Του μακαριστού επισκόπου Φλωρίνης Αυγουστίνου Καντιώτη

«Ὃς ἐὰν λύση μίαν των ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων…» (Ματθ. 5,19)

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr
Αναδημοσιεύουμε από το Ιστολόγιο Κατάνυξη.

Θ’  ἀρχίσω, ἀγαπητοί μου, μ’ ἕνα παράδειγμα. Στὶς μεγαλουπόλεις ὑπάρχουν μεγάλα καταστήματα ποὺ πουλᾶνε χοντρικά, καὶ μικρά, μέχρι καὶ τὴν τελευταία συνοικία, ποὺ πουλᾶνε λιανικά. Οἱ πελάτες τῶν μεγάλων εἶνε ἐλάχιστοι, τῶν μικρῶν εἶνε  ἄπειροι· ὡς καὶ ἡ φτωχὴ γριούλα θὰ πάη ν’ ἀγοράση.

Ἀπὸ τὶς ὁρατὲς τώρα πόλεις ἃς μεταφερθοῦμε νοερὰ σὲ μιὰ ἄλλη πόλι, τὴν ὁποία εἶδε στὴν Ἀποκάλυψί του ὁ Ἰωάννης, ἔφριξε γιὰ τὰ ἐγκλήματα ποὺ γίνονται σ’ αὐτὴν καὶ τὴν ὠνόμασε Βαβυλώνα  (Ἄπ. 14,8· 16,19· 17,5· 18,2,10,21).

Βαβυλὼν! Μὲ τὸ συμβολικὸ αὐτὸ ὄνομα δὲν νοεῖται ἡ ἄλφα ἡ βήτα μεγαλούπολις τῆς ὑδρογείου, ἀλλὰ γενικὰ ἡ ἁμαρτωλὴ συμπύκνωσις καὶ περίληψις τοῦ κόσμου. Βαβυλώνα εἶνε ἡ ὀργανωμένη ἁμαρτία ποὺ βασιλεύει καὶ κυριαρχεῖ στὸν κόσμο. Μέσα στὴ Βαβυλώνα αὐτὴν ὁ ἑωσφόρος ἔχει ἀνοίξει τρόπον τινὰ τὰ μαγαζιά του καὶ «ρεκλαμάρει» ἐπιμόνως τὸ ἐμπόρευμά του. Ἔχει καταστήματα μεγάλα, στὰ ὁποῖα πουλάει τὴν ἁμαρτία χοντρικὰ (ὁμαδικοὶ φόνοι, τεράστιες κλοπές, ἀδιάντροπες προσβολὲς τῆς ἁγνότητος καὶ παρθενίας, ἁμαρτήματα γενικὰ ποῦ προκαλοῦν τὴ φρίκη…), νὰ τί πουλᾶνε τὰ μεγάλα καταστήματα τῆς Βαβυλῶνος. Ἡ πελατεία τους ὅμως εἶνε μικρὴ ἐν συγκρίσει μὲ τὴν πελατεία τῶν μικρῶν καταστημάτων. Αὐτὰ πουλᾶνε συνεχῶς μικρὰ εἴδη ἁμαρτίας· ὅλοι ἀγοράζουν ἀπ’ αὐτὰ τὰ ψιλικατζίδικα τοῦ διαβόλου. Κάτι ἀστεῖα, κάτι ψεματάκια, κάτι ἄτακτα βλέμματα καὶ γέλια, κάτι ρεμβασμοί, σκέψεις, ἐπιθυμίες, ὅλα αὐτὰ προσφέρει ὁ «φίλος» σὰν εὐχάριστα παιχνιδάκια. Καλέ, τί εἶνε ἕνα ψεματάκι; εἶνε τὸ ἁλάτι τῆς συζητήσεως… Καὶ τὰ μικρὰ καταστήματα πουλᾶνε συνεχῶς, οὐρὰ ἡ πελατεία τους!

Ἄνθρωποι ποὺ τρέμουν νὰ μποῦν στὰ μεγάλα καταστήματα τῆς Βαβυλῶνος, ἐπισκέπτονται ἄφοβα τά μικρὰ μαγαζιὰ τῆς ἁμαρτίας κάθε μέρα.

Ἀνόητοι, τί κάνετε; Ἡ ἁμαρτία εἴτε λιανικῶς εἴτε χονδρικῶς εἶνε μία. Ἀνοῖξτε τὰ μάτια σας νὰ δῆτε· ὁ ἄγγελός σας σὲ ὅλα τα καταστήματα τῆς Βαβυλῶνος, κεντρικὰ καὶ ἀπὸ κέντρα, μεγάλα καὶ μικρά, ἔχει κρεμάσει τὴν προειδοποιητικὴ πινακίδα τοῦ ἀποστόλου Παύλου «ΤΑ ΟΨΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ ΘΑΝΑΤΟΣ » (Ρωμ. 6,23).

Μπαίνετε στὰ καταστήματα αὐτά; Ο,τιδήποτε κι ἂν ἀγοράσετε, καὶ τὸ ἐλάχιστο ἀκόμη, ἀγοράζετε θάνατο. Μὴν εἶστε ἀφελεῖς. Μὴν κάνετε διάκρισι μικρῶν καὶ μεγάλων παραβάσεων.

Στὸν τελευταῖο παγκόσμιο πόλεμο πολλοὶ γλύτωσαν ἀπὸ βόμβες, βρῆκαν ὅμως θάνατο ἀπὸ κάτι χρωματιστὰ μολυβάκια, ὡραῖα κουτάκια, μικρὰ παιχνιδάκια, ποὺ ἔρριχναν τὰ ἐχθρικὰ ἀεροπλάνα. Μέσα σ’ αὐτὰ τὰ μικροπράγματα ὁ ἐχθρὸς εἶχε κλείσει τὸ θάνατο. Μικρὰ καὶ ἀσήμαντα φαίνονταν, ἀλλὰ ἦταν θανατηφόρα ὅπως οἱ μεγάλες βόμβες καὶ οἱ τορπίλλες.

Σοῦ μίλησα, ἀδελφέ, παραβολικά, γιὰ νὰ καταλάβης ὅτι πρέπει ν’  ἀποφεύγης κάθε ἁμαρτία, ὅσο μικρὴ κι ἂν φαίνεται. Ἄκου τώρα τὸν Κύριό σου, ποὺ χωρὶς περιστροφὲς στὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο φωνάζει· «Ὃς ἐὰν λύση μίαν των  ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων…, ἐλάχιστος  κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 5,19). Ἀκοῦς; Ὁ Κύριος μιλάει κατηγορηματικά.

Ζητάει ἀπ’ τὰ παιδιὰ του πιστὴ ἐκτέλεσι ὅλων των ἐντολῶν, κι ἐκείνων ποὺ φαίνονται μικρές. Ἃς θυμηθοῦμε τὸν ἀπόστολο Πέτρο στὸ μυστικὸ δεῖπνο. Στὴν ἀρχὴ ἀρνήθηκε νὰ τοῦ πλύνη ὁ Κύριος τα πόδια. —Όχι, Κύριε, δὲν εἶσαι δοῦλος μου, εἶσαι ὁ Κύριος ποὺ λατρεύω.—Πέτρο, ἐγὼ διατάζω, κι ἐσὺ ἀρνεῖσαι; «ἐὰν μὴ νίψω σε, οὐκ ἔχεις μέρος μὲτ  ἐμοῦ» (Ἰω. 13,8) .Τί ἦταν τὸ πλύσιμο αὐτό; φαινόταν μία «ἐλάχιστη» ἐντολή. Ὁ Πέτρος θὰ λεγε· Κύριε, ὡς τώρα ὅτι διέταξες τὸ ἔκανα, ἄφησα τὰ πάντα. Γιατί ἐδῶ ἐπιμένεις; Ἀλλὰ ὁ Κύριος εἶχε τὸ λόγο του. Καὶ ὁ Πέτρος, μπροστὰ στὸν κίνδυνο νὰ διαγραφὴ ἀπὸ τοὺς μαθητάς, ὑποτάσσεται. Δίνει ἔτσι τὸ παράδειγμα νὰ ἐκτελοῦμε χωρὶς συζήτησι κάθε ἐντολὴ τοῦ Κυρίου. 

«Ἐλάχιστες» ἐντολές! Ποιὲς εἶναι; Μελετῆστε τὴν Ἐπὶ τοῦ ὅρους ὁμιλία· θὰ δεῖτε ὅτι δίπλα σε κάθε μεγάλη ἐντολὴ τοῦ Δεκαλόγου ὁ Κύριος ἀνήρτησε καὶ «μικρὲς» ἐντολές του. «Οὐ φονεύσεις» , διέταζε ὁ ἀρχαῖος νόμος (Ἐξ. 20,15.Δεύτ. 5,17)· ἀλλ’  ὁ Κύριος ἀπηγόρευσε καὶ τὴν ἄδικη ὀργή, τὶς ὕβρεις, τὶς προσβλητικὲς λέξεις (βλ. Ματθ.5,22).

«Οὐ μοιχεύσεις», ἔλεγε ὁ νόμος (Ἐξ. 20,13. Δεύτ. 5,18) , ἀλλ’  ὁ Κύριος ἀπηγόρευσε καὶ τὸ ἄτακτο βλέμμα, τὴ ρυπαρὴ σκέψι, τὴν πονηρὴ ἐπιθυμία (βλ. Ματθ. 5,28) . Ὢ Κύριε, τί βάθη σοφίας ὑπῆρχαν στὴ σκέψι σου ὅταν ἔδινες τὶς ἐντολές σου, ποὺ ὁ κόσμος θὰ περιφρονοῦσε ὡς «ἐλάχιστες»! Δὲν εἶπες ἁπλῶς «Κόψτε τὸ δέντρο», ἀλλὰ προχώρησες κάτω ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια, ἔδειξες τὶς ρίζες ἄπ’ ὅπου ἀντλεῖ χυμούς. Μόνο το κόψιμο τῶν ριζῶν ξηραίνει ὁριστικά τό δέντρο, καὶ μόνο ἡ νέκρωσις τῶν παθῶν θὰ φέρει τὴν ἐξουδετέρωσι τοῦ κακοῦ, τὴν ὁριστικὴ εἰρήνη.

Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ κόσμος ποδοπατεῖ τὶς «ἐλάχιστες» ἐντολές. Ἐκδίδει ψηφίσματα, νόμους, συντάγματα. Στὴν καλύτερη περίπτωσι περιορίζει κάπως τὸ κακό, κόβει κλαδιά, ἄλλ’ ἀφήνει ἀπείραχτη τὴ ρίζα, ποὺ μόλις βρεῖ εὐκαιρία πετάει νέους βλαστοὺς κι ἀρχίζει πάλι ὁ ἄχαρος ἐκεῖνος ἀγώνας τοῦ Ἠρακλέους, ποὺ ἔκοβε μὲν τὰ κεφάλια τῆς Λερναίας Ὕδρας, ἀλλὰ τὸ θηρίο ἔβγαζε νέα κεφάλια, ἕως ὅτου ὁ Ἰόλαος βρῆκε τὸν τρόπο νὰ καυτηριάζει μὲ πυρακτωμένο σίδερο τὶς ρίζες τους.

Ὁ Κύριος μᾶς δίνει ὕψιστο μάθημα. Ἡ καταπολέμησι τῆς ἁμαρτίας μέσα μας δὲν θέλει ἐπιείκεια, ἡμίμετρα, συμβιβασμούς· θέλει αὐστηρότητα, ἀμείλικτο πόλεμο, ἄσπονδο εὐλογημένο μίσος . Πάρε σὰν ἄλλος γιατρὸς τὸ πυρακτωμένο σίδερο τοῦ Ἰολάου, τὴν ἡρωικὴ ἀπόφασι, καὶ καυτηρίασε τὸ κακὸ ὅπου κι ἂν τὸ ἀνακαλύψης μέσα σου. Βγάλε τὸ πονηρὸ μάτι καὶ κόψε τὸ κακὸ χέρι ποὺ σὲ σκανδαλίζει, ἀποχωρίσου δηλαδὴ ἀπὸ ἀγαπητὰ πρόσωπα καὶ συνήθειες, ἂν γίνονται ἐμπόδιο νὰ σωθεῖς. Ἔχε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι καμμιὰ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου δὲν εἶνε μικρὴ καὶ ἀσήμαντη.

«Ὃς ἐὰν λύση μίαν των ἐντολῶν τούτων τῶν ἐλαχίστων καὶ διδάξη οὕτω τοὺς ἀνθρώπους, ἐλάχιστος κληθήσεται…». Ὁ Κύριος, ποὺ εἶπε τὰ λόγια αὐτά, γνωρίζει ὅσο κανένας ἄλλος τὴ διαδρομὴ τοῦ κακοῦ. Δὲ γίνεται κανεὶς Νέρων, Καλιγούλας, Ἰούδας σὲ μιὰ στιγμή.

Ἡ ἁμαρτία ἔχει στάδια . Κάθε ἔγκλημα ξεκινάει ἀπὸ μακριά, σὰν μία κακὴ σκέψι. Πέφτει σὰν σπόρος στὴν ψυχή. Καὶ ἂν μὲν διωχθῆ ἀμέσως μὲ ὀργή, μὲ τὴν αὐστηρὴ φωνὴ τοῦ Κυρίου «Ὕπαγε ὀπίσω μου, σατανᾶ» (Ματθ. 4,10) ,ἡ ψυχὴ σώθηκε, ἔμεινε ἀμόλυντη. Ἂν ὅμως ἡ σκέψι χρονίση, βρῆ τροφὴ καὶ περιποίησι, τότε ριζώνει, ἁπλώνεται, κατακτᾶ ὅλη τὴν ψυχὴ καὶ σπρώχνει σὲ φοβερὰ ἐγκλήματα. Βλέπεις τὸ ἄκαρπο ἐκεῖνο δέντρο πού πιάνει ὁλόκληρο τετράγωνο;  βγῆκε ἀπὸ ἕνα σπόρο.

Βλέπεις ἐκεῖνο τὸ ὄρνεο, πού τρώει τὰ ψοφίμια; βγῆκε ἀπὸ ἕνα ἀβγό. Βλέπεις κι ἐκεῖνα τὰ ἐγκλήματα ποῦ ταράζουν τὸν κόσμο; ὅλα προῆλθαν ἀπὸ «σπόρους», παραβάσεις «ἐλαχίστων» ἐντολῶν, μικρὰ γεγονότα, ποὺ χρόνια ἔμειναν ἀπαρατήρητα καὶ τώρα βλάστησαν. Ἂν ὅλοι δίναμε προσοχὴ στὶς «ἐλάχιστες» ἐντολὲς τοῦ Κυρίου, πόσα ἐγκλήματα θ’ ἀποφεύγονταν, πόσες ἀδικίες θὰ προλαμβάνονταν, πόσες ἀταξίες, ἀνωμαλίες καὶ πικρίες θὰ ἐξαλείφονταν! 

Κάντε ἕνα πείραμα . Ἃς προσπαθήση μιὰ οἰκογένεια νὰ ἐφαρμόση γιὰ μιὰ βδομάδα τὴν ἐντολὴ ἐκείνη στὸ κέφ. 12, στίχ. 36 τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου, ὅπου ὁ Κύριος λέει ν’ ἀποφεύγουμε τὰ περιττὰ λόγια, καὶ θὰ δῆτε τί εἰρήνη θὰ ἐπικρατήση στὰ μέλη της. Τὸ συμπέρασμα. Καμμιὰ δοσοληψία, ὄχι μόνο μὲ τὰ μεγάλα ἄλλ’ οὔτε καὶ μὲ τὰ μικρὰ καταστήματα τῆς Βαβυλῶνος. Κάθε παράβασι ἐντολῆς τοῦ Κυρίου θὰ προξενήση γρήγορα ἢ ἀργὰ τὸ θάνατο, χωρισμὸ ψυχῆς ἀπὸ τὸ Θεό· ὑπάρχει χειρότερη δυστυχία; Μὴν ἁμαρτάνετε οὔτε στὰ ἐλάχιστα, μὴν ἀγοράζετε θάνατο!

Χρειάζεται, ἀγαπητοί μου, ἰσχυρὸ ἐλατήριο γιὰ νὰ προσκολληθῆ ἡ καρδιὰ στὸν θεῖο νόμο. Κι αὐτὸ εἶνε ἡ ἀγάπη – ὁ ἔρωτας στὸ Χριστὸ . Ὅποιος ἀγαπᾶ κάνει ὅ,τι ἐπιθυμεῖ ὁ ἀγαπώμενος, θυσιάζεται γιὰ τὶς προτιμήσεις του· καὶ ἡ ψυχὴ ἐκείνου ποὺ πάνω ἄπ’ ὅλα ἀγαπᾶ τὸ Χριστὸ δὲν κάνει διακρίσεις μεταξὺ μικρῶν καὶ μεγάλων ἐντολῶν του· τὶς ἐκτελεῖ ὅλες μὲ προθυμία καὶ λέει· «Λάλει, Κύριε, ὅτι ἀκούει ὁ δοῦλος σου» (Ἃ  Βασ. 3,9,10). Ὅποιος ἀγαπᾶ τὸν Κύριο δὲν ἁμαρτάνει (πρβλ. Ἃ  Ἰω. 5,18).

 Ὁ Χριστὸς εἶπε· «Ἐὰν ἀγαπᾶτε μὲ , τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμᾶς τηρήσατε» (Ἰω. 14,15).Εἴθε ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, ὁ θεῖος ἔρωτας ποὺ ἐξαϋλώνει τὸν ἄνθρωπο, νὰ ριζώση στὶς καρδιές μας. Τότε καμμιὰ ἐντολὴ τοῦ θείου νόμου δὲν θὰ περιφρονῆται· ὅλες θὰ ἐκτελοῦνται ἀδίστακτα μέχρι τὸ τελευταῖο γιώτα , καὶ εἰρήνη μεγάλη θὰ βασιλεύση στὸν τόπο μας. Ἐκεῖνος εἶπε καὶ ὁ λόγος του εἶνε ἀληθινός· «Εἰρήνη πολλὴ τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον σου» (Ψάλμ. 118,165).

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστίνος

Ραδιοφωνικὴ ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε ἀπὸ τὸν Σταθμὸ Λαρίσσης τὸ 1949.

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra