«Καί νά εἶσαι βέβαιος, ὅτι κάθε παρενόχλησις καί ταραχή τῆς καρδιᾶς μας, δέν ἀρέσει στά Θεϊκά μάτια» (Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης)

Ἐπιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Μέρος 23ον

«Ἀδελφοί μου, ἐνδυναμοῦσθε ἐν Κυρίῳ καί ἐν τῷ κράτει τῆς ἰσχύος Αὐτοῦ. Ἐνδύσασθε τήν πανοπλίαν τοῦ Θεοῦ πρός τό δύνασθαι ὑμᾶς στῆναι πρός τάς μεθοδείας τοῦ διαβόλου» (Πρός Ἐφεσ. 6, 10-11).

Ἐκεῖνος ὅμως πού ἀπέκτησε τήν αὐτογνωσία δέ ξεγελιέται ὥστε νά ἐπιχειρήσει κάτι πού ὑπερβαίνει τίς δυνάμεις του, διακρίνει τά πάθη του καί γνωρίζει ποιά ἀπό αὐτά εἶναι ἰσχυρότερα μέσα του, γιά νά στρέψει τόν ἀγῶνα του πρῶτα ἐναντίον αὐτῶν. 

Ἔτσι γιά τήν ἐκκοπή τῶν παθῶν χρειάζεται πρῶτα ἡ διάγνωση καί ἐν συνεχεία ἡ κατάλληλη θεραπεία καί ἡ ἀποφυγή τῶν αἰτίων πού γεννοῦν καί αὐξάνουν τά πάθη. 

Κάθε πάθος ἐνῶ συνήθως ἔχει πολλές κοινές αἰτίες, χρειάζεται διαφορετικό τρόπο ἀντιμετωπίσεως γιά κάθε ἕνα ἄνθρωπο σύμφωνα μέ τήν διάκριση τοῦ ἀπλανοῦς Πνευματικοῦ.

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος, στό ἔργο του ὁ «Ἀόρατος Πόλεμος», γιά αὐτόν τόν «Ἀόρατον» Πόλεμο τοῦ Κυρίου ἐναντίον τοῦ διαβόλου, γράφει τά ἑξῆς:

Κεφάλαιο ΚΣΤ´

Ὁ στρατιώτης τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά ἀποφεύγῃ μέ ὅλη του τή δύναμι τίς ταραχές καί ἐνοχλήσεις, ἄν θέλῃ νά πολεμήσῃ καλά τούς ἐχθρούς του

Ὅπως ἔχει ὑποχρέωσι ἀναπόφευκτη κάθε Χριστιανός, ὅταν χάσῃ τήν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς του νά κάνῃ τό ὅ,τι μπορεῖ γιά νά τήν ξαναποκτήσῃ, ἔτσι πάλι πρέπει νά γνωρίζῃ, ὅτι κανένα γεγονός πού συμβαίνει στόν κόσμο, πού θά τοῦ συνέβαινε, δέν εἶναι σωστό καί φρόνιμο νά τοῦ στερῇ νά τοῦ κλονίζῃ τήν παρόμοια εἰρήνη. (85)

Πρέπει ναί, νά λυπούμαστε γιά τίς ἁμαρτίες μας, ἀλλά μέ ἕναν πόνο εἰρηνικό, κατά τόν τρόπο, πού προηγουμένως ἔδειξα σέ πολλά σημεῖα· καί ἔτσι, χωρίς ἐνόχλησι τῆς καρδιᾶς, νά συμπονᾶμε μέ εὐλαβῆ διάθεσι ἀγάπης κάθε ἄλλο ἁμαρτωλό καί νά κλαῖμε ἐσωτερικά τό λιγότερο· δηλαδή, ἄς πενθοῦμε γιά τά σφάλματά του. 

Γιά τά ἄλλα πού συμβαίνουν, τά βαρειά καί βασανιστικά, πού μᾶς ἔρχονται, ὅπως ἀσθένειες, πληγές, θάνατοι τῶν συγγενῶν μας, ἐπιδημίες πείνας, πόλεμοι, φωτιές καί ἄλλα παρόμοια κακά, ἄν καί οἱ κοσμικοί τά ἀποστρέφωνται τίς περισσότερες φορές, ὡς ἐνοχλήσεις τῆς φύσεως, παρόλα αὐτά, μποροῦμε μέ τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ, ὄχι μόνο νά τά ὑποφέρουμε, ἀλλά καί νά τά θέλουμε καί νά τά ἀγαπᾶμε, σάν δίκαιη τιμωρία στούς παράνομους καί σάν ἀφορμές τῶν ἀρετῶν στούς καλούς. 

Ἐπειδή σέ αὐτόν τό σκοπό ἀποβλέπουμε, καί αὐτό ἀρέσει ἀκόμη καί σέ αὐτόν τόν Κύριό μας καί Θεό, πού ἄς τά στέλνει· τοῦ ὁποίου τό θέλημα ἀκολουθώντας ἐμεῖς, θά περάσουμε μέ καρδιά ἥσυχη καί ἀναπαυμένη ὅλες τίς θλίψεις καί τά βάσανα τῆς τωρινῆς ζωῆς. 

Καί νά εἶσαι βέβαιος, ὅτι κάθε παρενόχλησις καί ταραχή τῆς καρδιᾶς μας, δέν ἀρέσει στά Θεϊκά μάτια.

Γιατί ὅποια καί νἆναι αὐτή, πάντα εἶναι συντροφιασμένη ἀπό ἀτέλεια καί πάντα προέρχεται ἀπό κάποια κακιά ρίζα τῆς φιλαυτίας.

Γι᾿ αὐτό νά ἔχῃς πάντοτε ἄγρυπνη μία σκοπιά παρατηρήσεως, ἡ ὁποία ἀμέσως μόλις δεῖ κάτι πού μπορεῖ νά σέ ἐνοχλήσῃ καί νά σέ ταράξη, ἄς σοῦ κάνῃ νόημα, γιά νά καταλαβαίνῃς γιατί πρόκειται καί νά πιάνεις τά ὅπλα στό νά διοικῆσαι σκεπτόμενος, ὅτι ὅλα ἐκεῖνα τά κακά καί ἄλλα παρόμοια πολλά, ἄν καί φαίνονται ἐξωτερικά κατά τήν αἴσθησι κακά, δηλαδή βλαβερά.

Ὅμως δέν εἶναι ἀληθινά κακά, οὔτε μποροῦν νά μᾶς ἀφαιρέσουν τά πραγματικά καλά καί ὅτι ὅλα τά διατάζει καί τά παραχωρεῖ ὁ Θεός, γιά τούς σωστούς σκοπούς πού εἴπαμε πρίν καί μᾶς συμφέρουν καί γιά ἄλλα, πού δέν εἶναι γνωστά σέ μᾶς, ἀλλά πολύ δίκαια καί πολύ ἅγια χωρίς ἀμφιβολία. 

Καί, ἄν σέ κάθε θλιβερό καί ἀντίθετο γεγονός πού συμβαίνει, παραμένῃ ἡ καρδιά σου ἔτσι ἀναπαυμένη καί εἰρηνική, μπορεῖ νά ἔχῃς πολύ κέρδος· ἄν ὅμως ταράζεται, γνώριζε ὅτι κάθε ἄσκησι πού κάνεις, σοῦ ἀποδίδει καμμία πολύ μικρή ὠφέλεια.

Ἐπιπλέον λέω καί αὐτό, ὅτι ὅταν ἡ καρδιά ἐνοχλῆται καί ταράσσεται, εἶναι πάντα κάτω ἀπό τά διάφορα χτυπήματα καί τούς πολέμους τῶν ἐχθρῶν καί τό σπουδαιότερο, ὅταν εἴμαστε ταραγμένοι δέν μποροῦμε νά δοῦμε καλά καί νά διακρίνουμε τόν ἴσιο δρόμο καί τήν ἀσφαλῆ πορεία τῆς ἀρετῆς. 

Ὁ ἐχθρός μας λοιπόν διάβολος πού μισεῖ πολύ αὐτήν τήν εἰρήνη ἐπειδή εἶναι μέρος, πού κατοικεῖ τό πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, γιά νά ἐνεργήσῃ μεγάλα πράγματα πολλές φορές ἔρχεται σάν φίλος καί δοκιμάζει νά μᾶς τήν πάρη, χρησιμοποιώντας διάφορες ἐπιθυμίες (86), οἱ ὁποῖες μας φαίνονται πώς εἶναι καλές.

Ἀλλά πόσο αὐτές εἶναι ἀπατηλές καί ψεύτικες, μπορεῖς μεταξύ τῶν ἄλλων στοιχείων νά τό γνωρίσῃς κι’ ἀπό αὐτό· δηλαδή, ἐπειδή μᾶς κλέβουν τήν εἰρήνη τῆς καρδιᾶς.

Γι᾿ αὐτό, ἄν θέλῃς νά ἐμποδίσῃς τήν τόση μεγάλη ζημιά, ὅταν ὁ παρατηρητής, δηλαδή ὁ νοῦς καί ἡ προσοχή τοῦ νοῦ, σέ προειδοποιήσῃ ὅτι κάποια νέα ἐπιθυμία κάποιου καλοῦ ζητεῖ νά μπῆ μέσα σου, μήν τῆς ἀνοίξης τήν εἴσοδο τῆς καρδιᾶς, ἄν δέν ἐλευθερωθῇς πρῶτα ἀπό κάθε θέλημα δικό σου καί τήν παρουσιάσῃς στό Θεό.

Καί ὁμολογώντας τήν τυφλότητα καί ἀγνωσία σου, νά τόν παρακαλέσῃς θερμά νά σέ φωτίσῃ μέ τό δικό Του φῶς, γιά νά δῇς, ἐάν αὐτή ἡ ἐπιθυμία προέρχεται ἀπό ἀντίδικο ἐχθρό· καί γι᾿ αὐτό, τρέξε στόν πνευματικό σου πατέρα καί ἄφησέ το, ὅσο μπορεῖς, στήν κρίσι ἐκείνου. 

Ὅμως, ἄν καί ἡ ἐπιθυμία ἐκείνη εἶναι ἀπό τόν Θεό, πρέπει ἐσύ, πρίν νά τήν ἐπιχειρήσῃς, νά ταπεινωθῇς καί νά θανατώσῃς τήν μεγάλη σου προθυμία καί θερμότητα, πού ἔχεις γι᾿ αὐτή.

Διότι τό ἔργο ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου προηγεῖται αὐτή ἡ δική σου ταπείνωσις, ἀρέσει πολύ περισσότερο στό Θεό, παρά νά γίνῃ μέ τήν ἐπιθυμία τῆς φύσεως, μάλιστα καμιά φορά τοῦ ἀρέσει πολύ περισσότερο ἐκείνη ἡ δική σου ταπείνωσις, παρά αὐτό τό ἴδιο τό ἔργο. 

Καί μέ τόν τρόπο αὐτόν, ἀφοῦ ἀποβάλλεις ἀπό τόν ἑαυτό σου τίς ἐπιθυμίες, πού δέν εἶναι καλές καί μή κάνονας τίς καλές, ἄν δέν καθησυχάσῃς πρῶτα τίς φυσικές σου κινήσεις, θά κρατήσῃς τήν εἰρήνη καί τήν ἀσφάλεια, τήν ἀκρόπολι τῆς καρδιᾶς σου.

Γιά νά διαφυλάξης ἀκόμη τήν καρδιά σου εἰρηνική σέ κάθε πρᾶγμα, πρέπει νά τήν ἐλέγχῃς καί νά τήν φυλᾷς ἀπό κάποιες ἐπιπλήξεις καί ἐσωτερικούς ἐλέγχους τῆς συνειδήσεώς σου, οἱ ὁποῖοι μερικές φορές εἶναι τοῦ διαβόλου, μολονότι φαίνονται ὅτι εἶναι τοῦ Θεοῦ, μέ τό νά σέ κατηγοροῦν γιά κάποιο λάθος.

Τούς παρόμοιους ἐλέγχους, ἀπό τά ἀποτελέσματά τους θά τούς ἀναγνωρίσῃς ἀπό ποῦ προέρχονται. 

Γιατί, ἄν σέ ταπεινώνουν καί σέ κάνουν ἐπιμελῆ στό νά ἐργάζεσαι καί δέν σοῦ ἀφαιροῦν τήν ἐλπίδα καί ἐμπιστοσύνη πού ἔχεις στόν Θεό, πρέπει νά τούς δέχεσαι σάν ἀπό τόν Θεό καί νά τόν εὐχαριστῇς.

ν ὅμως σέ συγχύζουν καί σέ κάνουν μικρόψυχο, δύσπιστο, ἀμελῆ καί ὀκνηρό στό καλό, νά εἶσαι βέβαιος πώς προέρχονται ἀπό τόν ἐχθρό· καί μή τούς δίνης σημασία, ἀλλά ἀκολούθησε τόν δρόμο σου καί τήν ἐξάσκησί σου. 

Γιατί, καί ἐκτός ἀπό ὅλα αὐτά πού σοῦ εἶπα, πλέον ἀπό κοινοῦ, γεννιῶνται στή καρδιά μας οἱ παρενοχλήσεις καί οἱ συγχύσεις, ἀπό τά περιστατικά τῶν ἀντιθέτων πραγμάτων, πού μᾶς ἀκολουθοῦν σέ αὐτόν τόν κόσμο.

Ἀλλά ἐσύ, γιά νά προφυλαχθῇς ἀπό αὐτά τά χτυπήματα τῆς συγχύσεως, μπορεῖς νά κάνῃς δυό πράγματα: 

Τό ἕνα εἶναι νά σκεφθῇς σέ ποιό εἶναι ἀντίθετα ἐκεῖνα τά περιστατικά· στό πνεῦμα καί τήν ψυχή; 

στήν ἀγάπη τοῦ ἑαυτοῦ μας καί τῶν ἐπιθυμιῶν μας; 

Γιατί, ἄν εἶναι ἀντίθετα στίς ἐπιθυμίες σου καί τήν ἀγάπη τοῦ ἑαυτοῦ σου ὁ ὁποῖος εἶναι γενικά ὁ πρῶτος ἐχθρός σου δέν πρέπει νά τά ὀνομάζῃς ἀντίθετα, ἀλλά νά τά ἔχῃς γιά εὐεργεσίες καί βοήθεια τοῦ Ὑψίστου Θεοῦ, ὁπότε καί μέ χαρούμενη καρδιά καί εὐχαριστία νά τά ἀποδέχεσαι.

Ἐάν ὅμως καί εἶναι ἀντίθετα στό πνεῦμα καί τήν ψυχή, δέν πρέπει οὔτε γι᾿ αὐτό νά χάνῃς τήν εἰρήνη τῆς καρδίας σου, ὅπως θά μάθῃς στό ἑπόμενο κεφάλαιο. 

Τό ἄλλο εἶναι νά ὑψώσῃς τόν νοῦ σου στό Θεό, καί μέ μάτια κλειστά χωρίς νά θέλῃς νά γνωρίζῃς κάτι ἄλλο νά δέχεσαι κάθε περιστατικό ἀπό τό σπλαγχνικό χέρι τῆς Θείας Πρόνοιάς Του, σάν πρᾶγμα γεμάτο ἀπό διάφορα ἀγαθά (87).

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ἐδῶ μᾶς συμβουλεύει πατρικά, κυρίως μέ τήν ταπείνωση καί πάντοτε μέσα ἀπό τήν πράξη μέ σοφά λόγια, ὡς ἑξῆς: «Καί ἄρχισε τό ἔργο, καί πολέμησε γιά νά νικήσῃς· καί βέβαια ἀπό αὐτά θά ἀποκτήσῃς τήν ὁλοκληρωτική ἐλπίδα στόν Θεό. 

Μέ τά τέσσερα αὐτά ὅπλα ὁπλίσου, ἀδελφέ μου, σάν ὁπλισμό πολύ ἀσφαλῆ καί ἀναγκαῖο, γιά νά γίνῃς νικητής σέ αὐτόν τόν ἀόρατο πόλεμο καί γιά νά λάβης τό στεφάνι

Καί αὐτά εἶναι: Τό α΄ νά μήν ἐμπιστεύεσαι ποτέ τόν ἑαυτόν σου, τό β΄ νά ἔχῃς πάντα ὅλο σου τό θάρρος καί τήν ἐλπίδα στό Θεό, τό γ΄ νά ἀγωνίζεσαι πάντα· καί τό δ΄ νά προσεύχεσαι».

Ἀδελφοί μου, ἐμεῖς ἄς ζητήσουμε νά ἐνδυναμωθοῦμε ἀπό τόν Ἴδιο τόν Κύριο, ἄς ἐνδυθοῦμε τήν πανοπλία τοῦ Θεοῦ, ἄς ἀντισταθοῦμε γιά νά δυνηθοῦμε κατά τήν ἡμέρα ἐκείνη τῆς πονηρίας, νά ἀναδειχθοῦμε νικητές. 

Ἄς ἐργαστοῦμε μέσα ἀπό τήν ἰσχυρή δύναμη τοῦ Θεοῦ, γιά τήν κατάκτηση τῶν ἐπουρανίων ἀφθάρτων ἀγαθῶν, τῆς δικαιοσύνης, κι’ ἀκόμη αὐτῆς τῆς θεωρίας τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ σύμφωνα μέ τόν Ψαλμό τοῦ Δαυΐδ: «γώ δέ ἐν δικαιοσύνῃ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ Σου χ ο ρ τ α σ θ ή σ ο μ α ι ἐν τῷ ὀφθῆναι μοι τήν δόξαν Σου» (Ψαλμός 16, 15). 

Ἀμήν, γένοιτο!

Συνεχίζεται…

  • 85. «Ἀόρατος Πόλεμος» Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ἀπόδοση στή νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος. Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος. http://users.uoa.gr https://www.imaik.gr
  • 86. Γι᾿ αὐτό καί ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ, ὄχημα καί ἁμάξι τοῦ διαβόλου ὀνομάζει τήν σύγχυσι, πάνω στό ὁποῖο καθήμενος εἰσέρχεται στή ταλαίπωρη ψυχή καί τήν καταποντίζει (Λόγος λγ´). καί ὁ Πέτρος ὁ Δαμασκηνός λέγει· «Καμμία κακία δέν εἶναι τόσο εὔκολη γιά τήν ἁμαρτία, ὅσο ἡ σύγχυσις (Φιλοκαλία).
  • 87. Γι᾿ αὐτό, ἄξιο μνήμης εἶναι ἐκεῖνο, πού συνήθιζε νά λέγῃ πάντα ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, σέ κάθε περίστασι πού τοῦ συνέβαινε, καλή καί κακή, δυστυχῆ καί εὐτυχῆ· εἶναι δέ τό ἀπόφθεγμα αὐτό: «Δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν· οὐ γάρ παύσομαι τοῦτο ἐπιλέγων ἀεί ἐπί πᾶσί μοι τοῖς συμβαίνουσι» (ἐκ τῶν πρός τήν Διάκονον Ὀλυμπιάδα ἐπιστολῶν ια´)· τό ὁποῖο καί ὁ Θεσσαλονίκης θεῖος Γρηγόριος μιμούμενος, αὐτό τό ἴδιο συνήθιζε καί ἔλεγε, ὅπως βλέπουμε στό βίο του.

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra