Άρθρο του Ελευθέριου Ν. Κοσμίδη

Είναι προκλητικό να παρουσιάζεται σαν κατόρθωμα ειρηνικής συνύπαρξης Χριστιανών και Μουσουλμάνων η παρουσία του σε ώρα προσευχής και να αποσιωπάται το οικουμενιστικό – δαιμονικό πνεύμα

Η ΕΙΔΗΣΗ

Σε κλίμα κατάνυξης και βαθιάς πίστης, τελέστηκε η μεγάλη λειτουργία της «Νύχτας του Καντίρ» στο Τζαμί Πλατανίου στην Κω. Η ιερή νύχτα, που θεωρείται η κορυφαία στην παράδοση των μουσουλμάνων, τιμήθηκε με τη συμμετοχή πλήθους πιστών (…)
Στην τελετή παρέστησαν:
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου, κ.κ. Ναθαναήλ, τιμώντας με την παρουσία του την παράδοση των Μουσουλμάνων.

Στη σχετική βιβλιογραφία εκ του διαδικτύου ενημερωνόμαστε για τη νύχτα Καντίρ:

Λαϊλατούλ Καντρ ή Καντίρ Γκετζεσί

Η νύχτα της αποκάλυψης. Η σημαντικότερη όλων των βραδιών στο Ισλάμ, καθώς εκείνη τη νύχτα της 27ης του Ραμαδάν αποκαλύφθηκε ο άγγελος Τζεμπραήλ (Γαβριήλ) στον προφήτη Μοχάμεντ (ΕΕΣΑ) και ξεκίνησε η αποκάλυψη του Κορανίου. Επίσης, είναι η βραδιά της οποίας η προσευχή ισούται με προσευχές 1000 μηνών και της κατάβασης των αγγέλων στη γη για να προσευχηθούν για τους πιστούς. Οι προσευχές διαρκούν μέχρι την ανατολή του ήλιου της επόμενης ημέρας.¹

Ραμαζάνι, «η νύχτα του Καντίρ»

Την 27η ημέρα της νηστείας του Ραμαζανιού τα τζαμιά σε όλο τον κόσμο μένουν ανοιχτά το βράδυ, για να υποδεχτούν τους πιστούς. Οι ιμάμηδες ψέλνουν και οι πιστοί κάνουν την προσευχή τους (ναμάζι) όλη την νύκτα. Θεωρείται η πιο ιερή νύχτα στην παράδοση των μουσουλμάνων. Λέγεται στα αραβικά Laylat al-Qadr, στα τούρκικα Kadir Gecesi, είναι Νύχτα της Δύναμης, η Νύχτα της Τιμής, η Νύχτα του Πεπρωμένου, η Νύχτα της Αξίας είναι μερικά από τα ονόματα που της αποδίδουν. Εκφράζει την ανάμνηση της παράδοσης απ’ τον Αλλάχ του Κορανίου (Λόγος του Θεού) στον Προφήτη Μωάμεθ, κατ’ αναλογία της δικής μας Βίβλου, όπου παρέλαβε ο Μωυσής στο Σινά τις 10 εντολές. Όπως και σε μας, παράλληλα με τις θρησκευτικές γιορτές είναι και οι εμπορικές… Έτσι και «η νύχτα του Καντίρ» χαρακτηρίζεται απ’ την μαζική προσέλευση κόσμου στα τζαμιά αλλά και σαν ευκαιρία για νυχτερινά ψώνια! Στην Αδριανούπολη εκτός απ’ τους τούρκους και πολλοί έλληνες και βούλγαροι μουσουλμάνοι αναμένεται να επισκεφθούν την νύχτα του Καντίρ το ονομαστό τζαμί Σελιμιέ (Selimiye) και τις αγορές γύρω απ’ το τζαμί, που παραμένουν ανοικτές όλη την νύχτα, προς χαρά των εμπόρων. Στο γειτονικό μας Αϊβαλί τα κεντρικά τζαμιά θα παραμείνουν ανοικτά ως τη 1 τα μεσάνυχτα².

Η Νύχτα του Καντίρ (Laylat al-Qadr)

Είναι μία από τις πιο ιερές νύχτες στο Ισλάμ και πιστεύεται ότι είναι η νύχτα κατά την οποία το Κοράνι άρχισε να αποκαλύπτεται στον Προφήτη Μουχάμεντ (Ειρήνη και Ευλογίες σε Αυτόν). Θεωρείται ότι αυτή η νύχτα συμπίπτει με την 27η νύχτα του Ραμαζανιού, αν και η ακριβής ημερομηνία δεν είναι γνωστή και προτείνεται να αναζητείται κατά τις τελευταίες δέκα νύχτες του Ραμαζανιού.

Η Σημασία της Νύχτας του Καντίρ

• Η Αποκάλυψη του Κορανίου: Η Νύχτα του Καντίρ είναι η νύχτα κατά την οποία ξεκίνησε η αποκάλυψη του Ιερού Κορανίου από τον Αλλάχ στον Προφήτη Μουχάμεντ .

• Αναφορά στο Κοράνι: Η αξία της Νύχτας του Καντίρ αναφέρεται στο κεφάλαιο “Αλ-Καντρ” του Κορανίου:

“Η Νύχτα του Καντίρ είναι καλύτερη από χίλιους μήνες.” (Κεφάλαιο Αλ-Καντρ, Εδάφιο 3)

• Η Κάθοδος των Αγγέλων: Κατά τη διάρκεια αυτής της νύχτας, οι άγγελοι κατεβαίνουν στη γη και η νύχτα αυτή χαρακτηρίζεται από ειρήνη και ευλογία μέχρι την αυγή.

Τι Κάνουν οι Μουσουλμάνοι αυτή τη Νύχτα;

• Προσευχή: Προσεύχονται με ιδιαίτερες προσευχές.

• Ανάγνωση του Κορανίου: Διαβάζουν αποσπάσματα από το Ιερό Κοράνι.

• Δέηση και Μετάνοια: Προσεύχονται και ζητούν συγχώρεση από τον Αλλάχ.

• Ελεημοσύνη: Ενισχύουν τις φιλανθρωπικές τους πράξεις.

Η Νύχτα του Καντίρ είναι μία νύχτα πνευματικής σύνδεσης και λατρείας, κατά την οποία οι μουσουλμάνοι επιδιώκουν να πλησιάσουν τον Αλλάχ μέσω προσευχής και καλών πράξεων.³

Λάϋλατ Αλ-Κάδρ

Αποφασιστικός όμως σταθμός για όλο το κήρυγμά του ήταν ένα αιφνίδιο και συνταρακτικό όραμα «κλήσεως», το οποίο είδε γύρω στα 610, και το οποίο τον οδήγησε στην πεποίθηση ότι είναι καλεσμένος από τον Θεό απόστολός του, εντεταλμένος να κηρύξει το θέλημά του στους ομοεθνείς του. Το όραμα αυτό σχολιάζεται ιδιαιτέρως από την μουσουλμανική παράδοση και τους υπομνηματιστές του Κορανίου. Περιλαμβάνεται στο κεφάλαιο (σούρα) 96,1-5 του Κορανίου και κατά την παράδοση του Ισλάμ αποτελεί την πρώτη αποκάλυψη που πήρε ο Μωάμεθ. Κατά τις ειδήσεις των κορανικών χωρίων και της μουσουλμανικής παράδοσης, μια νύχτα του μηνός Ραμαντάν, ενώ ο Μωάμεθ καθόταν σε περισυλλογή στο αγαπητό του σπήλαιο Χιρά’, περίπου 12 χιλ. βόρεια της Μέκκας, στο οποίο συχνά αποσυρόταν για να αφοσιωθεί σε προσευχή και θεωρίες, άκουσε ξαφνικά από ψηλά φωνή να τον καλεί στο προφητικό του αξίωμα: «Κάποιος ένδοξος μηνυτής» (σούρα 81,19 και 23), το «άγιον πνεύμα» (ρούχ αλ-κούντς) ή το «πιστόν πνεύμα» (αρ-ρούχ, σούρα 16,104· 26, 193), δηλαδή κάποιο υπερφυσικό ον, το οποίο αργότερα ο Μωάμεθ το ταύτισε με τον αρχάγγελο Γαβριήλ, στάθηκε μετέωρο πάνω από τον προφήτη και τον διέταξε να διαβάσει τους πέντε πρώτους στίχους του 96ου κεφαλαίου του Κορανίου. Έκπληκτος ο Μωάμεθ τρεις φορές αρνήθηκε να διαβάσει, γιατί δεν ήξερε γράμματα, και τρεις φορές ο άγγελος πίεσε το βιβλίο στο πρόσωπό του μέχρι πνιγμονής, ώσπου τελικά ο Μωάμεθ συγκατένευσε και ρώτησε:

«Τι πρέπει να διαβάσω;», και ο άγγελος του είπε:

«ίκρα’, διάβασε, στο όνομα του Κυρίου σου, ο οποίος έπλασε τα πάντα·

έπλασε τον άνθρωπο από θρόμβο αίματος.

Διάβασε! Ο Κύριος σου είναι ο γενναιότατος όλων.

Αυτός που δίδαξε την χρήση της γραφίδος.

Δίδαξε τον άνθρωπο ό,τι αγνοούσε» (96,1-5).

Με βάση τα κορανικά χωρία 2, 181. 97, 1-5 και 44, 1 κ.εξ. η μουσουλμανική παράδοση υπελόγισε ότι η πρώτη αυτή αποκάλυψη έγινε τη νύχτα της 27ης του σεληνιακού μηνός Ραμαντάν και την ονομάζει λάϋλατ αλ-κάδρ, «νύχτα της θείας Αποφάσεως ή του θείου Θεσπίσματος». Γι\’ αυτό ο μήνας αυτός καθιερώθηκε ως μήνας νηστείας του Ισλάμ και η 27η του μηνός, νύχτα λήξεως της νηστείας, είναι νύχτα γενικής χαράς και ευωχίας. Λέγεται ότι κατά τη νύχτα αυτή κατεπέμφθη ολόκληρο το Κοράνιο μέχρι του χαμηλότερου ουρανού και μετά αποκαλύφθηκε βαθμηδόν και κατά τμήματα στον προφήτη μέσω του αγγέλου Γαβριήλ. Λέγεται ακόμη ότι κατά την νύχτα αυτή είχαν επίσης αποσταλεί άνωθεν και οι Άγιες Γραφές των προηγουμένων λαών, ιδίως μάλιστα η Τορά των Ιουδαίων και το Ευαγγέλιο (Ιντζίλ) των Χριστιανών, δεδομένου ότι και αυτές, κατά τη μουσουλμανική παράδοση, δεν είναι παρά τμήματα του Ουρανίου βιβλίου, που φυλάσσεται αιωνίως σε πίνακα (λάουχ αλ-μαχφούζ) κοντά στον Θεό και αποτελεί την «Μητέρα της Βίβλου» (Ούμμ αλ-Κιτάπμ)⁴.

Αγνοεί ή απορρίπτει τη διδασκαλία των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας για το Ισλάμ ο Μητροπολίτης Κώου;

Παραθέτουμε κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα από πηγές του διαδικτύου επίσης, που αποκαλύπτουν πως ενέργειες όπως του Μητροπολίτη Κώου είναι ξένες προς την Ορθόδοξη Παράδοση και υπηρετούν μόνο το δαιμονικό πνεύμα της παναίρεσης του Οικουμενισμού.

Ο Διάλογος των Πατέρων και των Νεομαρτύρων με το Ισλάμ. Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής

Πρώτος εκ των αγίων, που ασχολήθηκε με το Ισλάμ είναι ο Άγιος Μάξιμος ο ομολογητής (580-662), σύγχρονος της εμφανίσεως και διαδόσεως του Ισλάμ από τον Μωάμεθ (570-632). Το Βυζάντιο, υπό τον Ηράκλειο τότε, απησχολημένο στον πόλεμο εναντίον των Περσών, υποτίμησε τον νέο κίνδυνο, που προερχόταν από τους Άραβες, οι οποίοι αποκτούσαν ενότητα κάτω υπό τον νέο ηγέτη και την νέα θρησκεία του Μωάμεθ.

Το ίδιο συνέβη και με τους Πέρσες. Αμφότεροι, Ρωμαίοι και Πέρσες, είχαν εξασθενήσει από τις μεταξύ τους συγ κρούσεις και δεν μπόρεσαν να αντιμε τωπίσουν αποτελεσματικά την ορμή των νεοφώτιστων και επιθετικών Αράβων, παρακινούμενων σε πόλεμο εναντίον των απίστων από τον περίεργο νέο προφήτη, για τον οποίο δικαιολογημένα η έρευνα διερωτάται, αν είναι προφήτης ή δικτάτωρ, θρησκευτικός ή στρατιωτικός ηγέτης.

Την κατάσταση εχειροτέρευε η δυσμένεια των τοπικών χριστιανικών πληθυσμών εναντίον του Βυζαντίου, λόγω των χριστολογικών διενέξεων, καθότι στις ανατολικές επαρχίες, Συρία, Παλαιστίνη και Αίγυπτο, ο Μονοφυσιτισμός και ο Μονοθελητισμός είχαν ευρεία διάδοση. Οι ενωτικές προσπάθειες των αυτοκρατόρων δεν απέδωσαν, γι’ αυτό και οι ντόπιοι πληθυσμοί, δυσαρεστημένοι με το Ορθόδοξο Βυ­ζάντιο, έβλεπαν στο Ισλάμ τη δυνατότητα να αποσείσουν την βυζαντινή κυριαρχία, μολονότι βέβαια στη συνέχεια επλήρωσαν και πληρώνουν πολύ ακριβά αυτήν την λανθασμένη εκτίμηση.

Ο Άγιος Μάξιμος, αυτοκρατορικός αξιωματούχος προηγουμένως του Ηρακλείου και πρωταγωνιστής κατόπιν ως μοναχός στον αγώνα εναντίον του Μονοθελητισμού, συμμοναστής και φίλος του Πατριάρχου Ιεροσολύμων Σωφρονίου, ο οποίος αναγκάσθηκε να παραδώσει το 637 τα Ιεροσόλυμα στον χαλίφη Oμάρ, είχε άριστη γνώση των συμβαινόντων, αφού ο ίδιος διέτρεξε όλες τις ανατολικές χώρες και έφθασε μέσω Αφρικής στη Ρώμη, όπου πρωτοστάτησε στην σύνοδο του Λατερανού (649) εναντίον του Μονοθελητισμού.

Σε μία επιστολή του, λοιπόν, προς τον Πέτρο Ιλλούστριο, που χαρακτηρίζεται ως δογματική (Αγίου Μαξίμου, Επιστολή δογματική (ιδ’), προς Πέτρον Ιλλούστριον, Ρ.G. 91, 533-544. Το απόσπασμα στις στήλες 540-541), διότι προβαίνει σε εννοιολογικές διασαφήσεις χριστολογικών όρων εναντίον της διδασκαλίας του Σεβήρου, θεωρεί υποχρέωση του να συστήσει εμμονή στην ορθόδοξη πίστη, ώστε με σύμμαχο το Θεό να αποφύγει η αυτοκρατορία τον νέο κίνδυνο του Ισλάμ, την διδασκαλία και συμπεριφορά του οποίου περιγράφει ο Άγιος Μάξιμος με νηφαλιότητα και δικαιοσύνη.

Γράφει, λοιπόν, ότι το χειρότερο κακό στον κόσμο, στην οικουμένη, ήταν τότε η εμφάνιση του Ισλάμ, το οποίο με πολλή αγριότητα στρέφεται εναντίον της πολιτισμένης ανθρωπότητας, και την καταστρέφει. Πρόκειται για παραφυάδα του Ιουδαϊσμού, που αρέσκεται στις αιματοχυσίες, στις θανατώσεις ανθρώπων, με τις οποίες μάλιστα νομίζει ότι ευαρεστεί τον Θεό. Αυτά τα οποία απεχθάνεται ο Θεός, με αυτά το Ισλάμ λατρεύει τον Θεό.

Είναι ο πλέον άπιστος λαός, προ πομπός και πρόδρομος του Αντιχρίστου. Αγνόησε το σωτηριώδες έργο του Χριστού και αδιάντροπα διώκει την πίστη και την αρετή, από φθόνο και βασκανία, γιατί χωλαίνει και στα δύο· προδίδει την πίστη και την αρετή, «υπερηφανείας χάριν και ηδονής, ως αποστάτης λαός και μωρός και έθνος απαίδευτον».

Σ’ αυτές τις δύο κακίες, την υπερηφάνεια και την ηδονή έχει διαμοιράσει την ζωή· η υπερηφάνεια τον οδηγεί σε αποστασία από τον Θεό, ενώ η ηδονή σε καταφρόνηση του πλησίον, σε μισανθρωπία, «ίνα και Θεός αυτώ και κτίσις υβρίζηται ο μεν καταφρονούμενος, η δε, φθειρομένη τοις αυτού μιασμοίς των επιτηδευμάτων».

Κατά τον Άγιον Μάξιμο ο Θεός επέτρεψε στο «απηνές και αλλόκοτον έθνος» να σηκώσει το χέρι του εναντίον των Χριστιανών, εξαιτίας του ότι δεν πολιτεύονται οι Χριστιανοί αξίως του Ευαγγελίου και έχουν περιπέσει σε πλήθος αμαρτιών. Πρέπει γι’ αυτό στο εξής να γρηγορούμε και να είμαστε έτοιμοι να ομολογήσουμε την πίστη μας, χωρίς να υπολογίζουμε ακόμη και τον θάνατο.

Πρόκειται περί προφητικής ενοράσεως των όσων επρόκειτο να ακολουθήσουν με την επέκταση του Ισλάμ, περί των νεομαρτύρων, οι οποίοι ανανέωσαν την δόξα των παλαιών μαρτύρων: «Και Θεόν αυτόν ομολογήσωμεν έμπροσθεν των ανθρώπων, μηδένα παντελώς υφορώμενοι θάνατον ίνα και αυτός ημάς έμπροσθεν του Πατρός ομολογήση· και σεσωσμένους δια της καλής ομολογίας προσαγάγη, ης αυτός εις την των ημετέρων καλών υποτύπωσιν απήρξατο· μαρτυρήσας επί Ποντίου Πιλάτου και ομολογήσας την καλήν ομολογίαν ήν μιμείσθαι κατά την αυτού χάριν αξιωθείημεν, οτ’ αν καλέσοι καιρός» π. Θεόδωρος Ζήσης⁵.

Ο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός για το Ισλάμ

Τις αντιρρητικές του απόψεις για το Ισλάμ ο άγιος Μάξιμος ο Βατοπαιδινός τις κατέγραψε σε τρεις αντιρρητικούς λόγους του, στους οποίους συμπεριέλαβε τις απόψεις των Πατέρων και συγγραφέων που έζησαν στην Χριστιανική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, το λεγόμενο Βυζάντιο.

Ο πρώτος λόγος φέρει τον τίτλο «Λόγος στηλιτευτικός κατά τής μαγγανείας τού επινοήσαντος αυτήν αισχρού κυνός Μωάμεθ».

Ο δεύτερος λόγος του φέρει τον τίτλο «Δεύτερος λόγος περί τού αυτού θέματος προς τούς ευσεβείς εναντίον τού θεομάχου κυνός Μωάμεθ». Εδώ γίνεται εν μέρει αναφορά στην συντέλεια τού αιώνος τούτου.

Ο τρίτος λόγος φέρει τον τίτλο: «Απαντήσεις των Χριστιανών εναντίον των Αγαρηνών των διαβαλλόντων την Ορθόδοξη χριστιανική μας πίστη».

Θα παρατεθεί η αρχή του πρώτου λόγου που δίνει το στίγμα της όλης αντιμετωπίσεως του θέματος: «Στο μέτρο τής ζώσας πίστεώς μας και όσο μάς συνέδραμε η χάρη τού Αγίου Πνεύματος, στηλιτεύσαμε ήδη τήν ιουδαϊκή κακοπιστία, τήν ελληνική ασέβεια και τήν λατινική αίρεση, αν όμως αφήσουμε άνευ στηλιτεύσεως τήν πολυποίκιλη των θεοστυγών Αγαρηνών ασέβεια και τήν δαιμονική μαγγανεία, τότε κανείς δεν θα μας επαινέσει, αλλά απεναντίας οι πάντες θα μάς καταδικάσουν για άκρα αδιαφορία και έλλειψη θείου ζήλου για τήν Ορθόδοξη πίστη. Γι’ αυτό, αφού επικαλεστήκαμε τήν άπειρη χάρη τού θείου και προσκυνητού παρακλήτου (τού Αγίου Πνεύματος), ας αρχίσουμε με την βοήθεια τού Θεού να μιλάμε προς υπεράσπιση τής αμωμήτου, θεοφιλούς και μόνης σωτηρίου πίστεως»⁶.

Η αντιμετώπιση του Ισλάμ από τον Όσιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό

Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός κατατάσσει τόν Ἰσλαμισμό στίς αἱρέσεις καί ὡς τέτοια τόν ἀντιμετωπίζει. Τόν ὀνομάζει, ἐπίσης, λαοπλάνο θρησκεία καί πρόδρομο τοῦ Ἀντιχρίστου.

Ὁ ὅσιος Ἰωάννης δέν ἀναπτύσσει ὑψηλό καί σοβαρό θεολογικό διάλογο – τό θεωρεῖ ἄλλωστε ἀνώφελο καί ἀνάξιο γιά μιά θρησκεία, στήν ὁποία ἐπικρατεῖ μεγάλη σύγχυση – ἀλλά ἀντιμετωπίζει τό Ἰσλάμ, χρησιμοποιώντας τήν μέθοδο τῆς γελοιοποιήσεως καί λογικά ἐπιχειρήματα. Ἡ γνώση καί ἡ γνώμη του προέρχονται ἀπό τήν θεωρητική ἀλλά κυρίως ἀπό τήν ἐμπειρική ἐπαφή, πού εἶχε μαζί του. Γι’ αὐτό καί εἶναι αὐθεντική καί βαρύνουσας σημασίας και ἀποτελεῖ μιά ἀπό τίς κυριώτερες πηγές, ἀπό τήν ὁποία ἀντλοῦν καί οἱ μεταγενέστεροι βυζαντινοί καί μή θεολόγοι, ὅταν ἀσκοῦν τήν ἀντιρρητική τους κριτική ἔναντι τοῦ Ἰσλάμ⁷.

Η σύγχρονη πραγματικότητα στην Μέση Ανατολή

Στην εποχή μας το Ισλάμ επεκτείνεται σε ολόκληρο τον κόσμο. Πολλά προβλήματα αναδύονται από ακραία ρεύματα που ασπάζονται τον ισλαμικό φονταμελισμό, τα οποία ερμηνεύουν και εφαρμόζουν θέσεις που διατυπώνονται στο Κοράνιο.

Βέβαια, δεν μπορούμε να παραθεωρήσουμε ότι και μέσα στον Ισλαμισμό υπάρχουν άνθρωποι που διακρίνονται από ανθρωπιστικά ιδεώδη, από αγάπη για τον συνάνθρωπο και την ειρήνη. Υπάρχουν πολλές τάσεις και μέσα στο Ισλάμ, οι οποίες αποτυπώνονται στην Μέση Ανατολή. Υπάρχουν Ισλαμιστές οι οποίοι συμβιώνουν ειρηνικά με τους Ορθοδόξους Ρωμηούς, και υπάρχουν φανατικοί Ισλαμιστές οι οποίοι επιδιώκουν να εξαφανίσουν κάθε χριστιανικό στοιχείο από την Μέση Ανατολή, την Συρία, τον Λίβανο, το Ιράκ.

Δεν είναι εύκολο να γνωρίζει κανείς το τι ακριβώς συμβαίνει στην περιοχή αυτή, διότι εξυπηρετούνται μείζονα γεωπολιτικά συμφέροντα. Οι θεωρητικές διδασκαλίες κάθε Θρησκείας χρησιμοποιούνται κατά το δοκούν, ενώ καίριο ρόλο διαδραματίζουν οι γεωστρατηγικές επιδιώξεις των μεγάλων δυνάμεων του πλανήτη, οι οποίες επιχειρούν να επιβάλλουν τους δικούς τους νόμους, υποκινώντας πολέμους και πολεμικές συρράξεις.

Να προσευχόμαστε για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής.

Ειλικρινή Μετάνοια!

• 1 https://moufteiaxanthis.minedu.gov.gr
• 2 https://www.emprosnet.gr
• 3 https://www.facebook.com
• 4 https://www.ecclesiagreece.gr
• 5 https://psigmataorthodoxias3.wordpress.com
• 6 https://maxitisartas.gr
• 7 https://sotiriosnavs.com

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI

Δείτε σχετικά:
– Όλα καλά, “Άγιοι” πατέρες;