Ἁγία Τράπεζα», ἐνῶ θεωρήθηκε de facto σωστὸ νὰ ἀποβληθεῖ ἐντελῶς σὲ ἀποθῆκες, δωμάτια καὶ γραφεῖα ἢ νὰ μετατεθεῖ στὸ γυναικωνίτη ἢ κάποια άλλη γωνιά τοῦ ναοῦ» [6].
Σε θαυμάσιο άρθρο με τίτλο «Ο πρώτος που απομάκρυνε (1963) τον Εσταυρωμένον του Ιερού Βήματος: ο Μασόνος Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας!», ο οσιολογιώτατος μοναχός Σεραφείμ Ζήσης μας παραθέτει απόσπασμα από το βιβλίο του μακαριστού Αρχιμανδρίτου π. Φιλαρέτου Βιτάλη, όπου αποκαλύπτει την προέλευση της βλάσφημης καινοτομίας της απομάκρυνσης του Εσταυρωμένου εκ του Ιερού Βήματος.
Δεν είναι να απορεί κανείς βέβαια πως ένας μασόνος πατριάρχης θα διέπραττε κάτι τέτοιο, καθότι, όπως διαβάζουμε στο άρθρο «[…] η Μασονία, ὡς γνωστόν, στρέφεται εὐθέως κατά τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ καί τοῦ τιμίου Σταυροῦ Του, πρό τοῦ ὁποίου «φρίττει καί τρέμει, μή φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τήν δύναμιν, ὁ διάβολος» καί πᾶς ἐξ αὐτοῦ ἐμπνεόμενος καί τά ἔργα αὐτοῦ διαπράττων (Ἰωάν. η΄ 41-44)» [7].
Η αφαίρεση του Εσταυρωμένου όπισθεν της κεντρικής Αγίας Τραπέζης αποτελεί μια βλάσφημη καινοτομία και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Καθήκον των πιστών της ενορίας Αγίου Γεωργίου Ιεράπετρας είναι να αδειάσει ο ναός, προκειμένου να συνετισθεί ο Μητροπολίτης που το έπραξε.
Στην «Έκδοση ακριβής της Ορθοδόξου πίστεως», στο κεφάλαιο «περὶ Σταυροῦ ἐν ὦ ἐτι καὶ περὶ πίστεως» ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός αναπτύσσει μια εξαίσια ομολογία πίστεως περί του Σταυρού του Χριστού.
Γράφει εκεί μεταξύ άλλων: «Πᾶσα μὲν οὖν πρᾶξις καὶ θαυματουργία τοῦ Χριστοῦ μεγίστη καὶ θεία καὶ θαυμαστή, ἀλλὰ πάντων ἐστὶ θαυμαστότερον ὁ τίμιος αὐτοῦ σταυρός. Δι᾿ οὐδενὸς γὰρ ἑτέρου ὁ θάνατος κατήργηται, ἡ τοῦ προπάτορος ἁμαρτίας λέλυται, ὁ ᾅδης ἐσκύλευται, ἡ ἀνάστασις δεδώρηται, δύναμις ἡμῖν τοῦ καταφρονεῖν τῶν παρόντων καὶ αὐτοῦ τοῦ θανάτου δέδοται, ἡ πρὸς τὴν ἀρχαίαν μακαριότητα ἐπάνοδος κατώρθωται, πύλαι παραδείσου ἠνοίχθησαν, ἡ φύσις ἡμῶν ἐκ δεξιῶν τοῦ Θεοῦ κεκάθικε, τέκνα Θεοῦ καὶ κληρονόμοι γεγόναμεν, εἰ μὴ διὰ τοῦ σταυροῦ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Διὰ σταυροῦ γὰρ ταῦτα πάντα κατώρθωται. «Όσοι γὰρ ἐβαπτίσθημεν εἰς Χριστόν», φησὶν ὁ ἀπόστολος, «εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν» ὅσοι δὲ εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθημεν, Χριστὸν ἐνεδυσάμεθα». Χριστὸς δέ ἐστι «Θεοῦ δύναμις καὶ σοφία». Ἰδοὺ ὁ θάνατος τοῦ Χριστοῦ, ἤτοι ὁ σταυρὸς τὴν ἐνυπόστατον τοῦ Θεοῦ σοφίαν καὶ δύναμιν ἡμᾶς περιέβαλε. Δύναμις δὲ Θεοῦ ἐστιν ὁ λόγος ὁ τοῦ σταυροῦ, ἢ ὅτι τὸ δυνατὸν τοῦ Θεοῦ, ἤτοι ἡ κατὰ τοῦ θανάτου νίκη δι᾽ αὐτοῦ ἡμῖν πεφανέρωται […]» [8].
Εναργέστατα παρουσιάζεται από τον Άγιο Ιωάννη η δύναμη του Σταυρού του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και αυτό είναι αδιαμφισβήτητο. Όσοι αμφισβητούν την αξία του δεν θα έπρεπε να καλούνται ούτε καν Χριστιανοί…
«Οἱ τοῦτο προσκυνοῦντες, τῆς μερίδος τύχοιμεν Χριστοῦ τοῦ Ἐσταυρωμένου» [9].
- [1] https://www.ekriti.gr
- [2] Λίτινας Γ. Ιωάννης, «Η ορθή θεολογικά και υπό Αγίων Πατέρων επικυρωμένη τοποθέτηση του Εσταυρωμένου και του Σταυρού Λιτανειών μέσα στο ιερό βήμα και πίσω από την Αγία Τράπεζα», εκδ. Συντονιστικής επιτροπής πιστών Ι.Μ. Περιστερίου, Περιστέρι 2024, σελ. 47
- [3] αυτ. σελ. 35
- [4] αυτ. σελ. 17
- [5] αυτ. σελ. 85
- [6] αυτ. σελ. 59
- [7] https://katanixi.gr
- [8] Ιωάννου Δαμάσκηνου Δογματικά Α’, Πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς» Θεσσαλονίκη 1978, σελ.450-452
- [9] αυτ. σελ. 455
Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI
Δείτε σχετικά:
– Ο πρώτος που απομάκρυνε (1963) τον Εσταυρωμένον του Ιερού Βήματος: ο Μασόνος Οικουμενικός Πατριάρχης Αθηναγόρας!
– «Ψηλαφητόν σκότος» οι αιρετικές θέσεις του Μητροπολίτου Περιστερίου και των ομοϊδεατών του
– Μητροπολίτης Κυθήρων, Θεολογική επιστήριξις της όπισθεν της Αγίας Τραπέζης τοποθετήσεως του Εσταυρωμένου Χριστού