Οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κάλεσαν τις ουκρανικές αρχές να λάβουν όλα τα απαραίτητα προσωρινά μέτρα για να σταματήσουν τις παραβιάσεις και να αποτρέψουν την επανάληψή τους

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Επτά ειδικοί εισηγητές του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα απέστειλαν επίσημη επιστολή στην ουκρανική κυβέρνηση κατηγορώντας την για συστηματικές παραβιάσεις της θρησκευτικής ελευθερίας κατά της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (OEO), απαιτώντας τον τερματισμό της δίωξης.

Σε ένα έγγραφο 15 σελίδων με ημερομηνία 14 Μαΐου 2025 [1], οι ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ εκφράζουν «σοβαρές ανησυχίες» σχετικά με την δίωξη του κλήρου, των πιστών της ΟΕΟ, καθώς και δημοσιογράφων και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων [2].

Οι ουκρανικές αρχές υποχρεούνται να απαντήσουν στην έκκληση εντός 60 ημερών.

Κύριες κατηγορίες

Αναγκαστικό κλείσιμο ενοριών: O νόμος της 20ής Αυγούστου 2024 «Περί προστασίας της συνταγματικής τάξης στον τομέα των δραστηριοτήτων των θρησκευτικών οργανώσεων», φέρεται να δημιούργησε μια νομική βάση για τη διάλυση χιλιάδων ενοριών της ΟΕΟ λόγω των κανονικών δεσμών τους με την Εκκλησία της Ρωσίας. 

Συλλήψεις κληρικών: Το έγγραφο παραθέτει συγκεκριμένες περιπτώσεις δίωξης ή κράτησης ανωτάτων ιεραρχών της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (του Μητροπολίτη Τσερκάσι Θεοδοσίου, του καθηγουμένου της Λαύρας του Κιέβου Μητροπολίτη Παύλου, του Μητροπολίτη Σβιατογκόρσκ Αρσενίου, του Μητροπολίτη Μπάντσεν Λογγίνου και του Ιερέα Γεβγένι Κοσέλνικ).

Καταλήψεις ναών: Οι ειδικοί του ΟΗΕ καταγράφουν βίαιες καταλήψεις θρησκευτικών χώρων (Καθεδρικός Ναός Αγίου Μιχαήλ στο Τσερκάσι, Μονή Γελέτσκι στο Τσερνίγκοφ).

Δίωξη δημοσιογράφων και υπερασπιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων: Η επιστολή περιγράφει τη δημιουργία ατμόσφαιρας φόβου για δημοσιογράφους (όπως του Ντμίτρι Σκβόρτσοφ που κρατήθηκε για 23 μήνες με την κατηγορία της «προδοσίας» για άρθρα σχετικά με τη δίωξη της UO) καθώς και για τους υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Νομικές πτυχές και διεθνείς υποχρεώσεις

Οι Ειδικοί Εισηγητές επισημαίνουν ότι οι περιγραφόμενες ενέργειες ενδέχεται να παραβιάζουν τις υποχρεώσεις της Ουκρανίας βάσει του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο επικυρώθηκε από τη χώρα το 1973. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι η θρησκευτική ελευθερία παραμένει «αναφαίρετο δικαίωμα ακόμη και κατά τη διάρκεια στρατιωτικού νόμου».

Οι ειδικοί επικρίνουν τη χρήση αόριστων εννοιών όπως η «ιδεολογία του ρωσικού κόσμου» για τη δίωξη θεολογικών απόψεων και λειτουργικών πρακτικών. 

Συστημική φύση των παραβιάσεων

Οι εισηγητές εκφράζουν ιδιαίτερη ανησυχία για τον «ολοκληρωτικό χαρακτήρα» των πρακτικών κατά της ΟΕΟ, η οποία μας επιτρέπει να μιλάμε για μια «συστηματική εκστρατεία για την καταστροφή ή τη βίαιη ανακατεύθυνση της θρησκευτικής ζωής» των κοινοτήτων της Εκκλησίας.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, σε όλες τις περιπτώσεις διώξεων, οι κληρικοί της ΟΕΟ έχουν «υποβληθεί σε μακροχρόνια προφυλάκιση ή περιοριστικό κατ’ οίκον περιορισμό» και συχνά τους έχει αρνηθεί η (αποφυλάκιση με) εγγύηση. 

Επιπρόσθετα, οι ειδικοί σημειώνουν ότι «η φύση των κατηγοριών και η ελάχιστη πραγματική βάση πέρα ​​από θεολογικές συζητήσεις, κηρύγματα ή λειτουργικές πρακτικές» υποδηλώνουν ότι το ποινικό δίκαιο χρησιμοποιείται για τον περιορισμό της επιρροής της ΟΕΟ.

Απαιτήσεις του ΟΗΕ προς τις ουκρανικές αρχές

Η επιστολή περιέχει οκτώ συγκεκριμένα ερωτήματα προς την ουκρανική κυβέρνηση που απαιτούν λεπτομερή απάντηση. Τα ερωτήματα αφορούν:

α) Θρησκευτικές διώξεις: Οι αρχές θα πρέπει να παράσχουν περαιτέρω πληροφορίες σχετικά με την αναγκαστική διάλυση, την έξωση και τη δίωξη των κοινοτήτων ΟΕΟ και να εξηγήσουν πώς οι περιορισμοί συμμορφώνονται με τις αρχές της νομιμότητας, της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

β) Ποινικές υποθέσεις: Είναι απαραίτητο να διευκρινιστεί η νομική και αποδεικτική βάση για τη δίωξη κληρικών με την κατηγορία της «υποκίνησης», της «δικαιολόγησης της επιθετικότητας» ή της χρήσης του όρου «ρωσικός κόσμος», ειδικά όταν πρόκειται για ειρηνική θρησκευτική δραστηριότητα.

γ) Δίκαιη δίκη: Οι εισηγητές ζητούν εγγυήσεις που θα διασφαλίζουν το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της ανεξαρτησίας των δικαστών, της πρόσβασης σε νομική βοήθεια και του τεκμηρίου αθωότητας.

δ) Εκκλησιαστική περιουσία: Είναι απαραίτητο να λεπτομερώς καθοριστούν οι διαδικασίες για την επιστροφή της κατασχεμένης περιουσίας, την καταβολή αποζημίωσης και την δικαστική προσφυγή κατά των αναγκαστικών μεταφορών θρησκευτικών αντικειμένων.

ε) Προστασία των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

στ) Στέρηση της ιθαγένειας: Σε περιπτώσεις απέλασης ιεραρχών της ΟΕΟ, είναι απαραίτητο να αναφέρονται οι νομικοί λόγοι, οι διαδικασίες που ακολουθούνται και οι δυνατότητες άσκησης έφεσης κατά τέτοιων αποφάσεων.

ζ) Στρατιωτικό νόμο: Διευκρίνιση των μέτρων για την αποτροπή υπερβολικών περιορισμών στην ελευθερία της θρησκείας με το πρόσχημα της κατάστασης έκτακτης ανάγκης.

η) Αφαίρεση της ιθαγένειας.

Διεθνής διαδικασία

Η έκκληση των εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ ήταν αποτέλεσμα συστηματοποίησης πληροφοριών που ελήφθησαν από διάφορες πηγές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μάρτυρες των γεγονότων και τα εμπλεκόμενα μέρη.

Οι ειδικοί εισηγητές τονίζουν ότι «δεν επιθυμούν να κρίνουν εκ των προτέρων την ακρίβεια των κατηγοριών», αλλά θεωρούν απαραίτητο να ζητήσουν επίσημα διευκρινίσεις από τις ουκρανικές αρχές.

Η επιστολή εστάλη στο πλαίσιο της διαδικασίας επείγουσας έκκλησης του ΟΗΕ, ενός μηχανισμού που επιτρέπει στους εμπειρογνώμονες να ανταποκρίνονται γρήγορα σε αναφορές σοβαρών παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

Το μέσο δεν απαιτεί προκαταρκτική δικαστική απόφαση, αλλά απαιτεί από τα κράτη να παράσχουν διευκρινίσεις για τα γεγονότα των παραβιάσεων.

Οι ουκρανικές αρχές υποχρεούνται να απαντήσουν στην έκκληση εντός εξήντα ημερών. Η αλληλογραφία θα δημοσιευθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του ΟΗΕ και θα παρουσιαστεί στην ετήσια έκθεση του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. 

Οι εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ κάλεσαν τις ουκρανικές αρχές να «λάβουν όλα τα απαραίτητα προσωρινά μέτρα για να σταματήσουν τις φερόμενες παραβιάσεις και να αποτρέψουν την επανάληψή τους» και να «διασφαλίσουν την απόδοση ευθυνών σε όλα τα άτομα που ευθύνονται για τις φερόμενες παραβιάσεις».

Υπενθυμίζεται ότι ο «αρχιτέκτονας» της σχισματικής ψευδοεκκλησίας της Ουκρανίας, Κων/πόλεως Βαρθολομαίος Αρχοντώνης, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στις ΗΠΑ συναντήθηκε με τον διώκτη των Ορθοδόξων, πρόεδρο Ζελένσκι, και τον χαιρέτησε αναφωνώντας: «Δόξα στην Ουκρανία!» (βίντεο).

Η κοινή λογική έχει χρεοκοπήσει προ πολλού. Η εργαλειοποίηση της Ορθοδοξίας από γεωπολιτικές δυνάμεις βρήκε πρόσφορο έδαφος στην Ψευδοσύνοδο της Κρήτης και αργότερα στην αυθαίρετη, αντικανονική και αντισυνοδική απόδοση Αυτοκεφαλίας στους σχισματικούς, αχειροτόνητους και αυτοχειροτόνητους της Ουκρανίας.

Ο Κων/πόλεως Βαρθολομαίος πυροδότησε ένα ακόμη πικρό διχασμό, ενώ το καθεστώς Ζελένσκι και οι σχισματικοί του Επιφανίου Ντουμένκο κλιμακώνουν το διωγμό κατά της μαρτυρικής Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

• [1] https://spcommreports.ohchr.org
• [2] https://eeod.gr

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI

Δείτε σχετικά:
– «Αρχιεπίσκοπος» της ψευδοεκκλησίας της Ουκρανίας ηγείται προσωπικά της κατάληψης εκκλησίας
– Το καθεστώς Κιέβου επιτίθεται κατά της Ουκρανικής Εκκλησίας με υποχρεωτικές στρατολογήσεις ιερέων
– Το καθεστώς Ζελένσκι αποστέλλει τελεσίγραφο διάλυσης προς την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία
– Νέα αρπαγή Ι. Ναού στην Ουκρανία από υποστηρικτές της σχισματικής «Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας»