“Ο Αλεξανδρείας Θεόδωρος με την πράξη του αυτή όχι απλώς διέκοψε την εκκλησιαστική κοινωνία με την Εκκλησίας της Ρωσίας αλλά την ακύρωσε και αμφισβήτησε την ίδια την ύπαρξή της…”

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Άμεση η αντίδραση του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρου

Το πατριαρχείο Αλεξανδρείας προέβη στην καθαίρεση δύο ρώσων πρεσβυτέρων του π. Γεώργιος Μαξίμοφ και του π. Αντρέι Νοβίκοφ. Η δίκη και η καταδίκη τους έγινε ερήμην στις 25 Φεβρουαρίου στο συνοδικό πρωτοβάθμιο δικαστήριο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας και επικυρώθηκε αυθημερόν από τον Πατριάρχη Θεόδωρο. Η κατηγορία κατά των κληρικών που ανήκουν στο Πατριαρχείο Μόσχας αφορά “παρ’ ἐνορίαν πράξεις, ἤτοι τέλεσις Θείας Λειτουργίας καί ἑτέρων ἱεροπραξιῶν εἰς τήν Κανονικήν δικαιοδοσίαν τοῦ καθ’ ἡμᾶς Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς, ἄνευ ἀδείας τῆς Α.Θ.Μ. τοῦ Πάπα καί Πατριάρχου Ἀλεξανδρείας καί πάσης Ἀφρικῆς κ.κ. Θεοδώρου Β΄ καί τῶν κατά τόπους οἰκείων Ἐπισκόπων.”.

Ποιοί είναι οι δύο ιερείς που καθαίρεσε το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας 

Ο π. Γεώργιος (Γιούρι) Μαξίμοφ καθηγητής στη Θεολογική Ακαδημία της Μόσχας, μέλος της Συνοδικής Ομάδας Εργασίας της Εκκλησίας της Ρωσίας για την Επεξεργασία της Εμπέδωσης των Διαθρησκευτικών Σχέσεων, μέλος του Συμβούλιου Εμπειρογνωμόνων του Υπουργείου Δικαιοσύνης της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την Αντιμετώπιση του Θρησκευτικού Εξτρεμισμού, μέλος της Θεολογικής Επιτροπής της Διασυνοριακής Παρουσίας του Πατριαρχείου Μόσχας, Επικεφαλής της Ιεραποστολικής Εκπαιδευτικής Εταιρείας “ Έκτη Ημέρα”,  μελετητής ισλαμικών σπουδών, με  λογοτεχνικό και ιεραποστολικό έργο.

Ο π. Αντρέι Νοβίκοφ είναι και αυτός λόγιος, συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου για το Ουκρανικό σχίσμα με τίτλο “Η Ρωσική Εκκλησία φρουρός της Ορθοδοξίας στον 21ο αιώνα”, μέλος συνοδικών επιτροπών του Πατριαρχείου Μόσχας, με ιεραποστολική δράση.

Γιατί βρέθηκαν στην Αφρική

Όπως φαίνεται από το σύντομο βιογραφικό τους οι δύο ρώσοι ιερείς διαθέτουν γνώσεις, εμπειρία και ικανότητα για την εκπλήρωση δύσκολων αποστολών. Στην Αφρική βρέθηκαν με εντολή του Ρώσου Εξάρχου Αφρικής Μητροπολίτη Λεωνίδα προφανώς ως εμπροσθοφυλακή του Ρώσου Επισκόπου για την προετοιμασία και εγκαθίδρυση της Εξαρχίας. Όπως είχαμε αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο η δημιουργία της Εξαρχίας ήταν η σκληρή απάντηση που επιφύλασσε η Ρωσική Εκκλησία στο Πατριαρχείο για την εκ μέρους του αναγνώριση του Ουκρανικού ψευοαυτοκεφάλου. 

Η υποδοχή που επιφυλάχθηκε στους δύο Ρώσους ιερείς από τους Αφρικανούς συναδέλφους τους, υπήρξε θερμή, αν κρίνουμε από ρεπορτάζ ξένων εκκλησιαστικών ιστοσελίδων, και  φαίνεται ότι ταρακούνησε το Πατριαρχείο, το οποίο εσπευσμένα προέβη στην καθαίρεσή τους με συνοπτικές διαδικασίες. Μεταξύ άλλων το Πατριαρχείο τους κατηγορεί ότι συλλειτούργησαν με καθηρημένους ιερείς.

Γιατί η καθαίρεσή τους είναι άκυρη

Αλλά γιατί το Συνοδικό Δικαστήριο προέβη στην καθαίρεσή τους τη στιγμή που καταφανέστατα οι δύο ιερείς ανήκουν σε άλλη τοπική Εκκλησία και καμία εξουσία δεν έχει σε αυτούς το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας; Η κανονική διαδικασία ελέγχου και καταδίκης τους για εκκλησιαστικά αδικήματα που τέλεσαν στην Αφρική προβλέπει όπως η τοπική Εκκλησία απαιτήσει την καταδίκη τους από την οικεία τους εκκλησιαστική αρχή ήτοι τον Πατριάρχη Μόσχας Κύριλλο. Αντιθέτως το Πατριαρχείο θεωρεί ότι έχει απόλυτη τοπική αρμοδιότητα απλά επειδή τα αδικήματα τελέστηκαν στο έδαφός του.

Το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας με την απευθείας καθαίρεση των δύο Ρώσων ιερέων αμφισβητεί εν τοις πράγμασι και αυτήν την ύπαρξη της Εκκλησίας της Ρωσίας αντεκδικούμενο την δημιουργία ρωσικής Εξαρχίας στην Αφρική. Η διακοπή κοινωνίας μεταξύ των δύο Εκκλησιών, Αλεξάνδρειας και Μόσχας, υπερβαίνει κατά πολύ τη δική μας μετριοπαθή και εκκλησιαστικώς ορθή αποτείχιση προς του οικείους μας αιρετίζοντες επισκόπους. 

Εμείς ουδέποτε αμφισβητήσαμε την ύπαρξη, την διοικητική εξουσία και την τέλεση εγκύρων μυστηρίων των αιρετιζόντων επισκόπων μας, ούτε και αυτών που αναγνώρισαν το Ουκρανικό ψευδοαυτοκέφαλο. Ο Αλεξανδρείας Θεόδωρος με την πράξη του αυτή όχι απλώς διέκοψε την εκκλησιαστική κοινωνία με την Εκκλησίας της Ρωσίας αλλά την ακύρωσε και αμφισβήτησε την ίδια την ύπαρξή της.  

Η απάντηση του π. Γεωργίου Μαξίμοφ

Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει η ανοιχτή επιστολή – απάντηση του π. Γεωργίου Μαξίμοφ προς τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο. Ακολουθώντας το σοφό ρητό “μηδενί δίκην δικάσης, πριν αμφοίν μύθον ακούσης” παραθέτουμε μερικά ενδιαφέροντα αποσπάσματα της επιστολής, ώστε οι αναγνώστες μας να αποκτήσουν μια πληρέστερη εικόνα της τραγικής κατάστασης στην οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή η Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αφρική. Δυστυχώς το εκκλησιαστικό τοπίο είναι τόσο συγκεχυμένο που ο λόγος του π. Νικολάου για τα εκκλησιαστικά fake news είναι πιό επίκαιρος από ποτέ:

Ανοιχτή επιστολή π. Γεωργίου Μαξίμοφ:

“ Βρίσκομαι στην Αφρική για περισσότερες από δύο εβδομάδες και επισκέπτομαι τις τοπικές κοινότητες της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με την ευλογία της ιεραρχίας της Εκκλησίας μου. Ο αρχιερέας Αντρέι Νόβικοφ βρίσκεται εδώ για περίπου την ίδια περίοδο με την ίδια αποστολή. Όπως αποδείχθηκε, οι μέτριες προσπάθειές μας τράβηξαν την προσοχή πολλών ανθρώπων….. 

….Διότι σύμφωνα με τον κανονικό νόμο της Εκκλησίας, ο Πατριάρχης Θεόδωρος δεν μπορεί επίσημα να απευθυνθεί στον π. Ο Αντρέι και εμένα παρακάμπτοντας την ιεραρχία της Εκκλησίας μας….. Εάν ο Πατριάρχης Θεόδωρος έχει ερωτήσεις σχετικά με τον π. Ο Αντρέι και τις δραστηριότητές μου, μπορεί να απευθυνθεί στον Μητροπολίτη Κλιν Λεωνίδα, με την ευλογία του οποίου ήρθαμε στην Αφρική, ή στον Παναγιώτατο Πατριάρχη Κύριλλο, του οποίου είναι ο Έξαρχος Μητροπολίτης Λεωνίδας. Αυτό γίνεται πολύ πιο εύκολο, αν σκεφτεί κανείς ότι ο Πατριάρχης Θεόδωρος γνωρίζει και τους δύο προσωπικά εδώ και πολλά χρόνια…

….Ωστόσο, αποφεύγει να απευθυνθεί σε αυτούς και δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς γιατί: Είναι πάντα ντροπιαστικό να κοιτάς στα μάτια κάποιον που έχεις προδώσει. Είναι πολύ πιο εύκολο στον κύκλο των κληρικών του να ενεργεί σαν αυτοί οι Ρώσοι ιερείς να ήρθαν μόνοι τους στην Αφρική….

….Αλλά δεν κοινωνώ με αφορισμένους στην Αφρική. Οι ιερείς με τους οποίους συναντώ και υπηρετώ εδώ, κοινωνούσαν χθες με τους επισκόπους της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας και κανείς δεν τους απέκλεισε από την Κοινωνία. Εσύ όμως, Μακαριώτατε, είσαι ακριβώς παραβάτης αυτού του κανόνα. Στις 8 Νοεμβρίου 2019, αρχίσατε να μνημονεύετε τον επικεφαλής της σχισματικής οργάνωσης, ψευδοεπίσκοπο Επιφάνιο, στη λειτουργία και στις 13 Αυγούστου 2021 συναναστρέφεστε μαζί του και Κοινωνείτε από το ίδιο δισκοπότηρο. Θεωρώ μάλλον κυνικό το ότι προσπαθείς να κατηγορήσεις τους άλλους για το δικό σου κανονικό έγκλημα….

….Χωρίς καμία εξήγηση, μπήκατε σε επικοινωνία με αυτούς που παλαιότερα είχατε αποκαλέσει ανοιχτά σχισματικούς. Εδώ είναι τα λόγια σας από μια συνέντευξη του 2016: «Από την αρχή, όταν πρωτοεμφανίστηκε το πρόβλημα του εκκλησιαστικού σχίσματος [στην Ουκρανία], το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και εγώ, ως εκπρόσωπός του, πήραμε τη θέση ότι η Ουκρανική Εκκλησία είναι αναπόσπαστο μέρος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας <…> Όταν οι σχισματικοί προσπάθησαν βίαια, χωρίς πρόσκληση, να έρθουν στον ναό της Αγίας Τριάδας, που ήταν τότε προαύλιος χώρος της Αλεξανδρινής Εκκλησίας στην Οδησσό, στάθηκα στην πόρτα και είπα: Αυτό θα δεν συμβαίνει.” Και ιδού τα λόγια σας από μια άλλη συνέντευξη: «Ως Ορθόδοξος ιεράρχης, ζητώ από τους πιστούς στην Ουκρανία να παραμείνουν υπό το ομόρρυθμο του κανονικού επικεφαλής της Ουκρανικής Εκκλησίας, Μητροπολίτη Ονούφριο».

…..Ο π. Ο Αντρέι και εγώ βρισκόμαστε στην Αφρική ακολουθώντας τις αποφάσεις της Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, τις οποίες ο Μακαριώτατος γνωρίζει καλά. Αυτές οι αποφάσεις αναφέρουν ρητά ότι «παρεκκλίνατε σε σχίσμα» (Εφημερίδα Αρ. 100 της Ιεράς Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας με ημερομηνία 29 Δεκεμβρίου 2021). Αυτή είναι μια συνοδική κανονική αξιολόγηση της πράξης σας και της θέσης σας. Με την ένωσή σας με τους σχισματικούς, βγήκατε από την προστασία των ιερών κανόνων, γιατί οι κανόνες δεν προστατεύουν τους σχισματικούς. Οι σχισματικοί δεν έχουν κανονική επικράτεια που θα μπορούσε να παραβιαστεί. Οι σχισματικοί δεν έχουν καμία εξουσία επί των Ορθοδόξων ιερέων, επομένως οποιαδήποτε από τις αποφάσεις σας για εμένα ή για Αφρικανούς κληρικούς της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν σημαίνει τίποτα. Το να χρησιμοποιήσετε το χαρτί των «εγκυκλίων» σας για δικούας σας σκοπούς είναι ο μόνος τρόπος να τις κάνετε ούτως ή άλλως επικερδείς.

…..Αυτό υποσχέθηκα στην πραγματικότητα στους Αφρικανούς ιερείς στις συναντήσεις μας: «Σκεφτείτε προσεκτικά πριν αποφασίσετε! Δεν θα είναι εύκολο. Οι Έλληνες θα σας διώξουν από τις εκκλησίες, θα σας αφαιρέσουν όλα τα εκκλησιαστικά, θα σας δαιμονοποιήσουν στα ΜΜΕ, θα στρέψουν τους ενορίτες εναντίον σας, θα χρησιμοποιήσουν ό,τι μπορούν να χρησιμοποιήσουν εναντίον σας». Αφρικανοί ιερείς άκουσαν τέτοιες υποσχέσεις από εμένα και έχετε ήδη αρχίσει να εφαρμόζετε αυτές τις υποσχέσεις!

……Πιστεύω στους Αφρικανούς ιερείς και ξέρω ότι είναι σε θέση να κατανοήσουν τα εκκλησιαστικά ζητήματα όχι λιγότερο από τους Ρώσους και τους Έλληνες. Αυτό το γνωρίζουν και οι επίσκοποι σας, που προσπάθησαν ήδη ανεπιτυχώς να δωροδοκήσουν κάποιους από τους ιερείς μας.

Όταν ισχυρίζεστε περαιτέρω ότι η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αλεξάνδρειας «ποτέ δεν καλλιέργησε τον εθνοκεντρισμό», μοιάζει με κοροϊδία της κοινής λογικής και του αφρικανικού ποιμνίου σας. Για να το καταλάβετε αυτό, αρκεί να δείτε τη φωτογραφία της Συνόδου της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας. Η συντριπτική πλειοψηφία των επισκόπων των οποίων, κατά μια περίεργη σύμπτωση, είναι εκπρόσωποι ενός μικρού ευρωπαϊκού έθνους. Πιστεύετε ότι οι Αφρικανοί δεν το προσέχουν αυτό;

Αυτό θα το καταλάβαινε κανείς αν είχατε ξεκινήσει μια αποστολή στην Αφρική πριν από πέντε ή δέκα χρόνια. Αλλά είστε στην Ανατολική Αφρική για ογδόντα χρόνια. Πώς συνέβη σε όλες αυτές τις δεκαετίες, όταν τέθηκε το ζήτημα της επισκοπικής καθιέρωσης, στις περισσότερες περιπτώσεις ένας Έλληνας αποδείχτηκε πιο άξιος από όλους τους εκπροσώπους των αφρικανικών λαών μαζί; Και δεν μιλάμε πια για Έλληνες που γεννήθηκαν στην Αφρική. Όχι, αποκαλώντας τον εαυτό σας «Εκκλησία Όλης της Αφρικής» Ψάχνετε για επισκόπους όχι στην Αφρική, αλλά κάποιον από την Ελλάδα ή την Κύπρο, ανεξάρτητα από το ότι γεννήθηκε σε άλλη ήπειρο και δεν γνωρίζει τις τοπικές πραγματικότητες—είναι ακόμα πιο άξιος τα μάτια σας παρά ένα άτομο που γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αφρική. Πολλοί από τους επισκόπους της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας δεν ζουν καν στην Αφρική μετά τη χειροτονία τους, συνεχίζουν να ζουν στην Ελλάδα, έρχονται στις επισκοπές τους μια-δυο φορές το χρόνο — και παρόλα αυτά αποδεικνύονται πιο άξιοι επισκοπής στα δικά σας μάτια από εκείνους τους Ορθόδοξους Αφρικανούς ποιμένες-μοναχούς που ζουν στην Αφρική όλη την ώρα. Και δεν σχετίζεται με τον εθνοκεντρισμό; Σοβαρά? Εάν πιστεύετε ότι αυτό θα ακούγεται πειστικό για το αφρικανικό κοπάδι σας, τότε το γνωρίζετε πολύ άσχημα.

….Η απάντησή μου έχει ήδη αποδειχθεί πολύ μεγάλη, αλλά θα ήθελα να σχολιάσω μια άλλη φράση από την ομιλία του Πατριάρχη Θεοδώρου. Δηλαδή, ότι το Αλεξανδρινό «Πατριαρχείο θα συνεχίσει τη μαρτυρική του πορεία». Μπορούμε να συμφωνήσουμε εδώ, αλλά με την έννοια ότι παρέχετε αυτή τη διαδικασία για Αφρικανούς που δεν θέλουν να είναι μαζί σας. Όταν εκπρόσωποι της Εκκλησίας σας απέκλεισαν την πρόσβαση στο μοναδικό πηγάδι με καθαρό νερό στο χωριό Sokoyne, λέγοντας ότι η πρόσβαση στο νερό θα ήταν μόνο για όσους θα συνεχίσουν να πηγαίνουν στην εκκλησία του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας – έτσι θέλετε να να κανονίσει μια μαρτυρική διαδικασία για τους χωρικούς που αποφάσισαν να προσηλυτιστούν στη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία; Και όταν, στην περιοχή Mwanza, ένας Έλληνας ιερέας έδιωξε από το σχολείο τα παιδιά εκείνων των Αφρικανών ιερέων που δεν ήθελαν να σας ακολουθήσουν στο σχίσμα, είναι και αυτή η ίδια «μαρτυρική διαδικασία» για την οποία μιλάτε; Να εκδικηθούν τα παιδιά για την επιλογή των πατεράδων τους; Πολύ αξιοπρεπέστατο. Είμαι βέβαιος ότι θα συνεχίσετε αυτό το «μαρτύριο», ή μάλλον, τα βασανιστήρια των Αφρικανών, περαιτέρω. Και αυτό θα καλύψει με ντροπή την ίδια την κληρονομιά του ελληνισμού στην Αφρική που προσπαθείτε να προστατέψετε. Θα δημοσιοποιήσουμε όλες τις περιπτώσεις των διώξεων σας Ορθοδόξων Αφρικανών που δεν θέλουν να είναι μαζί σας. Ενημερώστε τους ανθρώπους πώς νιώθετε πραγματικά για τους Ορθόδοξους Αφρικανούς.

Απαντώντας στην έκκληση του Πατριάρχη Αλεξανδρείας που μου απηύθυνε, θα ήθελα να επαναλάβω την πρόσφατη έκκληση της Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που απηύθυνε προς αυτόν: «Καλούμε τον Μακαριώτατο Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόδωρο Β’ και τους αρχιερείς του Η Υπεραγία Εκκλησία της Αλεξάνδρειας να εγκαταλείψει τη στήριξη στο ουκρανικό σχίσμα και να επιστρέψει στον κανονικό δρόμο για να διαφυλάξει την ενότητα της Αγίας Ορθοδοξίας».

Και από την πλευρά μου, θα ήθελα να καλέσω τον Πατριάρχη Θεόδωρο να μετανοήσει για το αμάρτημα της αναγνώρισης του σχίσματος και για όλες τις αμαρτίες και τα λάθη του που έκαναν τη ζωή πολλών Ορθοδόξων Αφρικανών αφόρητη, για όλο τον πόνο που προκάλεσε σε πολλούς πιστούς. Αφρική, Ουκρανία και άλλα μέρη.

Κατανοώ ότι αυτές οι κλήσεις είναι απίθανο να ακουστούν. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Πατριάρχης Θεόδωρος είναι έτοιμος να παραδεχτεί την ευθύνη του τουλάχιστον για κάτι. Η θέση του είναι απλή: Όλοι οι κακοί Ρώσοι και οι άπληστοι Αφρικανοί έχουν δημιουργήσει προβλήματα και εμείς, οι αθώοι Έλληνες επίσκοποι του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, υποφέρουμε μαρτύρια για το τίποτα.

Ίσως αυτή η θέση να ακούγεται πειστική για τον ίδιο τον Πατριάρχη Θεόδωρο, αλλά δεν νομίζω ότι θα πείσει πολλούς στην Αφρική — ακόμη και από αυτούς που, για διάφορους λόγους, παραμένουν ακόμη στην Εκκλησία της Αλεξάνδρειας.

Τέλος πάντων, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία ήρθε στην Αφρική μετά από πρόσκληση Ορθοδόξων Αφρικανών και δεν θα αφήσει τα νέα της παιδιά εδώ. Δεν ήρθαμε για να πολεμήσουμε με κανέναν, αλλά για να φροντίσουμε αυτούς που επέλεξαν την Εκκλησία μας για να προστατευτούν από το σχίσμα. Έχουν το δικαίωμα να το κάνουν.”

Σχίσμα μεγαλύτερο από του 1054;

Όταν ο Βαρθολομαίος προέβη σε αυτό το αίσχος της αναγνώρισης ενός θρησκευτικού εκτρώματος σε Εκκλησία Ουκρανίας και την ατίμωση της κανονικής Μητρόπολης Κιέβου και της Εκκλησίας της Ρωσίας, ο πρωτοπρεσβύτερος π. Θεόδωρος Ζήσης και ο μακαριστός π. Νικόλαος Μανώλης είχαν εκφράσει τον φόβο τους ότι αυτό το σχίσμα θα είναι χειρότερο από το σχίσμα του 1054, μεταξύ της Ρώμης και των υπολοίπων τεσσάρων Πατριαρχείων. Η σπουδή τους να αναδείξουν τις τραγικές συνέπειες του σχίσματος εκδηλώθηκε με την οργάνωση της ιστορικής ημερίδας με θέμα “Το Ουκρανικό Αυτοκέφαλο και η νέα εκκλησιολογία του Φαναρίου” τον Ιούνιο του 2019. Τότε πολλοί θεώρησαν αυτήν την θέση τους υπερβολική. 

Αλλοίμονο. Πέρασαν μόνο τρία χρόνια και το εκκλησιαστικό τοπίο έχει μετατραπεί σε έναν αχταρμά, όπου δεν ξέρουμε ποιος κοινωνεί με ποιόν, ποιος αναγνωρίζει ποιον, από που ξεκινά και που εκτείνεται η δικαιοδοσία καθεμιάς τοπικής Εκκλησίας μέσα στην Ορθοδοξία. Όπου άπαντες θεωρούνται από τους άλλους ως σχισματικοί και ακοινώνητοι. Και, δυστυχώς, ακόμα φαίνεται πως είμαστε στην αρχή. 

Υστερόγραφο

Με ευθύνη τελικά των Ελληνικών Εκκλησιών, της Κωνσταντινούπολης, της Ελλάδος, της Κύπρου και της Αλεξάνδρειας, που όμως κατηγορούν όλους τους άλλους για εθνοφυλετισμό, σχίστηκε ο άρραφος χιτώνας της Εκκλησίας μας. Προϊόντος του χρόνου και όσο εμπεδώνεται η διαίρεση με εκατέρωθεν κινήσεις  οι ορθόδοξες Εκκλησίες θα καταντήσουν να αναθεματίσουν αλλήλες. Αλλά στα καθ’ ημάς εμείς οι αποτειχισμένοι, οι διακόψαντες την εκκλησιαστική κοινωνία με τους αιρετίζοντες και εν πολλοίς αιρετικούς επισκόπους μας είμαστε οι ακραίοι και οι εκτός Εκκλησίας!!! Τροφή για σκέψη για τους καλοπροαίρετους αδελφούς μας….

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra

Δείτε σχετικά:
Έρευνα: Οι αιρέσεις του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεοδώρου και τα εγκαίνια του νέου Διαθρησκειακού Κέντρου…
Ανήμερα των Χριστουγέννων νέες προδοτικές ενέργειες από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας! (Μέρος 2ον)
– Ανατριχίλα! Ανήμερα των Χριστουγέννων νέα προδοτική ενέργεια από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας!
– Σύναξις Ορθοδόξων Κληρικών και Μοναχών, Πατριάρχου Αλεξανδρείας Θεοδώρου Β΄ Οικουμενιστικά Λεχθέντα και πραχθέντα (9, 87654321)