Στην Ευρώπη ήδη από τον Ιούνιο του 2018 είχε ανατεθεί σε ομάδα ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων και σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι σε θέση να δρομολογεί μια πιλοτική φάση, ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές δεοντολογίας για την ανάπτυξη και τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) είναι δυνατό να εφαρμοστούν στην πράξη.

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr


Μας προκαλεί θλίψη, όταν βλέπουμε έναν ηγέτη να γίνεται το “κλωτσοσκούφι” στις προσταγές ακριβοπληρωμένων image makers, που δε δείχνουν σεβασμό στην προχωρημένη του ηλικία. 

Το αποτέλεσμα διαθέτει μια αρχέγονη τραγικότητα και ελπίζουμε καρτερικά “τὴν τῶν τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν”. Ο Πάπας Φραγκίσκος κάλεσε τον περασμένο Νοέμβριο  τους Καθολικούς ανά τον κόσμο να προσευχηθούν μαζί του, ώστε η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική να μείνουν πάντα στην υπηρεσία των αναγκών της ανθρωπότητας1.  

Στην πραγματικότητα, αν δεν μιλήσουν τα κεφάλαια της Τράπεζας του Βατικανού, οι παραινέσεις του Ποντίφικα δε συγκινούν τη Νέα Τάξη Πραγμάτων. Με ευκαιρία όμως την δήλωσή του αυτή, στη συνέχεια παρουσιάζεται συνοπτικά η εξέλιξη που έχει το θέμα στην Ευρώπη.     

Το ζήτημα της ανάπτυξης και της ευρύτερης εφαρμογής της τεχνητής νοημοσύνης στη ζωή μας είναι κεντρικό και υποβάλλει σε βασανιστική αναθεώρηση θεμελιώδεις αξίες της κοινωνίας μας (Παράρτημα). Όντως η Εκκλησία θα πρέπει να αντιμετωπίσει και να τοποθετηθεί απέναντι στο ζήτημα, αλλά όχι σαν ξεπερασμένος χορηγός, όπως θέλει το Βατικανό να εμφανίζεται ο Πάπας Φραγκίσκος. 

Στη σύγχρονη εποχή είμαστε αντιμέτωποι με τεράστια ηθικά διλήμματα (εκτρώσεις, τεχνητή αναπαραγωγή, μεταμοσχεύσεις, εγχειρήσεις αλλαγής φύλου, κλωνοποίηση, υποβοηθούμενη αυτοκτονία) και στις μέρες μας υποχρεωτικότητα εμβολιασμών και ηλεκτρονικά πιστοποιητικά.

Η όποια διαφωνία εξαντλείται μεταξύ επιστημόνων, συστημικών δημοσιογράφων και πρόθυμων πολιτικών από τη μία, και ψεκασμένων από την άλλη.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης φαίνεται να ακολουθεί το Βατικάνειο μοντέλο μιας επιφανειακής πολιτικής για το θεαθήναι και όχι επί της ουσίας, δίχως μάλιστα να διαθέτει το οικονομικό αντίβαρο μιας τράπεζας όπως του Βατικανού.

Η Εκκλησία της Ελλάδας παραδοσιακά τηρεί μια στάση μετριοπαθή, που δίνει την εντύπωση πως ούτε θέλει ούτε μπορεί να διαδραματίσει κάποιο σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις. 

Όπως με δεκάδες άλλα θεμελιώδη ζητήματα, που αναδείχθηκαν ως Πανευρωπαϊκά και υιοθετήθηκαν και στη χώρα μας υπό την απειλή προστίμων για τη μη συμμόρφωση της χώρας στις Ευρωπαϊκές πλέον οδηγίες, έτσι και στο ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης θα σωπάσει διακριτικά, θα προτρέψει σε προσευχή και νηστεία ενδεχομένως, θα βεβαιώσει πως έχουν γνώση οι φύλακες και θα μας καληνυχτίσει, με μια απειλή για υπακοή στην Εκκλησία. 

Οι κάμερες σε κάθε σημείο του δημόσιου χώρου, η ηλεκτρονική παρακολούθηση των συναλλαγών, η εμφυτευμένη ταυτότητα, τα πιστοποιητικά εμβολιασμών, η παρακολούθηση όλων μας παντού και πάντα, μαζί με την επικράτηση του ψηφιακού χρήματος και την κατάργηση των μετρητών, αποτελούν μιας πρώτης τάξεως νεοφασιστική πραγματικότητα.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 

ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (ΤΝ) ή (ARTIFICIAL INTELLIGENCE, ΑΙ)  

Ονομάζουμε ΤΕΧΝΗΤΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗ (ΤΝ) ή (ARTIFICIAL INTELLIGENCE, ΑΙ)  ένα σύνολο επιστημονικών μεθόδων, θεωριών και τεχνικών, με σκοπό να αναπαραγάγουν, μέσω μιας μηχανής, τις γνωστικές ικανότητες των ανθρώπων. 

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) μπορεί να ωφελήσει ευρύ φάσμα τομέων, όπως η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η κατανάλωση ενέργειας, η ασφάλεια των αυτοκινήτων, η γεωργία, η κλιματική αλλαγή και η διαχείριση των χρηματοοικονομικών κινδύνων.

Η (ΤΝ) μπορεί επίσης να συμβάλλει στον εντοπισμό περιπτώσεων απάτης και απειλών για την κυβερνοασφάλεια και βοηθά τις αρχές επιβολής του νόμου να καταπολεμούν αποτελεσματικότερα την εγκληματικότητα. 

Ωστόσο, η ΤΝ συνεπάγεται επίσης νέες προκλήσεις για το μέλλον της εργασίας και εγείρει νομικά και δεοντολογικά ζητήματα.

Επτά βασικά στοιχεία για την επίτευξη αξιόπιστης ΤΝ

Η αξιόπιστη ΤΝ θα πρέπει να τηρεί όλες τις εφαρμοστές νομοθετικές και κανονιστικές διατάξεις, καθώς και μια σειρά απαιτήσεων· σκοπός των ειδικών καταλόγων αξιολόγησης είναι να συμβάλουν στην επαλήθευση της εφαρμογής καθεμιάς από τις βασικές απαιτήσεις:

  1. Ανθρώπινη παρέμβαση και εποπτεία
  2. Στιβαρότητα και ασφάλεια
  3. Ιδιωτικότητα και διακυβέρνηση των δεδομένων
  4. Διαφάνεια
  5. Διαφορετικότητα, απαγόρευση των διακρίσεων και δικαιοσύνη
  6. Κοινωνιακή και περιβαλλοντική ευημερία
  7. Λογοδοσία

Εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης στα δικαστικά συστήματα και το περιβάλλον τους (Ελληνικό Υπουργείο Δικαιοσύνης)

Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και μηχανικής μάθησης γνωρίζουν ταχύτατη εξάπλωση στα δικαστικά συστήματα σε παγκόσμια κλίμακα. Το Συμβούλιο της Ευρώπης, πρωτοπόρο στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προχώρησε τον Δεκέμβριο του 2018, μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης (CEPEJ), στην υιοθέτηση του Χάρτη Δεοντολογίας για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στα δικαστικά συστήματα και στο περιβάλλον τους. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης έκρινε χρήσιμο να προβεί στη μετάφραση του Χάρτη στην ελληνική γλώσσα για την καλύτερη ενημέρωση των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών, των δικηγόρων και των πολιτών στα κρίσιμα ζητήματα που συνδέονται με την χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης στον ευαίσθητο τομέα της Δικαιοσύνης. 

Κωνσταντίνος Τσιάρας Υπουργός Δικαιοσύνης, Αθήνα, Ιούνιος 2020.

ΟΙ ΠΕΝΤΕ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ ΧΑΡΤΗ ΔΕΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ (ΤΝ) ΣΤΑ ΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΟΥΣ 

  1. Αρχή του σεβασμού των θεμελιωδών δικαιωμάτων
  2. Αρχή της μη διακριτικής μεταχείρισης
  3. Αρχή της ποιότητας και της ασφάλειας 
  4. Αρχή της διαφάνειας, της αμεροληψίας και της δίκαιης μεταχείρισης 
  5. Αρχή του «ελέγχου από τον χρήστη»

Τελικά γιατί είναι σημαντική η νομοθετική ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης;

Οι ευρωβουλευτές θέλουν να εξασφαλίσουν ότι η ΕΕ θα είναι έτοιμη, τόσο σε νομικό όσο και σε δεοντολογικό επίπεδο, να υποδεχτεί τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης. 

Σύμφωνα με τον εισηγητή της έκθεσης σχετικά με το καθεστώς αστικής ευθύνης για την τεχνητή νοημοσύνη, Άξελ Βός (ΕΛΚ, Γερμανία), σχετικά με το πώς η ΕΕ μπορεί να λύσει τα νομικά ζητήματα που προκύπτουν από τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης. Στα προβλήματα που θέλει να επιλύσει το ΕΚ, περιλαμβάνεται για παράδειγμα και η περίπτωση δυσλειτουργίας των συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, όπου πιθανότατα θα είναι δύσκολη η διάκριση μεταξύ εκ προθέσεως και εξ αμελείας. Ποιος είναι υπεύθυνος όταν ένα ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη που ελέγχει ένα αυτόνομο αυτοκίνητο, τραυματίσει έναν πεζό σε δημόσιο χώρο; Η κοινή μας Ευρωπαϊκή εμπειρία από τις πολλές οδηγίες της προηγούμενης νομοθετικής περιόδου (π.χ. η οδηγία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, η οδηγία για το ψηφιακό περιεχόμενο, η οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων), μας προειδοποιεί πως αυτές μάλλον θα μας οδηγήσουν στη θέσπιση 27 διαφορετικών εθνικών νομοθεσιών και διαφορετικών ερμηνειών του νόμου, παρόλο που βασίζονται στους ίδιους κανόνες. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να αποφευχθεί.

Η τεχνητή νοημοσύνη στην Ευρώπη: ανθρωποκεντρική τεχνητή νοημοσύνη.

Ο Ιμπάν Γκαρσία ντελ Μπλάνκο (S&D, Ισπανία), ο αρμόδιος του πλαισίου δεοντολογικών πτυχών της τεχνητής νοημοσύνης, της ρομποτικής και των συναφών τεχνολογιών, σχετικά με τους κινδύνους και τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης, τόνισε πως ενώ εγείρει ηθικά ζητήματα η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και βασικούς κινδύνους (παραβίαση της ιδιωτικής μας ζωής ή τη χρήση αλγορίθμων που οδηγούν σε διακρίσεις), οι δυνατότητες της (κοινωνίες πιο δίκαιες,  κοινωνικά και περιβαλλοντικά βιώσιμες μέσω ρυθμιστικών συστημάτων επαλήθευσης και δημόσιου ελέγχου) είναι θα λέγαμε επαναστατικές.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα επιφέρει, σημαντικές αλλαγές στην αγορά εργασίας, άρα και στο σύνολο της κοινωνίας. Οι σοβαρές προκλήσεις για τις δημόσιες αρχές όσον αφορά την εκπαίδευση και μια ρεαλιστική πολιτική ίσων ευκαιριών στο σύνολο του εργατικού δυναμικού, δεν πρέπει να αντιμετωπιστούν μικροκομματικά ή ευκαιριακά.  

Χρειαζόμαστε ένα πανευρωπαϊκό, δεοντολογικό πλαίσιο για τη τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική, για να είμαστε 100% βέβαιοι πως η τεχνητή νοημοσύνη θα ωφελήσει ολόκληρη την κοινωνία. Το πλαίσιο αυτό θα καθορίζει τις δεοντολογικές αρχές που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη σύλληψη, την ανάπτυξη, την υλοποίηση και τη λειτουργία της νέας αυτής τεχνολογίας – από την πρόσβαση στα δεδομένα έως τον αυστηρό έλεγχο των αποτελεσμάτων.

https://www.lawspot.gr/nomika-nea/tehniti-noimosyni-oi-7-vasikes-arhes-tis-eyropaikis-enosis-gia-tin-epiteyxi-axiopistis-tn

https://www.europarl.europa.eu/news/el/headlines/society/20200213STO72575/giati-einai-simantiki-i-nomothetiki-ruthmisi-tis-technitis-noimosunis


1. https://www.deasy.gr/nea/c16627/O-Papas-proseyxetai-gia-thn-texnhth-nohm.html

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra


Δείτε σχετικά:
 Ο σιλικονούχος Άγιος
Ο Πάπας Φραγκίσκος προτείνει να προστεθεί νέα αμαρτία στην Καθολική Εκκλησία
Το θρίλερ στο Βατικανό: Η φάτνη!
– Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών και Μοναχών, Αιρεσιάρχου Πάπα Ρώμης Φραγκίσκου Α΄Λεχθέντα και πραχθέντα (Μέρος 1ον)
– Ο Οικουμενισμός στην Εκκλησία (β΄μέρος)
– Ο Οικουμενισμός στην Εκκλησία (α΄μέρος)
– Ο Οικουμενισμός στην Εκκλησία (γ΄μέρος)