Αποτείχιση
Ιεροκανονική Αποτείχιση του Αγίου Παϊσίου και του Αγίου Όρους από τον Πατριάρχη Κων/πόλεως Αθηναγόρα (1969-1972)
9 Νοέ 2025
Σύσσωμο το Άγιο Όρος μαζί με τον Άγιο Παΐσιο διέκοψε τη μνημόνευση του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα το διάστημα 1969-1972
Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr
Σχόλιο Ιστολογίου Κατάνυξη: Καθώς η Ορθοδοξία πολεμείται με μανία και η Ιεροκανονική, Θεοπαράδοτη και Αγιοπαράδοτη Αποτείχιση συκοφαντείται ποικιλοτρόπως, καταθέτουμε ως μαρτυρία την Ιεροκανονική Αποτείχιση του Αγίου Παΐσιου και του Αγίου Όρους (1969-1972) από τον Πατριάρχη Κων/πόλεως Αθηναγόρα, η οποία αποτελεί ομολογία Πίστεως. Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα του άρθρου «2016-2020: Άγιο Όρος και η αλλοίωση της Ορθοδόξου Πίστεως (Μέρος Γ΄)».

Διακοπή Μνημόνευσης (Ιεροκανονική Αποτείχιση)
Κατά τη δεκαετία του 1970 το Άγιο Όρος στηριζόμενο στους Ιερούς Κανόνες, τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων και την Ιερά Παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας, αντιστάθηκε σθεναρά στις αντορθόδοξες και αντιπατερικές ενέργειες του οικουμενιστή και μασόνου Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα και προχώρησε σε πολυετή διακοπή της μνημόνευσής του κατά τα έτη 1969 έως 1972. Ακολούθως, πολλές Ιερές Μονές του Αγίου Όρους διέκοψαν την μνημόνευση και του επόμενου Οικουμενικού Πατριάρχη Δημητρίου, καθώς είχε δηλώσει ότι θα ακολουθήσει τα χνάρια του προκατόχου του, Αθηναγόρα.
Δυστυχώς, όμως, η ομολογιακή στάση του Αγίου Όρους έμελλε να διαφοροποιηθεί πλήρως ως προς τα οικουμενιστικά ανοίγματα και τις εκκλησιολογικές εκτροπές του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, οι οποίες είναι ασυγκρίτως μεγαλύτερες με αυτές των προκατόχων του.
Διακοπή Μνημόνευσης Πατριάρχη Αθηναγόρα (1969-1972)
Οι αιρετίζουσες θέσεις και ενέργειες του Πατριάρχου Αθηναγόρα δικαιολογημένα οδήγησαν τις περισσότερες Ιερές Μονές του Αγίου Όρους αλλά και κελιώτες μοναχούς, μεταξύ των οποίων και τον Άγιο Παΐσιο, στη διακοπή της μνημονεύσεως του Πατριάρχη Αθηναγόρα ως οικείου Επισκόπου του Αγίου Όρους κατά το διάστημα 1969-1972. Ο π. Θεόδωρος Ζήσης σημειώνει χαρακτηριστικά για αυτή την περίοδο αντίστασης και ομολογίας της Αθωνικής Μοναστικής Πολιτείας:
«Εἶναι πολλές οἱ αἱρετίζουσες, οἰκουμενιστικές πλάνες καί ρήσεις τοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρα, οἱ ὁποῖες δικαιολογημένα ὁδήγησαν τίς περισσότερες Μονές τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἀλλά καί κελλιῶτες μοναχούς, μεταξύ τῶν ὁποίων καί τόν Ἅγιο Παΐσιο, κατά τήν τριετία 1969-1972, στήν διακοπή τοῦ μνημοσύνου του, ὡς οἰκείου ἐπισκόπου, κατά τόν 15ο Κανόνα τῆς Πρωτοδευτέρας Συνόδου (861)» (Πρωτοπρ. Θεόδωρος Ζήσης, «Δεν θα προκαλέσουμε σχίσμα»).
Σχετικά με τη διακοπή μνημόνευσης του Πατριάρχη Αθηναγόρα παρατίθενται τρία χαρακτηριστικά αποσπάσματα επιστολών εκείνης της περιόδου:
α) Το Νοέμβριο του 1968 συντάχθηκε Επιστολή συνυπογραφόμενη από τον Άγιο Παΐσιο, τον τότε Ηγούμενο της Ι.Μ. Σταυρονικήτα Αρχιμ. Βασίλειο Γοντικάκη και τον ιερομόναχο Γρηγόριο Χατζηεμμανουήλ, οι οποίοι είχαν αναλάβει να μετατρέψουν σε κοινόβιο την πρώην ιδιόρρυθμη Μονή Σταυρονικήτα. Στην Επιστολή αυτή, με ημερομηνία 21/11/1968, οι τρεις συνυπογράφοντες παρέθεσαν συγκεκριμένες αντορθόδοξες δηλώσεις του Πατριάρχη Αθηναγόρα τονίζοντας ταυτόχρονα ότι στην Ιερά Μονή Σταυρονικήτα μνημονευόταν ακόμα το όνομα του Πατριάρχη (πράγμα σπάνιο για Κοινόβιο του Αγίου Όρους και ενώ οι περισσότερες Μονές είχαν παύσει να το μνημονεύουν) κατ’ ανοχήν και όχι σαν έκφραση καταφάσεως στην οικουμενιστική γραμμή του Πατριάρχη:
« […] ἡ ἐπανίδρυση τῆς Μιᾶς …. Ἐκκλησίας καί τόσα ἄλλα εἶναι ἀκατανόητα καί κυριολεκτικῶς βλάσφημα διά τήν Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία. Τό ὅτι στή Μονή Σταυρονικήτα μνημονεύεται σήμερα τό ὄνομα τοῦ Πατριάρχου -πρᾶγμα σπάνιο γιά Κοινόβιο τοῦ Ἁγίου Ὄρους- τοῦτο γίνεται κατ᾽ ἀνοχήν, ἀπό σεβασμό στήν Ἐκκλησία, καί ὄχι σάν ἔκφρασι καταφάσεως στή γραμμή αὐτή» (πηγή: Oρθόδοξος Τύπος 9.3.2007, φ. 1680, σελ. 1.5).
Δύο χρόνια αργότερα, τον Οκτώβριο του 1970, η Ιερά Μονή Σταυρονικήτα, ακολουθώντας το παράδειγμα των υπολοίπων Ιερών Μονών του Αγίου Όρους, διέκοψε το μνημόσυνο του Πατριάρχη Αθηναγόρα, συνεργήσαντος εις αυτό τα μέγιστα και του Αγίου Παϊσίου.
β) Η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους σε Επιστολή της προς όλες τις Αγιορείτικες Ιερές Μονές (από τις οποίες ζητούσε τις απόψεις τους) τόνιζε ότι η διακοπή του μνημοσύνου αποτελεί πράξη αντιστάσεως εν όψει του διαγραφόμενου κινδύνου:
«Ἡ διακοπή τοῦ Μνημοσύνου ἀποτελεῖ ἄρνησιν καί πρᾶξιν ἀντιστάσεως ἐν ὄψει διαγραφομένου κινδύνου» (πηγή: Ὀρθόδοξος Τύπος, ἀρ. φ. 127, 10-10-1970).
Ακολούθως, οι Αγιορείτικες Ιερές Μονές στις απαντητικές τους Επιστολές διετράνωναν την σταθερότητά τους στη συνέχιση της διακοπής του μνημοσύνου του Πατριάρχου Αθηναγόρα.
γ) Τον Οκτώβριο του 1970 η Ι.Μ. Σταυρονικήτα διέκοψε το μνημόσυνο του Πατριάρχη Αθηναγόρα (συνεργούντος και του Αγίου Παϊσίου), ακολουθώντας τη στάση των περισσοτέρων Ιερών Μονών του Αγίου Όρους. Συγκεκριμένα, η Ι.Μ. Σταυρονικήτα ανακοίνωσε τη διακοπή μνημοσύνου του Πατριάρχη Αθηναγόρα με Επιστολή που απέστειλε στις 07/10/1970 προς την Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους, την οποία υπέγραφε ο τότε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής αρχιμ. Βασίλειος Γοντικάκης εκ μέρους της Αδελφότητος (πηγή: Ὀρθόδοξος Τύπος, 15 Ἰουνίου 1971, ἀ.φ. 142, σελ. 4). Η Επιστολή της Ι.Μ. Σταυρονικήτα:
i) Τόνιζε ότι δεν ήταν δυνατόν μια εκδήλωση του Πατριάρχη να καθησυχάσει την Ορθόδοξη συνείδηση, εφ’ όσον οι πεποιθήσεις του Φαναρίου παρέμεναν σταθερές και αναλλοίωτες:
«Δυστυχῶς, ὡς ἀποδεικνύουν αἱ ἀλλεπάλληλοι καί ἐπί σειράν ἐτῶν πατριαρχικαί δηλώσεις, δέν πρόκειται περί φραστικῶν λαθῶν ἤ δημοσιογραφικῶν ἀνακριβειῶν ἀλλά περί σταθερῶν πεποιθήσεων, ἐκφραζομένων εὐκαίρως ἀκαίρως μετά πάσης ἐμφάσεως. Ἄρα δέν εἶναι δυνατόν μία ἐκδήλωσις τοῦ Πατριάρχου νά καθησυχάσῃ τήν ὀρθόδοξον συνείδησιν ἐφ’ ὅσον αἱ πεποιθήσεις τοῦ Φαναρίου καί ἡ διαγραφομένη πορεία του παραμένει ἡ αὐτή».
ii) Ανακοίνωνε ότι έπαυε το μνημόσυνο του Πατριάρχη Αθηναγόρα καθώς εξέλιπε παν περιθώριο ανοχής ή προθεσμία αναμονής:
«Συγκεκριμένως, εἰς τήν ἡμετέραν Μονήν, παρ’ ὅλην τήν ἁγιορειτικήν ἀντίδρασιν, ἐμνημονεύαμεν μέχρι τινός τοῦ Πατριαρχικοῦ ὀνόματος, φειδόμενοι τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἑνότητος. Μετά δέ τήν περί Φιλιόκβε καί Πρωτείου, ὡς ἁπλῶν ἐθίμων, δήλωσιν τοῦ Πατριάρχου ἐπαύσαμεν τό μνημόσυνον (σ.σ. του Πατριάρχη Κων/πόλεως Αθηναγόρα), αἰσθανθέντες ὅτι ἐξέλιπε πᾶν περιθώριον ἀνοχῆς ἤ προθεσμία ἀναμονῆς. Αἱ παρόμοιαι δηλώσεις δέν ἀποτελοῦν μόνον ἀναίρεσιν τῆς Θεοδιδάκτου καί ζωηφόρου παραδόσεως τῆς Ἁγίας μας Ἐκκλησίας ἀλλά συγχρόνως ἐμπαιγμόν πρός τόν ταλαίπωρον Δυτικόν κόσμον […]».
iii) Διατράνωνε με ομολογιακή παρρησία ότι το να ακολουθεί κανείς τις πατριαρχικές και οικουμενικές ακροβασίες, δεν απάδει απλώς προς την Ορθόδοξο ιεροπρέπεια αλλά και αντίκειται προς την στοιχειώδη σοβαρότητα:
«Τό νά ἀκολουθεῖ ὅθεν τάς πατριαρχικάς καί οἰκουμενικάς ἀκροβασίας κανείς, δέν ἀπάδει ἁπλῶς πρός τήν Ὀρθόδοξον ἱεροπρέπειαν ἀλλά καί ἀντίκειται πρός τήν στοιχειώδη σοβαρότητα».
- Το κείμενο αποτελεί απόσπασμα του άρθρου «2016-2020: Άγιο Όρος και η αλλοίωση της Ορθοδόξου Πίστεως (Μέρος Γ΄)».
Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI
Δείτε σχετικά:
– Μετάφραση 15ου Κανόνα Α’-Β’ Συνόδου
– Οι Άγιοι της Αποτείχισης: Παρουσίαση του ημερολογίου 2026 του συλλόγου «Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής» και άλλα θέματα
– Άγιο Όρος: Ιεροκανονική Αποτείχιση από τους αιρετίζοντες Πατριάρχες Κων/πόλεως (1969-2020)
– 2016-2020: Άγιο Όρος και η αλλοίωση της Ορθοδόξου Πίστεως (Μέρος Δ΄): Κεφάλαιο 5. Δίωξη Γέροντος Γαβριήλ και Ομολογητών Πατέρων
– Γέροντας Γαβριήλ: Αιρετικός αυτός που ισχυρίζεται ότι «όποιος κόβει το Μνημόσυνο είναι σχισματικός και εκτός της Εκκλησίας»
– Η Αποτείχιση (διακοπή μνημοσύνου και κοινωνίας) του Αγίου Ιουστίνου Πόποβιτς
– Ο Μητροπολίτης Φλωρίνης Αυγουστίνος Καντιώτης έχοντας διακόψει το μνημόσυνο του Αθηναγόρα
– Όταν ο Άγιος Μάρκος αποτείχισε τον λατινόφρονα Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως
– Ο Άγιος Γρηγόριος Παλαμάς διωκόμενος. Η Αποτείχιση και η φυλάκισή του (Βίντεο 2023)
– π. Θεόδωρος Ζήσης: Δεν είναι σχίσμα η Αποτείχιση (όλο το βιβλίο)
– Νικόλαος Σωτηρόπουλος: Ο 15ος Κανόνας της Πρωτοδευτέρας Συνόδου πολεμεί το σχίσμα και είναι άξιος επαίνου
– Ο Προφήτης Ηλίας επικυρώνει την Αποτείχιση από τους Οικουμενιστές (βίντεο)