Άρθρο της Ελένης Παπασταματάκη

Πώς συνδέεται ο Απόστολος Θωμάς με την Ιεροκανονική Αποτείχιση

Στις 6 του μηνός Οκτωβρίου η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη ενός από τους Δώδεκα Μαθητές του Κυρίου μας και Αποστόλου, του Αγίου Αποστόλου Θωμά.

Δεν θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι τον Απόστολο Θωμά ιδιαιτέρως τον αισθανόμαστε ως προστάτη Άγιο, ως προσφιλή μας και λίαν αγαπητό. Και αυτό γιατί δεν είναι λίγες οι φορές που μας έφερνε το παράδειγμα του ο πολυσέβαστος Γέροντας μας, πατέρας Νικόλαος Μανώλης, μιλώντας μας για τη μοναδική και αδιάσειστη αξία του προσωπικού βιώματος, μέσα στον πνευματικό αγώνα και την εν Χριστώ ζωή. Μία Παρακαταθήκη του γέροντός του, Αγάθωνος Κωνσταμονίτη, που πρώτα ο ίδιος την βίωνε, αλλά και την φύλαξε ως κόρην οφθαλμού και την μεταλαμπάδευσε ατόφια στα πνευματικά του τέκνα και στο ποίμνιο του.

Η ψηλάφηση του Αποστόλου Θωμά-κορωνίδα στον πνευματικό αγώνα

Πολλές είναι οι ομιλίες του μακαριστού Γέροντα μας, πατρός Νικολάου, κατά τις οποίες μιλάει γι’ αυτή την ψηλάφηση του Αποστόλου Θωμά, γι’ αυτή την προσωπική γεύση και γνώση της Αληθείας, η οποία στερεώνει τον αγωνιζόμενο χριστιανό, καθιστώντας τον ταυτόχρονα ανυποχώρητο στα θέματα της πίστεως. Κατά την ρύση του Οσίου Γέροντα Αγάθωνα «Η Ορθοδοξία βιώνεται να ψηλαφείς, να ζεις, να είσαι ήρεμος, γεμάτος, καλυμμένος, αναπαυμένος, χαρούμενος, ευτυχισμένος, να ζεις από εδώ τον Παράδεισο».

Η ψηλάφηση του Αποστόλου Θωμά – το προσωπικό βίωμα – Βίωμα Ορθοδοξίας

Ο Όσιος Γέροντας Αγάθωνας σε μία ανεπανάληπτη ομιλία, το Πάσχα του 2009, μίλησε για το Μεγαλείο της Ορθοδοξίας.

«Το μεγαλείο της Ορθοδοξίας δεν εκφράζεται με λόγια. Είναι καθαρά θέμα βιώματος. Η Ορθοδοξία είναι ότι από δω, από σήμερα, από αυτή τη στιγμή και κάθε στιγμή, ο Ορθόδοξος Χριστιανός ζει, βιώνει, ψηλαφεί, επικοινωνεί με την άλλη ζωή. Η άλλη ζωή είναι ο Παράδεισος. Και αυτό είπα και στην αρχή του λόγου ότι δεν είναι κάτι αφηρημένο, αόριστο η Ορθοδοξία.

Όλες οι άλλες οι θρησκείες, εκτός από την Ορθοδοξία, είναι θέμα εγκεφαλικό. Η Ορθοδοξία είναι θέμα καρδιάς. Πώς λέει στο Ευαγγέλιο; «Εκ της καρδίας εξέρχονται λογισμοί. Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεόν όψονται». Λόγω ότι δεν είναι κάτι αφηρημένο, αόριστο…, μου… το είπε, το… άκουσα.

Το ψηλάφισα. Και από τη στιγμή που το ψηλάφισα, όπως πολύ καλά θα ενθυμείστε με τον Απόστολο Θωμά, όταν, ας πούμε, οι άλλοι Μαθητές του είπαν ότι ο Κύριος αναστήθηκε, είχε τις αμφιβολίες του και εκφράστηκε: «Εάν δεν το δω εγώ ο ίδιος προσωπικά, δεν πιστεύω», και έχουμε τη δεύτερη Κυριακή μετά το Πάσχα του Θωμά, που πάλι παρουσιάζεται ενώπιον των Μαθητών, όπως είμαστε εμείς έτσι τώρα, έτσι η παρέα όλοι οι αδελφοί, μπαίνει στο μέσο ο Χριστός και του λέει…, απευθύνεται κατευθείαν στο Θωμά και του λέει: «Θωμά έλα να ψηλαφίσεις τα πλευρά μου, και τας χείρας μου» και τότε ο Θωμάς, από εκείνη τη στιγμή και μετά, είπε: «ο Κύριος μου και Θεός μου», και δεν υπολόγιζε από κει και πέρα. Έφυγε από το αφηρημένο, το αόριστο, έληξε. Σφάξτε, γδάρτε, κόψτε, κάντε ό,τι θέλετε. Έληξε για μένα, αναστήθηκε ο Χριστός. Δεν υπολογίζω από αυτή τη στιγμή.

Αυτή είναι, ας πούμε, η Ορθοδοξία μας, αυτό είναι το πνεύμα της Ορθοδοξίας. Το τονίζω, δεν είναι θέμα εγκεφαλικό, όπως είναι όλες οι άλλες θρησκείες. Είναι θέμα βιώματος, και όταν συμβεί, που βιώνει κάποιος κάτι, από κει και πέρα δεν το συζητάει. Έληξε το θέμα».

Απόστολος Θωμάς – Λαμπρότατος κήρυξ της Αναστάσεως

Σύμφωνα με τον Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας, είμαστε χρεώστες να πανηγυρίζουμε τους Δώδεκα Μαθητές και Αποστόλους περισσότερο από τους άλλους Αγίους, και ιδιαιτέρως τον φιλαληθέστατον τοῦτον Ἀπόστολον Θωμᾶν, τὸν ἀκριβῆ μηνυτὴν τῆς ἀληθείας, ὅστις μὲ τὴν κατ’ οἰκονομίαν ἀπιστίαν αὐτοῦ καὶ ψυχωφελῆ ἀμφιβολίαν μετέβαλε τὴν ἀπιστίαν ἡμῶν εἰς πίστωσιν, καὶ μὲ τὸν δισταγμόν του ὡλοκλήρωσε τὴν πίστιν τῶν ἄλλων Ἀποστόλων, καὶ τὴν ἔκαμε βεβαιοτέραν καὶ ἀναντίρρητον· ὅθεν ἔφραξε τὰ στόματα τῶν ἀπίστων διωκτῶν καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἴπη τις, Ἰουδαῖος ἢ εἰδωλολάτρης, ὅτι ὁ Δεσπότης δὲν ἀνεστήθη ἐπειδὴ αὐτὸς ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ μάρτυς ἀκριβέστατος τῆς Ἀναστάσεως ἐτόλμησε νὰ ψηλαφήσῃ τὸν ἀναφῆ καὶ ἀόρατον, διὰ νὰ μὴ ἀμφιβάλλῃ τις ἄλλος ὕστερον.

Στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο διαβάζουμε τη σχετική περικοπή. «Καὶ μεθ’ ἡμέρας ὀκτὼ πάλιν ἦσαν ἔσω οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ καὶ Θωμᾶς μετ’ αὐτῶν. Ἔρχεται ὁ Ἰησοῦς τῶν θυρῶν κεκλεισμένων, καὶ ἔστη εἰς τὸ μέσον καὶ εἶπεν· εἰρήνη ὑμῖν. Εἶτα λέγει τῷ Θωμᾷ· φέρε τὸν δάκτυλόν σου ὧδε καὶ ἴδε τὰς χεῖράς μου, καὶ φέρε τὴν χεῖρά σου καὶ βάλε εἰς τὴν πλευράν μου, καὶ μὴ γίνου ἄπιστος, ἀλλὰ πιστός. Καὶ ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου».

Απόστολος Θωμάς και Ιεροκανονική Αποτείχιση

Και γίνεται έτσι ο Άγιος Απόστολος Θωμάς ο ακριβής μηνυτής της αληθείας, ο λαμπρότατος κήρυξ της Αναστάσεως, που ομολογεί «ο Κύριός μου και ο Θεός μου»! Και αυτή του η ομολογία, που πατά γερά πάνω στην προσωπική ψηλάφηση, κλείνει τα στόματα των απίστων, των Εβραίων και αιρετικών. Και όπως το στοματάκι του Οσίου Γέροντα Αγάθωνα μας λέει, μετά την ψηλάφηση, μετά τη βεβαίωση, «ο Κύριος μου και ο Θεός μου, σφάξτε με, γδάρτε με Τελείωσε».

Η πίστη πλέον δεν διαπραγματεύεται. Δεν μεταλλάσσεται, δεν ασχημονεί.

Γι’ αυτό οι πατέρες μας προέβησαν στην Ιεροκανονική Θεοπαράδοτη Αποτείχιση. Γιατί, όταν η Ορθοδοξία είναι βίωμα, είναι ψηλάφηση της Αληθείας, τότε δε γίνεται να συνταιριάξει με την πλάνη και την αίρεση. Και άλλος δρόμος δεν υπάρχει πλην της Αγιοπατερικής Αποτείχισης.

«Όσοι ανήκουμε στην Εκκλησία του Χριστού, την Ορθοδοξία, φέρουμε τεράστια ευθύνη προς τις επόμενες γενεές. Την Πίστη που μας παρέδωσε ο Χριστός δια των Αγίων Του να την διαφυλάξουμε και να την μεταλαμπαδεύσουμε ατόφια στα παιδιά μας. Το επίπονο αυτό έργο συνιστά διαχρονική εφαρμογή της Δεσποτικής εντολής «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη, βαπτίζοντες αυτούς εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος», γράφει στο βιβλίο του με τίτλο Βίωμα Ορθοδοξίας ο μακαριστός Γέροντας μας πατέρας Νικόλαος Μανώλης.

Άγιος Απόστολος Θωμάς – Η Ομολογία και το Μαρτύριο

Ο Άγιος Απόστολος Θωμάς ζήτησε να ψηλαφίσει την Αλήθεια, και, με την κατ’ οικονομία απιστία του, έγινε λαμπρός κήρυξ της Αναστάσεως και η ομολογία του γράφτηκε στους Ουρανούς εις Αιώνας Αιώνων, «Ο Κύριος μου και ο Θεός μου»!

Μα πριν από αυτό το μεγάλο γεγονός είχε προηγηθεί ένα άλλο που αποκαλύπτει την ξεχωριστή καρδιά του Αποστόλου Θωμά, στην οποία δεν έχει χώρο η απιστία, αλλά απεναντίας είναι μεστή αγάπης και εμπιστοσύνης προς τον Διδάσκαλο. Όταν ο Κύριος και οι Απόστολοι έμαθαν ότι αρρώστησε ο Λάζαρος, ο Κύριος είπε «Ας επιστρέψουμε στα Ιεροσόλυμα». Στα λόγια του Κυρίου οι άλλοι Απόστολοι απάντησαν ότι οι Ιουδαίοι ζητούν να τον σκοτώσουν και έτσι πώς θα επιστρέψουν εκεί; Μονάχα ο Απόστολος Θωμάς απάντησε «Ἂς ὑπάγωμεν καὶ ἡμεῖς νὰ συναποθάνωμεν μετ’ αὐτοῦ, ὅτι κάλλιον εἶναι νὰ συσταυρωθῶμεν μὲ τὸν Δεσπότην, παρὰ νὰ ζῶμεν χωρὶς αὐτόν» (Ἰωάν. ιαʹ 16).

Αυτόν τον Απόστολο Θωμά τιμούμε και πανηγυρίζουμε και τον παρακαλούμε στα έσχατα αυτά χρόνια που ζούμε να πρεσβεύει στον Κύριο, αυτή την αγάπη να μας δώσει, και με βεβαία πίστη να είμαστε έτοιμοι για τη γενναία απόφαση, την κάθε στιγμή να πούμε: «Ας πάμε να συναποθάνουμεν μαζί Του, ότι καλύτερα να συσταυρωθούμε με τον Δεσπότη παρά να ζούμε χωρίς Αυτόν». Αμήν!

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI