του Αγαθόνικου

Σε καιρούς πνευματικής σύγχυσης, η Αποτείχιση στέκει όπως το Μεσολόγγι – φράχτης ιερός απέναντι στα κύματα της αίρεσης

Στην πιό σκοτεινή ώρα της Επανάστασης, όταν ο Ιμπραήμ ρήμαζε το Μοριά και ο Κιουταχής ορμούσε στη Ρούμελη, την φλόγα της Λευτεριάς κράτησε αναμμένη το καλυβάκι και ο φράχτης, το Μεσολόγγι με το περιτείχισμά του, πάνω στο οποίο έσβηναν επί ένα έτος τα κύματα των εχθρών. Τούρκοι, Περσιάνοι, Αλβανοί και ντόπιοι, Αιγύπτιοι τακτικοί, ναύτες Αλγερίνοι με αξιωματικούς Γάλλους και Άγγλους, δύο στρατιές θεόρατες και δύο στόλοι, δεν μπόρεσαν να κάμψουν την αντίσταση λίγων ψυχωμένων και μονιασμένων Ελλήνων. «Αραπιάς άτι, Γάλλου νους, βόλι Τουρκιάς, τόπ’ Άγγλου! Πέλαγο μέγα πολεμά, βαρεί το καλυβάκι». 

Στο Μεσολόγγι τρέχει ο νους μου αθέλητα, μόλις σκεφτώ την Αποτείχιση. Αν η πόλη του Μεσολογγίου δικαίως από όλες τις πόλεις μόνη αυτή ονομάζεται Ιερά, για τον ηρωικό αγώνα της και την ολόφωτη θυσία της, πολύ περισσότερο δικαιούται να ονομάζεται Ιερότερη και Τιμιότερη και Αγιότερη η Αποτείχιση, που στα δικά της τείχη, στο δικό της φράχτη, σβήνουν τα κύματα των αιρέσεων εδώ και 2000 χρόνια. Ιερός και Άγιος ο Αγώνας για την Λευτεριά της Πατρίδος. Ιερότερος και Αγιότερος ο Αγώνας και η Θυσία για τον Χριστό, για την Πίστη, για την Ορθοδοξία. 

Ένας Ιμπραήμ και ένας Κιουταχής, οι δύο κορυφαίοι αξιωματικοί του Οθωμανικού κόσμου, με ευρωπαίους επιτελείς και τους πόρους μια Αυτοκρατορίας, αγωνίστηκαν λυσσασμένα να κάμψουν την αντίσταση των Ελευθέρων Πολιορκημένων. Πατριάρχες, Αρχιεπίσκοποι, Επισκοπίδια, Σύνοδοι, Αυτοκράτορες και Ηγεμόνες κίνησαν γη και ουρανό να κάμψουν τους λίγους Ορθοδόξους που αντιστάθηκαν ανά τους αιώνες στις ποικίλες αιρέσεις. Να ρίξουν αυτόν τον άγιο φράχτη, που σηκώνουν σε καιρούς αιρέσεων οι Αθανάσιοι, οι Βασίλειοι, οι Γρηγόριοι, οι Χρυσόστομοι, οι Μάξιμοι, οι Θεόδωροι και οι Δαμασκηνοί, οι Παλαμάδες, οι Παΐσιοι και οι Αυγουστίνοι, οι ομολογητές άγιοι της κάθε εποχής. Δεν το κατάφεραν, ούτε θα το καταφέρουν. Σε καιρούς χαλεπούς η Ορθοδοξία εισέρχεται στο καλυβάκι της και υψώνει τον απόρθητο φράχτη της Αποτείχισης (η σημασία της λέξης εξηγείται παρακάτω).

Και σήμερα στο ίδιο έργο θεατές. Στο διάστημα ενός αιώνα μια συνωμοτική «εκκλησιαστική» φατρία, η σπορά των Ενωτικών του ύστερου Βυζαντίου, κατέλαβε τους θρόνους των Εκκλησιών και τις έδρες των Θεολογικών Σχολών και κατόρθωσε να μεταθέσει συνοδικά (Κολυμπάρι) όρια αιώνια ά έθεντο οι πατέρες ημών. Η Παναίρεση του Οικουμενισμού έλαβε συνοδική κατοχύρωση, και το μόνο που μένει είναι η διακήρυξη της Ενώσεως με τους κάθε λογής αιρετικούς. Ότι δεν επετεύχθη στην Λυών και στην Φερράρα – Φλωρεντία να γίνει τώρα. Τρίτη και φαρμακερή! 

Το πνευματικό Μεσολόγγι συνεχίζει τον αγώνα

Και ενώ θα περίμενε κανείς ότι ο αγώνας των Ορθοδόξων θα δυναμώσει, ανέλπιστα οι αμύντορες της Ορθοδοξίας σίγησαν. Μόνο ψελίσματα. Τουφεκιές σε βουνοκορφές αλλά στους κάμπους και στα κάστρα ο εχθρός. Ένα καλυβάκι έμεινε. Ένα Μεσολόγγι. Η Αποτείχιση. Η ευλογημένη ηρωική Αποτείχιση. 

Πρώτος στον αγώνα ο π. Θεόδωρος Ζήσης. Οι πολλοί μετράν το μπόι τους με τον ίσκιο τους τα δειλινά που γέρνει ο ήλιος. Αν κάποιος θέλει να μετρήσει το μπόι του π. Θεοδώρου να πάει μια βόλτα μέχρι το Freising του Μονάχου. Εκεί που ο π. Θεόδωρος στα 1991 έγραψε χρυσή σελίδα εκκλησιαστικής ιστορίας, όταν με ατράνταχτη θεολογική τεκμηρίωση ανάγκασε τους Παπικούς να καταδικάσουν την Ουνία. Μετά από χίλια χρόνια οι Παπικοί για πρώτη φορά αναγκάζονται να υποχωρήσουν! Ο π. Θεόδωρος έδειξε πως πρέπει να γίνονται οι πραγματικοί εν αληθεία διάλογοι με τους αιρετικούς. Και, φευ, το πλήρωσε με την εκδίωξή τους από τους διαλόγους με απαίτηση του Βαρθολομαίου. Και τώρα σε προχωρημένη ηλικία πρώτος μπήκε στην μάχη. Με σοφία και σύνεση και ηρωισμό εμπνέει και καθοδηγεί, και ως άλλος Ρωγών Ιωσήφ είναι η ψυχή της άμυνας στο φράχτη της Αποτείχισης. Ποιός άλλος μιλάει σήμερα με κύρος και αυθεντία και κυρίως με πράξεις εναντίον του Οικουμενισμού; 

Δευτερόπρωτος ο μακαριστός παπα Νικόλας Μανώλης. Ως άλλος Ραζικότσηκας (ο Αθανάσιος Ραζής που στα 20 του οι Μεσολογγίτες τον όρισαν γενικό του αρχηγό για την σοφία, την σύνεση και την ανδρεία του) στις δύσκολες ώρες σήκωσε στις πλάτες του τον αγώνα για την Ορθοδοξία στην Αποτείχιση, στο Μεσολόγγι. Είναι γνωστό και άκρως συγκινητικό το περιστατικό λίγο πριν την Έξοδο, όταν στην τελευταία συνελευση των Μεσολογγιτών, έφτασε η είδηση ότι και το τελευταίο πέρασμα με τον έξω κόσμό το έπιασαν οι Τούρκοι. Δεν υπάρχει δρόμος διαφυγής. Κατήφεια έπεσε σε όλο το στρατόπεδο. Την απελπισία διέλυσε η φωνή του Ραζή. «Υπάρχει δρόμος ωρέ». Και ποιός είναι αυτός, ρώτησαν οι άλλοι αρχηγοί με απορία. «Ο δρόμος του Θεού» απάντησε ο Αθάνατος Αρχηγός, δείχνοντας με το δάχτυλό του τον Ουρανό. Αυτόν τον δρόμο ακολούθησε και ο παπα Νικόλας. Τον δρόμο του Θεού. Τον δρόμο της Θυσίας μέσα στον αγιασμένο φράχτη της Αποτείχισης. Την ευχή του να έχουμε. 

Ο λαός του Θεού βλέπει. Βλέπει τα υπόλοιπα κάστρα με σβησμένα τα κανόνια τους και βλέπει το Μεσολόγγι, την Αποτείχιση, να πολεμά ακόμα, να πληγώνει τον εχθρό. Οι προμαχώνες του πια δεν λέγονται Φραγκλίνος, και Μπάϊρον και Σκεντέρμπεης αλλά Μάρκος Ευγενικός, Γρηγόριος Παλαμάς κ.α. Τα κανόνια του σκορπάνε πυρ, τα παλικάρια του στέκουν με θάρρος και κάνουν αντεπιθέσεις μέχρι μέσα στον κάμπο. «Τα μάτια μου δεν είδαν τόπον ενδοξότερον από τούτο το αλωνάκι». Να, υπάρχει ακόμα ελπίδα, λέει ο λαός που βλέπει απ’ έξω. Αγωνιστές καλόγεροι, ευλαβείς παπάδες πολύς λαός, αναγνωρίζουν την αλήθεια. Ότι μόνο στην Αποτείχιση υπάρχει πραγματικός αγώνας, εκεί ζει η Λευτεριά, 

Βαρθολομαίος και Γεώργιος στη θέση Ιμπραήμ και Κιουταχή

Κίνησε ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου Γεώργιος ως άλλος Ιμπραήμ να ισοπεδώσει το φράχτη της Θεοπαράδοτης Αποτείχισης. Καθαιρεί, τιμωρεί, φωνάζει, ψεύδεται, συκοφαντεί, κατασκευάζει λέξεις, φαντάζεται αιρέσεις, ζητά λιβέλλους, μα το μόνο που καταφέρνει είναι να ανυψώνει και να δοξάζει αυτό που μάχεται. Ο καϋμένος μοιάζει με τον βουτηγμένο σε βάλτο, που με κάθε κίνησή του βυθίζεται όλο και πιό βαθιά. 

Στο Φανάρι ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος ανάγκασε δόλια τον Μητροπολίτη Πάφου Τυχικό να αρνηθεί την Αποτείχιση. Θρίαμβος! Νίκη των Οικουμενιστών! Ήττα και όνειδος των παραδοσιακών, των «ἁποτειχιστών», των ταραχοποιών και απόβλητων! Αλλά μήπως δεν είναι τα πράγματα ως φαίνονται; 

Και πάλι ο νους μου τρέχει στο Μεσολόγγι. Κάποια στιγμή οι μηχανικοί του Ιμπραήμ σκέφτηκαν ένα τέχνασμα. Μετέφεραν χώματα και πέτρες και όρθωσαν έξω από τα τείχη του Μεσολογγίου έναν λόφο πολύ ψηλότερο από αυτά. Πάνω του έβαλαν κανόνια και χτυπούσαν συνέχεια. Μέρα με την μέρα πρόσθεταν χώματα και ο λόφος προχωρούσε προς το προτείχισμα, χωρίς οι Μεσολογγίτες να μπορούν να κάνουν κάτι. Βλέπεις οι Τούρκοι έβαζαν Έλληνες σκλάβους να τοποθετούν το χώμα στα μπροστινά τα μέρη και δεν βάσταγε η καρδιά των Μεσολογγιτών να σκοτώνουν Έλληνες. Απελπισία! Αλλά βρέθηκε η λύση! Οι Μεσολογγίτες κατασκεύασαν λαγούμι κάτω από το κινούμενο βουνό και του έκλεβαν μυστικά το χώμα! Κάθε μέρα πρόσθεταν οι Τούρκοι υλικά και παραδόξως ο λόφος κόνταινε και έμενε ακίνητος. Και όταν οι άλλοι Έλληνες ρωτούσαν τί γίνεται στο Μεσολόγγι, οι γνωρίζοντες απαντούσαν συνομωτικά: «Κλέφτουν χώμα». Μέχρι που κάποια στιγμή ο ήρωας Κοκκίνης, ο λαγουμιτζής, έβαλε μπόλικο μπαρούτι κάτω από τον λόφο και τον τίναξε στον αέρα, με τους Τούρκους απάνω και με τα κανόνια τους. 

Αυτή η εικόνα σχηματίζεται στο νου μου, όταν αναλογίζομαι τον τωρινό θρίαμβο των Οικουμενιστών. Έβαλαν μπροστά με το ζόρι, με την απειλή, με πράγματα που ίσως δεν μάθουμε ποτέ, έναν όμηρο, έναν αγαθό αλλά γονατισμένο Ορθόδοξο Επίσκοπο να ρίξει χώμα, ώστε να κινηθεί το βουνό γεμάτο έπαρση και αλαζονεία προς τον φράχτη της Αποτείχισης. Ποιος έχει καρδιά να χτυπήσει έναν ταπεινωμένο δούλο; Αλλά και δεν χρειάζεται! Το βουνό είναι κούφιο, εν αγνοία του ετοιμόρροπο, το Πνεύμα το Άγιο κλέφτει χώμα με τρόπο μυστικό και τα θεμέλια είναι υπονομευμένα από την πυρίτιδα του Κυρίου Ιησού, που δεν ανέχεται «ιώτα εν» να αλλοιώνεται από την διδασκαλία Του. Αργά ή γρήγορα και ο Οικουμενισμός και όσοι με αλαζονεία τον υπηρετούν θα ανατιναχτούν και θα γίνει θέαμα παράδοξο, ανάμνηση και κλεισμένο κεφάλαιο της Ιστορίας. Αλλά ακόμα και αν ο Οικουμενισμός ζήσει μέχρι το τέλος της Ιστορίας και καταφέρει να στρώσει το χαλί του Αντιχρίστου, ο προορισμός του είναι η Κόλαση και η Άβυσσος.

Κανείς δεν δικαιούται να μην γνωρίζει

Αγαπητέ αναγνώστη, αν έκανες τον κόπο να διαβάσεις μέχρι εδώ, αξίζει να διαβάσεις και την συνέχεια, για να μάθεις μια και καλή τί είναι η Αποτείχιση, ποιοι είναι οι αποτειχισμένοι, αν υπάρχει ο αποτειχισμός και οι αποτειχιστές, αν η Αποτείχιση σε βγάζει εκτός Εκκλησίας ή όχι. Δεν είναι ασήμαντα αυτά τα θέματα, δεν έχει πια κανείς την επιλογή να τα προσπεράσει. Είναι ώρα αποφάσεων! 

Και πάλι μου έρχεται στο νου η φοβερή απάντηση του ήρωα της ΕΟΚΑ Κυριάκου Μάτση, όταν ο Κυβερνήτης Χάρτινγκ του πρότεινε να προδώσει έναντι ενός αστρονομικού ποσού τον αρχηγό Γρίβα Διγενή, «Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα αλλά περί αρετής». Και τώρα πολύ περισσότερο αναφωνούμε ότι «Ου περί χρημάτων τον αγώνα ποιούμεθα, αλλά περί αρετής, περί σωτηρίας, περί της αμωμήτου Πίστεως, περί πραγμάτων αιωνίων και ανεκτίμητων σε αυτόν και σε όλους τους κόσμους». 

Τί είναι τελικά Αποτείχιση;

Σύμφωνα με το λεξικό Liddell Scott αποτειχίζω σημαίνει περικλείω ή διαχωρίζω με τείχος, με σκοπό ή να οχυρώσω ένα τόπο, π.χ. Αποτειχίζω μια πόλη ή να αποκλείσω κάποιους, πχ. αποτειχίζω τους εχθρούς.

Το ουσιαστικό αποτείχιση παράγεται από το ρήμα αποτειχίζω με την προσθήκη στο θέμα αποτειχ της παραγωγικής κατάληξης -ση που δηλώνει ενέργεια, πχ κινώ- κίνηση, και Αποτείχιση σημαίνει διαχωρισμός, αποκλεισμός.

Η Αποτείχιση καθιερώνεται ως εκκλησιαστικός όρος στην Πρωτοδευτέρα Σύνοδο του 861 μ.Χ. επί Μεγάλου Φωτίου, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως, και συγκεκριμένα δεύτερο μέρος του 15ου Κανόνα της Συνόδου: Οἱ γὰρ δι’ αἵρεσίν τινα […] πρὸ συνοδικῆς διαγνώσεως ἑαυτοὺς τῆς πρὸς τὸν καλούμενον ἐπίσκοπον κοινωνίας ἀποτειχίζοντες (όλος ο Κανόνας εδώ). 

Τί σημαίνει ο εκκλησιαστικός όρος Αποτείχιση 

Ο π. Θεόδωρος Ζήσης, ομότιμος καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, στο βιβλίο του με τίτλο «Δεν είναι σχίσμα η αποτείχιση» δίνει τον εξής ορισμό της αποτείχισης: «αποτείχιση στην εκκλησιαστική ορολογία ονομάζεται η πράξη όπου οἱ κληρικοί ὁποιασδήποτε βαθμίδος καί ἀξιώματος διακόπτουν τήν κοινωνία μέ τόν ἱερατικῶς προϊστάμενό τους καί δεν τόν μνημονεύουν, ὅταν ὁ ἐπίσκοπος, ὁ μητροπολίτης ἢ ὁ πατριάρχης κηρύσσει καί διδάσκει, φανερά και ἀπροκάλυπτα, κάποια αἵρεση, πού τήν ἔχουν καταδικάσει Σύνοδοι καί Ἅγιοι Πατέρες». 

Ο ορισμός αυτός είναι σύμφωνος με το γράμμα και το πνεύμα των Ιερών Κανόνων, την εκκλησιαστική πράξη 2000 ετών, την διδασκαλία των Αγίων Πατέρων αλλά και την γνώμη των μεγάλων κανονολόγων της Εκκλησίας μας.  

Η οικουμενιστική ερμηνεία

Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη, ότι η Αποτείχιση αποτελεί πράξη αποκοπής από την Εκκλησία. Μάλιστα είναι πολύ συνηθισμένη η έκφραση «αποτειχίζομαι από την Εκκλησία». 

Την άποψη αυτή υποστηρίζουν όλοι οι Οικουμενιστές αλλά και η πλειοψηφία των παραδοσιακών επισκόπων (πχ Λεμεσού Αθανάσιος και Μόρφου Νεόφυτος), των θεολόγων, ιερέων και μοναχών, παρότι δεν έχει κανένα έρεισμα στην Αγία Γραφή, την Εκκλησιαστική Ιστορία, τους Ιερούς Κανόνες και τους Αγίου Πατέρες. Γιατί άραγε συμβαίνει αυτό; 

Οι εγγενείς αδυναμίες της νεοελληνικής γλώσσας

Η απάντηση βρίσκεται σε μία εγγενή αδυναμία της δημοτικής μας γλώσσας. Για να το καταλάβουμε θα χρειαστεί να κάνουμε ένα μικρό μάθημα γραμματικής και συντακτικού.

Ο αποτειχίζων, ήτοι οι μετοχές στα αρχαία ελληνικά

Στα αρχαία ελληνικά τα ρηματικά επίθετα, που στη γραμματική ονομάζονται μετοχές, σχημάτιζαν όλους τους χρόνους, τις φωνές και τις πτώσεις. Αυτό έδινε την δυνατότητα στους τεχνίτες του λόγου να εκφράζονται με χάρη, σαφήνεια, πλαστικότητα και πυκνότητα.  

Μια τέτοια μετοχή χρησιμοποίησε ο Μέγας Φώτιος στον 15ο Κανόνα, την μετοχή ενεργητικού ενεστώτα του ρήματος αποτειχίζω, οι ἀποτειχίζοντες. Όπως είπαμε στην αρχή το ρήμα αποτειχίζω έχει διπλή έννοια, είτε οχυρώνω με τείχος είτε αποκλείω με τείχος. 

Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο Μ. Φώτιος, με μία μεγαλοφυή σύνταξη, έδωσε στην μετοχή αποτειχίζοντες και τις δύο σημασίες, χρησιμοποιώντας δύο αντικείμενα, ένα άμεσο, την αυτοπαθητική αντωνυμία «εαυτούς», και ένα έμμεσο, το ουσιαστικό «της κοινωνίας».

Οι αποτειχίζοντες εαυτούς της κοινωνίας του καλουμένου επισκόπου

Αυτοί που με τείχος οχυρώνουν τους εαυτούς τους και αποκλείουν την κοινωνία με τον καλούμενο επίσκοπο

ή αλλιώς, σε πιο νεοελληνική απόδοση,

αυτοί που διαχωρίζουν με τείχος τον εαυτό τους από την κοινωνία με τον καλούμενο επίσκοπο. 

Ο αποτειχισμένος, ήτοι οι μετοχές στα νέα Ελληνικά

Δυστυχώς στη φτωχότερη δημοτική οι μετοχές δεν είναι και στα καλύτερα τους. 

• Από τις μετοχές της ενεργητικής φωνής στη δημοτική χρησιμοποιείται μόνο η άκλιτη μετοχή με κατάληξη – όντας, πχ η μετοχή του ρήματος γράφω είναι γράφοντας. 
• Οι μετοχές της ενεργητικής φωνής που κλίνονται σε όλες τις πτώσεις θεωρούνται λόγιες και χρησιμοποιούνται σπανιότατα, μόνο σε συγκεκριμένες ειδικές περιπτώσεις, π.χ. ο ενάγων του ενάγοντος. Τέτοια μετοχή είναι ο αποτειχίζων του αποτειχίζοντος, οι αποτειχίζοντες των αποτειχιζόντων.
• Πιο εύχρηστη και ως εκ τούτου συνηθισμένη είναι η μετοχή του παθητικού παρακειμένου με κατάληξη – μένος. Είναι τόσο συνηθισμένη (να μια μετοχή παθητικού παρακειμένου) και εύχρηστη η μετοχή με -μένος που ακόμα και ρήματα που δεν έχουν παθητική φωνή χρησιμοποιούν την μετοχή του παθητικού παρακειμένου πχ πεινώ – πεινασμένος, ανεβαίνω – ανεβασμένος. Τέτοια μετοχή είναι ο αποτειχισμένος. Και εδώ είναι που σκαλώνει το μυαλό μας και πέφτουμε στην φάκα των Οικουμενιστών! 

Η μετοχή αποτειχισμένος λόγω ευκολίας αντικατέστησε την δύσχρηστη μετοχή της ενεργητικης φωνής και κατά φυσικό τρόπο οδήγησε στην αντικατάσταση του ενεργητικού ρήματος αποτειχίζω από το παθητικό αποτειχίζομαι. 

Στην ενεργητική φωνή όμως, όπως γνωρίζουμε από τα σχολικά μας χρόνια, δίνεται έμφαση στο ποιος ενεργεί και πού μεταβαίνει η ενέργεια του σε αντίθεση με την παθητική φωνή που τονίζει κυρίως τί παθαίνει το υποκείμενο και παρεμπιπτόντως μόνο από ποιον το παθαίνει. 

Αυτή την διαφορά νοήματος, μεταξύ ενεργητικής και παθητικής φωνής, εκμεταλλεύονται οι Οικουμενιστές και λένε ότι αυτός που αποτειχίζεται δεν ενεργεί, αλλά παθαίνει κάτι. Και προσθέτουν τον αυθαίρετο εμπρόθετο προσδιορισμό από την Εκκλησία, για να ολοκληρωθεί η διαστροφή του νοήματος της Αποτείχισης. Αποτειχίζομαι από την Εκκλησία. Διαχωρίζομαι, αποκόπτομαι από την Εκκλησία. 

Σύμφωνα όμως με όσα έχουμε πει αυτό είναι αδύνατο, είναι σαν να λέμε διαχωρίζομαι από το σώμα μου, αποκλείομαι από τον εαυτό μου. Είναι έκφραση αυτοαναιρούμενη, γιατί ακριβώς άλλο είναι το νόημα της λέξης Αποτείχιση. 

Ο Αποτειχισμός και οι αποτειχιστές

Στην Κύπρο για πρώτη φορά γράφτηκε και ακούστηκε ο νεολογισμός αποτειχισμός – αποτειχιστές. Η προσθήκη της κατάληξης -ισμός στην λέξη αποτείχιση μόνο τυχαία δεν είναι. Η κατάληξη -ισμός παραπέμπει άμεσα σε ιδεολογία ή αίρεση, π.χ. παπισμός, προτεσταντισμός, φορτίζοντας την έννοια με αρνητική σημασία. Από τον αποτειχισμό παράγεται και η λέξη αποτειχιστής, δηλαδή ο οπαδός της αίρεσης του αποτειχισμού. Προφανώς και ο νεολογισμός αυτός εξυπηρετεί συγκεκριμένες σκοπιμότητες για την συκοφάντηση της Ιεροκανονικής Αποτείχισης ως ξένης προς την εκκλησιαστική τάξη, πράγμα που είναι ολότελα ψευδές. 

Συμπέρασμα 

Η χρήση των λέξεων αποτείχιση – αποτειχίζομαι – αποτειχισμένος έχουν καταχωρηθεί πλέον στο εκκλησιαστικό μας λεξιλόγιο και δεν αλλάζουν. Αλλά θα πρέπει για την αποφυγή παρερμηνειών να συνοδεύονται από τον σωστό προσδιορισμό, π.χ. Αποτειχίζομαι από τους αιρετίζοντες επισκόπους. 

Οφείλουμε, λοιπόν, να κατανοούμε το πραγματικό νόημα της Αποτείχισης και να μην τσιμπάμε στα φτηνά δήθεν επιχειρήματα των Οικουμενιστών και λοιπών νανουριστών, όπως τους έλεγε ο μακαριστός π. Νικόλαος Μανώλης. 

Η Αποτείχιση είναι νόμιμος και Ιεροκανονικός τρόπος αντίδρασης των κληρικών κάθε βαθμίδος και του πιστού λαού.

Είναι μια υγιής αλλά έσχατη αντίδραση των ορθοδόξων σε καιρούς αιρέσεων. 

Είναι και το ασφαλές καταφύγιο ανάμεσα στη Σκύλλα των Αιρέσεων και την Χάρυβδη των Σχισμάτων.

Είναι το τελευταίο ανάχωμα πριν την ολοσχερή επικράτηση του Οικουμενισμού και την Ένωση με τους πάσης φύσεως αιρετικούς, που επί έναν αιώνα προετοιμάζεται.

Η Ιεροκανονική, Αγιοπαράδοτη και Θεοπαράδοτη Αποτείχιση είναι το Μεσολόγγι της Πίστεως!

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI