Άρθρο της Ευαγγελίας Ζουλάκη

Η ομολογία στα συναξάρια των αναχωρητών και των ηγουμένων κοινοβιατών Αγίων

Στις 7 Σεπτεμβρίου η Αγία μας Εκκλησία τιμά την μνήμη του Οσίου Δανιήλ του Κατουνακιώτη.

Ο Όσιος Δανιήλ ο Κατουνακιώτης (κατά κόσμον Δημήτριος) γεννήθηκε το 1844 μ.Χ. στην Σμύρνη σε ευσεβή πολύτεκνη οικογένεια. Ήταν αριστούχος απόφοιτος της Ευαγγελικής σχολής Σμύρνης.

Στα 19 του χρόνια, άναψε μέσα του ο πόθος για την μοναχική αφιέρωση. Με την συμβουλή του τότε πνευματικού του επισκέφθηκε διάφορα μοναστήρια όπου και γνώρισε αγίους γέροντες. Στην Πάρο γνώρισε και συνδέθηκε πνευματικά με τον όσιο Αρσένιο της Πάρου, ο οποίος του συνέστησε να μεταβεί στην Ι.Μ. Αγίου Παντελεήμονος Αγίου Όρους.

Αφού πήγε στην συγκεκριμένη Μονή, ύστερα από κάποιο διάστημα δοκιμασίας, εκάρη μοναχός το 1866 μ.Χ. Εκείνη την εποχή δημιουργήθηκαν διενέξεις στην Μονή και ύστερα από συκοφαντίες ο άγιος τιμωρήθηκε με οριστική απομάκρυνση από την Ιερά Μονή Αγίου Παντελεήμονος. Έτσι, μετέβη σε διάφορους τόπους και κατέληξε το 1888 να εγκαταβιώσει στην έρημο των Κατουνακίων. Εκεί έχτισε μία καλύβη, η οποία απετέλεσε το θεμέλιο για το μετέπειτα Ιερό Ησυχαστήριο της Αδελφότητος των Δανιηλαίων.

Στα Κατουνάκια επεδόθη στην αυστηρή άσκηση και προσευχή, ενώ παράλληλα ασκούσε την τέχνη της αγιογραφίας. Ως άνθος εύοσμο της μυροβόλου ασκητικής ερήμου στολιζόταν απο πολλες αρετές που γέμιζαν ευωδία τον Άθωνα.

Ο Άγιος Δανιήλ ο Κατουνακιώτης ήταν ευρέως γνωστός εντός και εκτός Αγίου Όρους για το χάρισμα της διακρίσεως που είχε ώστε να τον συμβουλεύονται πλήθος πιστών, μοναχών και λαϊκών ακόμα και αγίων γερόντων όπως ο γέροντας Φιλόθεος Ζερβάκος, ο άγιος Αμφιλόχιος Μακρής και ο άγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως. Υπήρξε μάλιστα και οδηγός του φίλτατου Αγίου μας Ιωσήφ του Ησυχαστή στα πρώτα ασκητικά του βήματα.

Η διάκριση του βέβαια δεν περιορίζονταν σε πνευματικά μόνο θέματα. Αποτελούσε γνώμονα Ορθοδοξίας και διέκρινε σαφώς την αίρεση από την Ορθοδοξία. Η βαθιά γνώση της διδασκαλίας των Πατέρων (καθότι λογιότατος μοναχός) μαζί με την επιφοίτηση του Αγίου Πνεύματος που λάμβανε από την καθαρότατη -μέσω της καλογερικής άσκησης- ψυχής του, τον καθιστά έναν από τους πλέον κατάλληλους συμβούλους και στο θέμα του Οικουμενισμού. 

Ειδικότερα, ο Όσιος Δανιήλ ο Κατουνακιώτης υπήρξε ένας από τους Αγίους που επέκριναν την επερχόμενη «Αγία και Μεγάλη Σύνοδο» με βάση τις προπαρασκευαστικές επιτροπές, οι οποίες είχαν κάνει ήδη εμφανές το νεωτεριστικό και οικουμενιστικό υπόβαθρο της ψευδοσυνόδου. 

Σε επιστολή του Αγίου Δανιήλ «Φωνή εξ Αγίου Όρους δια την προσεχή Οικουμενικήν Σύνοδον» γραμμένη το 1925, διαβάζουμε μεταξύ άλλων:

Ἐκ τοῦ εἰρημένου τούτου σκοποῦ τῆς καθ’ ἡμᾶς ταύτης Συνόδου ἐναργῶς βλέπομεν, ὅτι ἡ παροῦσα Ἱερὰ Σύνοδος οὐδόλως θὰ ἀνταποκριθῇ μὲ τὰ κυρίως χαρακτηριστικὰ ἰδιώματα τῶν πρώην Αὐτῆς Ἁγίων Συνόδων, καθόσον ἡ Ἱερὰ Σύνοδος Αὕτη δὲν θὰ δικάσῃ καὶ στηλιτεύσῃ τοὺς κακοδόξους, ἀλλὰ κατὰ τὸ δὴ λεγόμενον θὰ καθίσῃ εἰς τὸ σκαμνὶ τὴν πρώτην Οἰκουμενικὴν Σύνοδον, ὡς καὶ τὰς λοιπάς, καὶ διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ δικάσεως θὰ μεταβάλῃ πολλὰ πρὸς ἐπίτευξιν τῆς πλατείας καὶ εὐρυχώρου ὁδοῦ καὶ πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ἐπηλύδων.

Κατὰ τοῦτο ἴσως φανῶμεν τοῖς πολλοῖς ὡς ἀντιτιθέμενοι. Ἀλλὰ ὄχι: ἡ σαφήνεια τοῦ προγράμματος, αὐτὴ Αὕτη ἐναργῶς καταδεικνύει τὴν ἀλήθειαν τῶν εἰρημένων.

[…] Τοῦτο συνεπικυρῶν ὁ Θεοφόρος Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής, τοιαῦτα λέγει: «τὰς γενομένας Συνόδους ἡ εὐσεβης πίστις κυροῦ». Καὶ πάλιν: «Ἡ τῶν δογμάτων ὀρθότης κρίνει τὰς Συνόδους». Ὥστε, κατὰ τὴν διαγόρευσιν τοῦ θεοφόρου τούτου Πατρός, ούτινος ἡ φωνὴ εἶναι φωνὴ ἁπάσης τῆς Ἐκκλησίας, όποιαδήποτε Ἱερὰ Σύνοδος ἐπιβάλλει ὅρους καὶ ἀποφάσεις, τότε αὗται θὰ ἐπικυρωθῶσιν, ἐὰν συνάδωσι μὲ τὴν ὀρθότητα τῶν δογμάτων καὶ εὐσεβῶν παραδόσεων.

Παραλληλίζοντες ὅθεν τὰ χαρακτηριστικὰ ἰδιώματα ὅλων τῶν προγενεστέρων Ἱερῶν Συνόδων μὲ τὸ πρόγραμμα τῆς μελετωμένης Ἱερᾶς Συνόδου, μετά πολλῆς ἀπορίας τε καὶ λύπης βλέπομεν, ὅτι οὐδεμία σύγκρισις υπάρχει μεταξὺ ἐκείνων καὶ ταύτης, καθόσον ἐκεῖναι μὲν συνεκροτήθησαν, ὡς ἔφθημεν εἰπόντες, πρὸς στηλίτευσιν τῶν κακοδόξων αίρεσιαρχῶν καὶ προς υποστήριξιν τῶν πιστῶν καὶ μόνον εἰς τα της ευσεβείας δόγματα, ἀλλὰ καὶ πρὸς έφαρμογήν τῶν Εὐαγγελικῶν τοῦ Χριστοῦ ἐνταλμάτων, ἐνῶ ἡ καθ’ ἡμᾶς Νέα Σύνοδος θὰ ἀναλάβη τὴν ἀναθεώρησιν, τούτα μὲν πρὸς διευκόλυνσιν τῆς πλατείας καὶ εὐρυχώρου ὁδοῦ, συνωδὰ τῶν σημερινών περιστάσεων, τοῦτο δὲ ὅπως ἀφομοιωθῶμεν ἐν πολλοῖς μετά τῶν ἐγκαυχωμένων ἐν προόδῳ Εὐρωπαίων, καὶ οὕτω γίνῃ ἐν τῇ ὑποχωρήσει ἡμῶν η ποθητὴ ἕνωσις!!

Όθεν οἱ σεπτοί μας Ἱεράρχαι, ὑφορώμενοι τὸ ἔκλυτον καὶ ἀνευλαβές τοῦ σημερινοῦ Χριστεπωνύμου πληρώματος, οἵτινες ἀδυνατοῦσι ν’ ἀκολουθῶσι τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τῶν νηστειῶν καὶ λοιπῶν ἱερῶν τελετῶν, προβάλλουσιν οἰκονομίαν καὶ ἀφομοίωσιν πρὸς τὰ ἔθιμα καὶ ἐξωτερικοὺς τύπους τῶν ἐπηλύδων αἱρετικῶν, ὥστε διὰ τῆς ὑποχωρήσεως εἰς ὅλα ταῦτα νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἕνωσις ὅλων τῶν Ἐκκλησιῶν. Εἶναι ποτέ δυνατὸν μὲ ὅλην τὴν εὐγενῆ ἐπιείκειαν, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς συγκαταβάσεως θὰ δείξῃ ἡ Νέα αὕτη Ἱερὰ Σύνοδος, νὰ γίνῃ παραδεκτὴ ἡ τοιαύτη άναθεώρησις. Καὶ ἀφοῦ ἡ ἀλλαγὴ τοῦ Ἡμερολογίου ἐπέφερε μέγα σκάνδαλον καὶ ἐδημιούργησε σχίσμα μεταξὺ τοῦ Χριστεπωνύμου πληρώματος. τι γενήσεται ἆράγε, ὅταν ἀκουσθῇ ὅτι ἡ διαληφθεῖσα Ἱερὰ Σύνοδος θὰ προβάλη τοιαύτας γνώμας, τὰς ὁποίας ἐκ περιουσίας φρονοῦσι καὶ ἀσπάζονται μόνον οἱ ψυχικοὶ ἄνθρωποι καὶ οἱ τὰ τοῦ Λουθήρου φρονοῦντες.

Ὁ λαὸς δέ, τόσον τῆς Νέας Ἑλλάδος ὅσον καὶ τῆς Παλαιᾶς, οὐ μὴν δὲ και πᾶν τὸ ἀπανταχοῦ Χριστεπώνυμον πλήρωμα, ἂν καὶ διατελῇ ἐν μεγίστη νάρκῃ καὶ ψυχρότητι πρὸς τὴν πίστιν καὶ ὁδεύει τὴν πλατείαν και ἀνειμένην οδόν, καὶ τοῦτο συνεπείᾳ τοῦ κακοῦ παραδείγματος, ἐν τοῦτοις όμως φύσει φιλότιμον καὶ ζυμωμένον, οὕτως εἰπεῖν, οὐ μόνον μὲ τὴν ἐθνικὴν φιλοτιμίαν, ἀλλὰ πολλῷ μᾶλλον μὲ τὸ πάτριον Ὀρθόδοξον χριστιανικὸν πνεῦμα καὶ φρόνημα, ὅταν ἀκούσῃ ὅτι αἱ παραδόσεις τῆς Ἐκκλησίας του διασαλεύονται, τότε δὴ τότε θέλει ἐξεγερθῇ μετὰ πολλοῦ θρησκευτικοῦ ζήλου καὶ μετὰ πάσης αὐταπαρνήσεως, ὑπεραμυνόμενον ὑπὲρ τῆς πίστεως καὶ Ὀρθοδοξίας του.

Άλλα πολύ πιθανόν νὰ προβάλωσιν οἱ τὴν οἰκονομίαν ταύτην ἐπιδιώκοντες: ἡμεῖς βλέποντες καὶ ἀναθεωροῦντες την σημερινήν γενεάν όλως ἀδύνατον περὶ τὰ θεῖα, καὶ μὴ δυναμένην ἐξακολουθῆσαι την ακρίβειαν τῶν νηστειῶν καὶ ἱερῶν παραδόσεων καὶ ἐκτενῶν τελετῶν, ἃς ἐπιβάλλει ἡ καθ’ ἡμᾶς Ἐκκλησία καὶ ὅτι οἱ πλεῖστοι σήμερον ὑφορώμενοι την του αύτην ἀκρίβειαν ἀδυνατοῦσι νὰ φυλάξωσι ταύτην καὶ εὑρίσκονται εἰς τελείαν καταφρόνησιν, ἀποχαιρετήσαντες καὶ νηστείας καὶ ἀκολουθίας καὶ τὴν ἀκρίβειαν πολλῶν Ἱερῶν Κανόνων, ὅσον ἀφορᾶ εἰς τὸ λειτουργικὸν μέρος τῆς Ἐκκλησίας, τὴν ἀγαμίαν τῶν Κληρικῶν καὶ τὸν περὶ ἐξ ἀγχιστείας γάμον, διὰ τοῦτο διὰ τῆς ἀναθεωρήσεως ταύτης, θὰ συγκαταβῶμεν εἰς πολλά, ἵνα διὰ τῆς οἰκονομίας ταύτης, ἀναζωπυρήσωμεν τοὺς ραθύμους καὶ παύσῃ ἡ τοιαύτη ἐξακολουθοῦσα παράβασις τῶν Ἱερῶν Κανόνων.

Ἄπασαι αὗται αἱ προβαλλόμεναι ἐπιεικεῖς προτάσεις τῆς Νέας Νομοθεσίας, ἐὰν ἐξετασθῶσιν ὑπὸ τῶν Ἱερῶν Κανόνων τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἑπομένως ὑπὸ τῆς ἀκολουθίας τῆς πραγματικῆς κοινῆς κρίσεως, οὐχὶ μόνον δὲν ἤθελεν ἐπιτευχθῇ ὁ ἐπιδιωκόμενος σκοπός, ἀλλὰ καὶ ἤθελον προκύψη μεγάλαι ταραχαὶ καὶ σκάνδαλα σημαντικά.

Καὶ πρῶτον, δεδόσθω, ὅτι γενομένης Ἱερᾶς Συνόδου ἐπεκυρώθη ἡ Νέα αὕτη Νομοθεσία καὶ ἐθεσπίσθη ἡ ἀκρωτηρίασις τῆς νηστείας καὶ πολλῶν ἱερῶν παραδόσεων καὶ πολλῶν τῆς Ἐκκλησίας Νομοθεσιών. Πλὴν μὲ ὅλας αὐτὰς τὰς συγκαταβάσεις, αὐτὸς ὁ κακοσυνηθισμένος λαὸς θὰ φιλοτιμηθῇ ν᾿ ἀκολουθήσῃ τὴν νέαν ταύτην νομοθεσίαν; Πολλοῦ γε καὶ δεῖ! Διότι, ἐὰν αὐτὸς ὁ λαὸς ὁ ἔχων ὑπ’ ὄψιν ὅτι τὴν νομοθεσίαν τὴν ὁποίαν διέταξαν οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας Πατέρες καὶ ἐπεκύρωσαν τόσαι Άγιαι Σύνοδοι καὶ παρέλαβε παρὰ τῶν γονέων του, αὐτὸς τὰς καταφρονεῖ, εἶναι δυνατὸν νὰ φυλάξῃ καὶ πιστεύσῃ εἰς τὴν Νέαν Νομοθεσίαν, ἥτις θὰ ἔχῃ συνήγορον τὸ φρόνημα τῶν ἀνεξιθρήσκων; Ἡ ἀνευλάβεια αὕτη πρὸς τὴν εἰρημένην Σύνοδον θὰ τὸν ὠθήσῃ ἐπὶ μᾶλλον κατὰ κρημνοῦ, ἐν ᾧ ἤδη ἔχει ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ παλαιὰ τῆς Ἐκκλησίας νομοθεσία, θεσπισθεῖσα καὶ παραδοθεῖσα ὑπὸ ἀνεγνωρισμένων Ἁγίων Πατέρων καὶ Ἀποστόλων ἔχει τὴν ἰδιότητα νὰ πείθῃ ὅτι κάθε πιστός, ἔστω καὶ ἁμαρτωλός, καὶ ἐὰν δὲν φυλάττη ἀκριβῶς τὴν τῆς νηστείας παράδοσιν, ἔχει ὅμως τὴν συνείδησιν τύπτουσαν καὶ δύναται, ἐν καιρῷ τῷ προσήκοντι, να μετανοήση. Άλλ’ ὅταν τῷ δοθῇ ἡ ἐλευθερία καὶ βλέπει ὅτι ἡ παροῦσα Σύνοδος παρουσιάζει προς έφαρμογὴν καὶ ἕτερα ζητήματα προερχόμενα απαντα ἐξ ἐξωτερικής πηγής, δύναται πλέον νὰ βαδίση τὴν τῆς μετανοίας ἀπλανῆ ὁδόν;»

Η σοφία και η Αγιοπνευματική διάκριση του Αγίου Δανιήλ του επέτρεπε χρόνια νωρίτερα να αντιληφθεί τους κινδύνους που έκρυβε μια τέτοια Σύνοδος, κάτι που αποτέλεσε τραγική πραγματικότητα με την σύγκλιση της ψευδοσυνόδου του Κολυμπαρίου (2016).

(Συνεχίζεται)

• [1] Αρχιμ. Χερουβείμ, Σύγχρονες Αγιορείτικες μορφές 4, Δανιήλ Κατουνακιώτης, εκδ. Ιεράς Μονής Παρακλήτου, Ωρωπός Αττικής 1991
• [2] Θεοδρομία, Τριμηνιαία Έκδοση Ορθοδόξου Διδαχής, Έτος ΙΗ’, Ιανουάριος- Ιούνιος 2016, Τεύχη 1-2. Εκδ. Πρωτοπρεσβύτερος Θεόδωρος Ζήσης, Ομότ. Καθηγητής Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI