Άρθρο του πατρός Δήμου Σερκελίδη

Δέκα προϋποθέσεις που βάζει ο Χριστός για έναν καρποφόρο διάλογο με τους αιρετικούς

Στο Ευαγγέλιο της Σαμαρείτιδος ο Χριστός μιλά με μία αιρετική, με μια Σαμαρείτιδα. Οι Σαμαρείτες από την Παλαιά Διαθήκη δέχονταν μόνο την Πεντάτευχο, λάτρευαν τον Θεό στο όρος Γαρηζίν και είχαν αμοιβαίο μίσος με τους Ισραηλίτες.

Πολλές φορές οι οικουμενιστές παρουσιάζουν αυτό το Ευαγγέλιο ως το τέλειο παράδειγμα διαλόγου με τους αιρετικούς, για να δικαιολογήσουν τους σημερινούς διαχριστιανικούς και διαθρησκειακούς διαλόγους. Πράγματι, ο Χριστός διαλέγεται με μία αιρετική γυναίκα και μας δείχνει τις προϋποθέσεις διεξαγωγής ενός καρποφόρου διαλόγου με αιρετικούς. Ας δούμε κάποιες από αυτές τις προϋποθέσεις:

1. Ο διάλογος με τη Σαμαρείτιδα ξεκίνησε με πρωτοβουλία του Χριστού. Αυτός είπε το «δός μοι πιεῖν» και έδωσε το έναυσμα για την έναρξη του διαλόγου. Και η Σαμαρείτιδα ανταποκρίθηκε.

Οι σημερινοί διάλογοι ξεκίνησαν και συνεχίζονται επειδή κάποιος μας έβαλε με το ζόρι σε αυτούς, στα πλαίσια της προϊούσας παγκοσμιοποίησης του 20ού αιώνα (Κοινωνία των Εθνών, ΟΗΕ, Νέα Τάξη Πραγμάτων). Ουδέποτε στο παρελθόν η Ορθοδοξία ενεπλάκη σε τέτοιας μορφής διαλόγους και δεν θα το έκανε, αν κάποιος εξωτερικός παράγοντας (βλ. Μασονία) δεν την ωθούσε.

2. Ο διάλογος από την πλευρά του Χριστού είχε απολύτως πνευματικό περιεχόμενο και δεν ξεκίνησε για να εξυπηρετήσει ενδοκοσμικές σκοπιμότητες. Ενδεικτικά δεν μας ξεκαθαρίζει καν η διήγηση του Ευαγγελίου αν τελικά η Σαμαρείτιδα πρόσφερε από το νερό της υδρίας στον Χριστό ή αν, από τη χαρά της, άφησε την υδρία και έτρεξε να φωνάξει τους χωριανούς της.

Οι σημερινοί διάλογοι εξυπηρετούν μόνο ενδοκοσμικές σκοπιμότητες: ενότητα του κόσμου, παγκόσμια ειρήνη, συμφιλίωση κτλ.

3. Ο διάλογος έγινε ανάμεσα στον Κύριο και μια απλή γυναίκα του λαού, όχι με τους αρχηγούς της θρησκείας των Σαμαρειτών. Ο διάλογος του Χριστού με τους θρησκευτικούς αρχηγούς της εποχής, τους Φαρισαίους, τους Γραμματείς και τους Σαδδουκαίους, τους θρησκευτικούς ηγέτες του Ισραήλ, φανέρωσε τον φθόνο, την σκληροκαρδία και την αμετανοησία τους.

Οι σημερινοί διάλογοι δεν γίνονται με τους απλούς ανθρώπους που γεννήθηκαν στην αίρεση (π.χ. του παπισμού ή του προτεσταντισμού), αλλά με τους ηγέτες αυτών των αιρέσεων: με τον Πάπα και τους καρδιναλίους του, με τους Προτεστάντες του ΠΣΕ. Αυτοί οι διάλογοι δεν πρόκειται να καρποφορήσουν, όπως δεν καρποφόρησαν οι διάλογοι του Χριστού με τους Φαρισαίους.

Άλλωστε, ουδέποτε μια θρησκευτική εξουσία δέχθηκε την αυτοκατάργησή της μέσω διαλόγου. Άλλωστε, όσες αιρέσεις έσβησαν μέσα στην ιστορία, αυτό έγινε όχι με μια δημόσια και πανηγυρική αποκήρυξη της πλάνης εκ μέρους των ηγετών τους, αλλά με τη σταδιακή μείωση των πιστών τους.

4. Ο διάλογος διεξήχθη με ευθύνη του Χριστού και με τις προϋποθέσεις που έθεσε Εκείνος και όχι η Σαμαρείτιδα. Απόδειξη είναι ότι άλλα ρωτά κάθε φορά η Σαμαρείτιδα και άλλα απαντά ο Χριστός. Για υλικά πράγματα ρωτά η Σαμαρείτιδα, για πνευματικά απαντά ο Χριστός. Όμως κάθε φορά η Σαμαρείτιδα ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του Χριστού και έτσι συνεχίζεται ο διάλογος.

Οι σημερινοί διάλογοι διεξάγονται με τις προϋποθέσεις που θέτουν οι αιρετικοί και όχι οι Ορθόδοξοι. Και κύρια προϋπόθεση για την συνέχιση των διαλόγων είναι η σχετικοποίηση των δογμάτων.

5. Ο διάλογος έγινε γι’ αυτά που χώριζαν τους Ισραηλίτες από τους Σαμαρείτες και όχι γι’ αυτά που τους ενώνουν. Από την πρώτη κιόλας ερώτηση η Σαμαρείτιδα θέτει το θέμα της διαιρέσεως: «οὐ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρείταις».

Στους σημερινούς διαλόγους είναι κανόνας ο περιορισμός των θεμάτων σε όσα μας ενώνουν και όχι σε όσα μας χωρίζουν, που είναι και τα ουσιώδη.

6. Ο διάλογος ήταν σύντομος. Η Σαμαρείτιδα είπε λίγες μόνο κουβέντες και ο Κύριος της έδωσε αντίστοιχες απαντήσεις· Όλη η συζήτηση κράτησε λίγα λεπτά, και όμως η Σαμαρείτιδα πίστεψε και έγινε η μεγαλομάρτυς και ισαπόστολος Αγία Φωτεινή.

Αντίθετα, οι διάλογοι με τους αιρετικούς κρατούν σχεδόν έναν αιώνα. Στο ΠΣΕ, στο οποίο μπήκαμε για να δώσουμε, τάχα, τη μαρτυρία μας στον σύγχρονο κόσμο, είμαστε από το 1948 ιδρυτικό μέλος. Οι διάλογοι με τους Παπικούς κρατούν δεκαετίες. Ακόμη και ο Απόστολος Παύλος λέει: «αιρετικόν άνθρωπον μετά πρώτην και δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ». Εμείς πότε θα παραιτηθούμε; Δεν μας φτάνει ένας αιώνας;

7. Η Σαμαρείτιδα προσήλθε στον διάλογο έχοντας κάποιες βεβαιότητες, αλλά φλεγόταν από ακόμη περισσότερες απορίες θρησκευτικής φύσεως.

Στους σημερινούς διαλόγους οι αιρετικοί προσέρχονται απολύτως βέβαιοι ότι έχουν την αλήθεια και χωρίς απορίες προς επίλυση. Οι θεολόγοι τους γνωρίζουν άριστα τη δογματική διδασκαλία των Ορθοδόξων και εμείς γνωρίζουμε τις δικές τους πλάνες. Αφού δεν υπάρχουν εκατέρωθεν απορίες, για ποιό λόγο γίνονται οι διάλογοι;

8. Η Σαμαρείτιδα ήταν καλοπροαίρετη, πίστεψε με μια απλή αποκάλυψη του Χριστού για τη ζωή της («πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες» κτλ.). Δεν έκανε ο Χριστός κάποιο μεγάλο θαύμα για να την πείσει, όπως εκείνα που έκανε ενώπιον των Γραμματέων και των Φαρισαίων.

Στους σημερινούς διαλόγους και οι αιρετικοί προσέρχονται με κακή προαίρεση και οι Ορθόδοξοι αντιπρόσωποι, όντες άμοιροι της αγιοπνευματικής χάριτος, δεν έχουν την δύναμη να επιδράσουν στις ψυχές τους. Μόνο όπου το ιεραποστολικό έργο γίνεται από ανθρώπους που έχουν Χάρη Θεού καρποφορεί και το κήρυγμα. Αυτό αποδεικνύει π.χ. το ιεραποστολικό έργο του Αγίου γέροντος Εφραίμ του Αριζονίτη στην Αμερική και του γέροντος Κοσμά Γρηγοριάτη στην Αφρική.

9. Ο Χριστός, στον διάλογο με τη Σαμαρείτιδα, δεν χρησιμοποιεί τη διαλεκτική μέθοδο αλλά την αποκαλυπτική. Ξεκινά από τα κατώτερα και φθάνει μέχρι την αποκάλυψη του Εαυτού Του ως Μεσσία.

Στους σημερινούς διαθρησκειακούς διαλόγους χρησιμοποιείται η διαλεκτική μέθοδος (θέση – αντίθεση – σύνθεση), με σκοπό να βρεθεί ένας κοινός τόπος μεταξύ της Ορθόδοξης Εκκλησίας και των αιρέσεων, ο οποίος πολλές φορές αποτελεί κάτι νέο σε σχέση με τις αρχικές τους θέσεις. Αυτό όμως που δια τους αιρετικούς είναι ανεκτό (η σύνθεση) σε εμάς οδηγεί σε αποδοχή φοβερών αιρέσεων.

10. Στο τέλος, ο Χριστός είπε στη Σαμαρείτιδα: «πίστευσόν μοι». Έφτασε, δηλαδή, το θέμα στην πίστη. Εκεί είναι το «μη παρέκει» του διαλόγου. Αφού πίστεψε η Σαμαρείτιδα, ο Κύριος φανέρωσε ότι είναι ο Μεσσίας και έμεινε ακόμη δύο ημέρες στην πόλη της Συχάρ. Αν η απάντησή της Σαμαρείτιδος ήταν αρνητική, ο διάλογος θα τερματιζόταν, χωρίς να προχωρήσει ο Χριστός στην αποκάλυψη της Μεσσιανικής Του ιδιότητας.

Στους σημερινούς διαλόγους η Ορθοδοξία δεν μιλά με αυθεντία, δεν απαιτεί από τους συνομιλητές της το «Πίστευσον». Οι ορθόδοξοι εκπρόσωποι δεν μιλούν με τη συνείδηση ότι η Ορθοδοξία είναι η Μία, Αγία, Καθολική και Αποστολική Εκκλησία, αλλά υπογράφουν κείμενα που σχετικοποιούν την Εκκλησία και τα δόγματά της, υποβιβάζοντάς την σε μία από τις πολλές «εκκλησίες».

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI

Δείτε σχετικά:
– Πώς πρέπει να γίνονται οι διάλογοι των Ορθοδόξων με τους αιρετικούς;