«Ὅσο μπορεῖς, νά ἀγαπᾷς νά στέκεσαι μαζί μέ τήν Θεοτόκο στά πόδια τοῦ Χριστοῦ, καί ἄκουγε ἐκεῖνο πού θά σοῦ λέγει ὁ Θεός» (Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης)

Ἐπιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Μέρος 52ον

«Ἐν σαρκί γάρ περιπατοῦντες οὐ κατά σάρκα στρατευόμεθα· τά γάρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλά δυνατά τῷ Θεῷ πρός καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων· λογισμούς καθαιροῦντες καί πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατά τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καί αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τήν ὑπακοήν τοῦ Χριστοῦ, καί ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν, ὅταν πληρωθῇ ὑμῶν ἡ ὑπακοή» (Πρός Β΄ Κορ. 10, 3-6).

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες λέγουν ὅτι ὁ διάβολος εἶναι ψεύτης, θρασύς καί ἀδύνατος, ὥστε οὔτε νά ἐμπιστεύεται ὁ ἀγωνιζόμενος σέ ὅσα τοῦ ὑποβάλλει, οὔτε νά δειλιάζει καί νά πτοεῖται ἀπό τίς ἐπιθέσεις του.

Ἐπίσης πρέπει νά γνωρίζει κάθε ἀγωνιζόμενος ὑπάρχουν ὅπλα ἰσχυρότατα καί δοκιμασμένα ἐναντίον τοῦ διαβόλου, τά ὁποῖα εἶναι ἀπαραίτητα γιά ὅλους τούς πιστούς καί σέ ὅλες τίς περιπτώσεις. 

Αὐτά εἶναι ἡ μετάνοια καί εἰλικρινής ἐξομολόγηση τῶν ἁμαρτημάτων καί ἡ ἐξαγόρευση τῶν λογισμῶν. Εἶναι ἡ ἀδιάλειπτη προσευχή, ἡ ὁποία προσελκύει τό «ἔλεος», τήν χάρη καί τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ἡ ἀληθινή ἀγάπη μέ τήν ἐμπιστοσύνη στήν Πρόνοια τοῦ Θεοῦ. 

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες λέγουν πάλι ὅτι ἐπειδή μόνο οἱ τέλειοι ἀγωνιστές μποροῦν νά διακρίνουν ποιές σκέψεις προέρχονται ἀπό τόν ἴδιο τόν ἄνθρωπο, ποιές ἀπό τόν Θεό καί ποιές ἀπό τόν διάβολο, ἡ καθαρή ἐξαγόρευση ὅλων τῶν κρυφῶν λογισμῶν σέ ἀπλανῆ Πνευματικό ὁδηγό μέ ἐμπιστοσύνη στήν διάκρισή του διαλύει τίς δαιμονικές πλεκτάνες καί σώζει τόν ἀγωνιστή ἀπό τήν πλάνη.

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος, στό ἔργο του ὁ «Ἀόρατος Πόλεμος», γιά αὐτόν τόν «Ἀόρατον» Πόλεμο τοῦ Κυρίου ἐναντίον τοῦ διαβόλου, γράφει τά ἑξῆς:

Κεφάλαιον Κ´

Ἡ ψυχή ἀφοῦ ἀπογυμνωθῇ ἀπό τήν θέλησί της, πρέπει νά στέκεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ

“Ἐλπίζοντας, ἀδελφέ, στόν ἴδιο τόν Θεό, πού σέ προσκαλεῖ λέγοντας: «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καί πεφορτισμένοι, κἀγώ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11, 29). (164)

Δηλαδή ἐλᾶτε ὅλοι ἐσεῖς πού εἶσθε κουρασμένοι καί φορτωμένοι κι’ ἐγώ θά σᾶς ἀναπαύσω, σ᾿ αὐτό τό κάλεσμα λέγω τοῦ Θεοῦ πρέπει νά ἀκολουθῇς προσμένοντας τόν ἐρχομό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. 

Καί ρῖξε τόν ἑαυτό σου ἀποφασιστικά μέ κλεισμένα μάτια στό πέλαγος τῆς Θείας Προνοίας καί τῆς αἰώνιας εὐδοκίας, μέ τρόπο πού νά φέρεσαι σάν ἄψυχο ἀντικείμενο μόνον ἀπό τά δυνατώτατα κύματα τῆς θελήσεως τοῦ Θεοῦ, χωρίς νά προβάλῃς κάποια ἀντίστασι σ᾿ αὐτά μέ τήν δική σου θέλησι, γιά νά μεταφερθῇς στό λιμάνι τῆς τελειότητος καί σωτηρίας σου. 

Κάνοντάς το λοιπόν αὐτό πολλές φορές τήν ἡμέρα, ἀγωνίσου καί φρόντισε μέ ὅση ἀσφάλεια μπορεῖς, ἐσωτερική καί ἐξωτερική, νά πλησιάσῃς μέ ὅλες σου τίς ψυχικές δυνάμεις, στίς πράξεις ἐκεῖνες πού σέ παρακινοῦν νά ἀγαπήσῃς τόν Θεό. 

Καί αὐτές εἶναι ἡ προσευχή καί ἡ παντοτινή μνήμη τοῦ γλυκυτάτου ὀνόματός Του, τά δάκρυα πού προέρχονται ἀπό τήν ἀγάπη, ἡ θερμή εὐλάβεια καί χαρά πρός Αὐτόν καί τά ἄλλα πνευματικά ἔργα. 

Καί αὐτές οἱ πράξεις ἄς γίνωνται πάντοτε χωρίς τήν βία καί τήν καταπίεσι τῆς καρδιᾶς σου, γιά νά μή σέ ἀδυνατίσουν μέσῳ τῶν ἀδιάκριτων καί ἐνοχλητικῶν γυμνασμάτων καί ἴσως σέ σκληρύνουν καί σέ κάνουν ἄτομο πού δέν μπορεῖ νά δεχθῇ καί νά χωρέσῃ κάτι πνευματικό μέσα του. 

Γι᾿ αὐτό τό πρᾶγμα δέξου καί τήν συμβουλή τῶν ἐμπείρων καί προπάθησε νά συνηθίζῃς πάντοτε νά βρίσκεσαι μέ ἐπιθυμία στήν μνήμη τῆς ἀγαθότητος τοῦ Θεοῦ, ἀπό τήν ἀρχή μέχρι τό τέλος, καί στήν θεωρία τῶν συνεχῶν καί ἀξιαγάπητων εὐεργεσιῶν Του. 

Καί νά δέχεσαι μέ ταπείνωσι τίς σταγόνες καί γλυκύτητες πού θά κατεβοῦν στήν ψυχή σου ἀπό τήν ἀνέκφραστη ἀγαθότητά Του. 

Ὅλα αὐτά, καί ἰδιαιτέρως τά δάκρυα (165), μήν τά ψάχνῃς ἐσύ μέ τήν βία, ἀλλά παράμενε ἥσυχος στήν ἐσωτερική σου μοναξιά, παρακαλώντας γι᾿ αὐτά καί προσμένοντας νά γίνῃ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ. 

Καί ὅταν ἐκεῖνος σοῦ τά δώσῃ, τότε θά εἶναι γλυκά καί καρποφόρα χωρίς δικό σου κόπο. 

Γι᾿ αὐτό καί θά τά δεχθῇς μέ κάθε εὐχαρίστησι. 

Καί περισσότερο ἀπό ὅλα μέ κάθε ταπείνωσι. 

Τό δέ κλειδί μέ τό ὁποῖο ἀνοίγονται τά ἀπόκρυφα ταμεῖα τῶν πνευματικῶν θησαυρῶν τῆς γνώσεως καί τῆς Θείας ἀγάπης, εἶναι τό νά γνωρίζῃς νά ἀπαρνῆσαι τόν ἑαυτό σου σέ κάθε καιρό καί σέ κάθε περίπτωσι. 

Καί μέ αὐτό τό ἴδιο κλειδί κλείνει καί ἡ θύρα τῆς ἀγνωσίας καί τῆς ψυχρότητος πού εἴχαμε μέχρι τότε.

Ὅσο μπορεῖς, νά ἀγαπᾷς νά στέκεσαι μαζί μέ τήν Θεοτόκο στά πόδια τοῦ Χριστοῦ, καί ἄκουγε ἐκεῖνο πού θά σοῦ λέγει ὁ Θεός

Πρόσεχε, οἱ ἐχθροί σου ὁ μεγαλύτερος ἀπό τούς ὁποίους εἶσαι ἐσύ ὁ ἴδιος νά μή σοῦ ἐμποδίσουν αὐτήν τήν ἁγία σιωπή. 

Καί ὅταν ἐσύ ζητᾷς μέ τό νοῦ σου νά βρῇς τόν Θεό γιά ν᾿ ἀναπαυθῇς σ᾿ αὐτόν, μή ζητᾷς τόπους καί σύνορα μέ τήν ἀδύνατη καί στενή φαντασία σου (166)

Γιατί Αὐτός εἶναι ἀσύγκριτα ἄπειρος καί βρίσκεται παντοῦ σέ ὅλα, μᾶλλον ὅλα τά πράγματα βρίσκονται σ᾿ Αὐτόν. 

Ἐσύ θά Τόν βρῇς μέσα στήν ψυχή σου (167) κάθε φορά πού πράγματι θά Τόν ἀναζητήσῃς, δηλαδή γιά νά βρῇς μόνον Αὐτόν καί ὄχι τόν ἑαυτό σου. 

Διότι ἡ χαρά τοῦ Θεοῦ εἶναι νά βρίσκεται μέ μᾶς τούς υἱούς τῶν ἀνθρώπων, ὅπως προείπαμε, γιά νά μᾶς κάνῃ ἀντάξιους τοῦ ἑαυτοῦ Του, χωρίς νά ἔχῃ ἀπό ἐμᾶς κάποια ἀνάγκη.

Ὅταν διαβάζῃς μελετᾷς τίς Ἁγίες Γραφές, μήν τό κάνῃς αὐτό μόνο γιά νά τίς ξεφυλλίζῃς.

λλά στά λόγια ἐκεῖνα πού θά βρῇς κατάνυξι ἀγάπη θεϊκή πνευματική χαρά, ἐκεῖ νά σταματήσῃς καί νά ἀπολαύσῃς τόν Θεό μέ κάθε τρόπο πού Αὐτός θέλει νά ἐπικοινωνήσῃ μαζί σου. 

Καί ἄν ἐγκαταλείψῃς νά μελετήσῃς ἐκεῖνο πού εἶχες προγραμματίσει, μήν ἀνησυχήσῃς γι᾿ αὐτό, διότι ὁ σκοπός καί τό τέλος ὅλων αὐτῶν τῶν ἀσκήσεων εἶναι νά ἀπολαύσῃς τόν Θεό

Μέ γνώμη ὅμως νά μήν ἐπιλέξης ὡς κύριο σκοπό σου αὐτήν τήν παρόμοια ἀπόλαυσι τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καλύτερα, γιά νά ἀγαπήσῃς τό ἅγιο θέλημά Του, ἐπιθυμώντας νά μιμηθῇς τά ἔργα Του σέ ὅ,τι μπορεῖς. 

Ἔτσι, ὅταν βρῇς ἐσύ τόν σκοπό, δέν πρέπει νά φροντίζῃς πλέον γιά τά μέσα τά ὁποῖα ὑποδεικνύονται, ὄχι γιά ἄλλο λόγο, ἀλλά γιά νά ἀποκτηθῇ αὐτός ὁ σκοπός. 

Παρόμοια καί ὅταν μελετᾷς κάποιο ἀπό τά Πάθη τοῦ Χριστοῦ κάποιο ἀπό τά ἔργα Του, σέ ἐκεῖνο πού κατανύγεσαι περισσότερο, σέ ἐκεῖνο νά σταματήσῃς, καί νά μελετήσῃς τόν περισσότερο καιρό. 

Ἕνα ἀπό τά πολλά ἐπόδια τῆς εἰρήνης καί τῆς ἡσυχίας, ἀδελφέ, εἶναι τό νά φροντίζῃς καί νά ἀναγκάζῃς τόν λογισμό σου ὅτι πρέπει νά διαβάσῃς κάθε μέρα τόσα καθίσματα τοῦ Ψαλτηρίου, τόσα κεφάλαια ἀναγνώσεως ἀπό τά ἱερά Εὐαγγέλια τίς Ἐπιστολές.

Καί νά ταράσσεσαι ἄν δέν τά περάσῃς μόνο, χωρίς νά φροντίζῃς νά κατανυχθῇ ἡ καρδιά σου ἀπό αὐτά πού διαβάζεις νά λάβη ὁ νοῦς σου κάποιο πνευματικό νόημα (168).

Πρᾶγμα τό ὁποῖο δέν εἶναι τίποτε ἄλλο, παρά τό νά ἀναζητᾷς τόν Θεό φεύγοντας ἀπό τόν Θεό καί νά θέλῃς νά ὑπηρετήσῃς τόν Θεό, χωρίς νά κάνῃς τό θέλημά Του.

ν πράγματι ἐπιθυμῇς στή ζωή αὐτή νά ζήσῃς ἐνάρετα καί νά φθάσῃς στό τέλος πού ἐπιθυμεῖς, μήν ἔχῃς ἄλλο σκοπό παρά νά βρῇς τόν Θεό· καί ὅπου θέλει Αὐτός, ἐκεῖ ἄς φανερωθῇ. 

Καί τότε ἐγκατάλειψε τό κάθε πρᾶγμα καί μή προχωρᾷς μπροστά πλέον, ὅπου ἐσύ δέν ἔχεις θέλημα· ἀλλά λησμόνησε κάθε ἄλλο καί νά ἀναπαύεσαι μόνο στόν Θεό σου.

Καί πάλι ὅταν θέλῃ ἡ μεγαλειότητα τοῦ Θεοῦ νά κρυφθῇ καί νά μή σοῦ φανερωθῇ πλέον μέ τόν τρόπο ἐκεῖνον, τότε μπορεῖς πάλι νά ἐπιστρέψης καί νά τόν γυρεύῃς ἀκολουθώντας τά γυμνάσματά σου καί πάλι μέ τόν ἴδιο σκοπό καί τήν ἴδια ἐπιθυμία.

Δηλαδή διά μέσου αὐτῶν νά βρῇς Αὐτόν πού ἀγαπᾷς καί βρίσκοντάς Τον, νά κάνῃς αὐτά πού εἴπαμε, ἐγκαταλείποντας κάθε πρᾶγμα καί ἀναπαυόμενος μόνο στόν Θεό, γνωρίζοντας καλά ὅτι τότε ἐκπληρώνεται ἡ ἐπιθυμία Του. 

Καί νά γνωρίζῃς καλά καί τό ἑξῆς, ὅτι δηλαδή πολλά πνευματικά πρόσωπα δέν ἔχουν καρπό πνευματικό καί ἡσυχία.

Διότι αὐξάνουν τόσο πολύ τίς πνευματικές τους ἀσκήσεις καί νομίζουν ὅτι δέν κάνουν τίποτε, ἄν δέν τά τελειώσουν ὅλα, τοποθετώντας σέ αὐτό τήν τελειότητα καί γινόμενοι ἰδιόρρυθμοι καί ἀκολουθοῦν ἔτσι τή θέλησί τους: 

Βασανίζονται οἱ ταλαίπωροι καί πολύ κοπιάζουν, ποτέ ὅμως δέν φθάνουν στήν ἀληθινή ἀνάπαυσι καί ἐσωτερική ἡσυχία, στήν ὁποία ἀληθινά βρίσκεται καί ἀναπαύεται ὁ Θεός”.

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ἐδῶ στό δεύτερο μέρος τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου «Ἀόρατος Πόλεμος», μᾶς συμβουλεύει μέσα ἀπό τήν ἐνάρετη ζωή του καί τήν θεολογική του κατάρτιση, μέσα ἀπό τήν διδασκαλία καί τήν ὀρθή ποιμαντική τῶν Ἁγίων Πατέρων σύμφωνα μέ τά δόγματα τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν πίστεως καί μέ τήν ἀσκητική ζωή τήν ὁποία μᾶς παρέδωσαν ἀκεραία καί ἀνόθευτη, ὡς ἑξῆς: 

«Τά τέσσερα ὅπλα πού εἴπαμε δηλαδή, τό νά μήν ἔχῃς θάρρος στόν ἑαυτό σου, τό νά ἐλπίζῃς στόν Θεό, τό νά ἀγωνίζεσαι πάντοτε καί τό νά προσεύχεσαι παίρνουν τήν δύναμι ἀπό τίς ἀξιομισθίες καί τήν χάρι πού μᾶς ἀξίωσε τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ. 

Μέ ἐκεῖνα γίνεται ἡ μάχη κατά τῶν ἐχθρῶν μέ τήν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλά αὐτό τό ὅπλο εἶναι αὐτό τό ἴδιο Αἷμα καί αὐτό τό ἴδιο τό Σῶμα μέ τήν ψυχή καί μέ τήν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ.  

Μέ αὐτό τό ὅπλο ὅμως πολεμοῦμε ἐκείνους μαζί μέ τόν Χριστό καί ὁ Χριστός τούς πολεμεῖ μαζί μέ ἐμᾶς, διότι, « τρώγων μου τήν σάρκα καί πίνων μου τό αἷμα ἐν ἐμοί μένει, κἀγώ ἐν αὐτῷ» (Ἰωάν. 6, 56).

Ἀδελφοί μου, ἐμεῖς ἄς ζητήσουμε νά ἐνδυναμωθοῦμε ἀπό τόν Ἴδιο τόν Κύριο, ἄς ἐργαστοῦμε μέσα ἀπό τήν ἰσχυρή δύναμη τοῦ Θεοῦ, γιά τήν κατάκτηση τῶν ἐπουρανίων, αἰωνίων καί ἀφθάρτων ἀγαθῶν καί τῆς δικαιοσύνης Αὐτοῦ.

Ὥστε νά δυνηθοῦμε κατά τήν ἡμέρα ἐκείνη τῆς πονηρίας, νά ἀναδειχθοῦμε νικητές μέ τήν δύναμιν τοῦ Αἵματος Aὐτοῦ, ὅπως ἀκριβῶς ἀναφέρεται στήν Ἀποκάλυψη: «Καί αὐτοί ἐνίκησαν αὐτόν διά τό αἷμα τοῦ ἀρνίου καί διά τόν λόγον τῆς μαρτυρίας αὐτῶν, καί οὐκ ἠγάπησαν τήν ψυχήν αὐτῶν ἄχρι θανάτου» (Ἀποκ. 12, 11).

Ἀμήν, γένοιτο!

Συνεχίζεται…

  • 164. «Ἀόρατος Πόλεμος» Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ἀπόδοση στή νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος. Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος. http://users.uoa.gr https://www.imaik.gr
  • 165. Ἄλλο εἶναι πένθος καί ἄλλο δάκρυα. Πένθος εἶναι λυπηρός λογισμός καί ἕνας πόνος τῆς καρδιᾶς, μέ τόν ὁποῖο λυπούμαστε καί πονοῦμε: α) διότι λυπήσαμε καί παραπικράναμε τόν Θεό μέ τίς ἐπιθυμίες μας καί παραβήκαμε τίς ἐντολές Του, β) διότι στή ζωή αὐτή στερηθήκαμε τήν χάρι Του καί μετά θάνατο μπορεῖ νά στερηθήκαμε καί τήν βασιλεία Του καί γ) διότι μέ τίς ἁμαρτίες μας κάναμε τόν ἑαυτό μας ὑπεύθυνο γιά τήν αἰώνια Κόλασι. Ὁ πόνος αὐτός καί ἡ σκέψις γίνεται σάν ἕνα βάρος καί πλακώνει τήν καρδιά ἤ σάν ἕνα κεντρί πού τήν κεντᾷ καί ἀπό αὐτό ἀκολουθοῦν οἱ ἐκ βάθους στεναγμοί: Ὅταν αὐξηθῇ πολύ τό πλάκωμα καί τό κέντρισμα αὐτό, τότε κατανύγεται ἡ καρδιά καί πηδοῦν δάκρυα ἀπό τά μάτια, διά μέσου ὅμως τῆς συνεργίας τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ, πού μᾶς χαρίζει αὐτά γιά νά πλύνουμε τίς ἁμαρτίες μας καί γιά νά ξανακερδίσουμε τήν χάρι Του. Διότι ὅπως ἀναφέρεται ὁ Θεός μέ τήν στέρησι τῆς χάριτός Του σκληρύνει τίς καρδιές: “Σκλήρυνες τίς καρδιές μας ὥστε νά μή σέ φοβούμαστε”, «τί ἐπλάνησας ἡμᾶς, Κύριε, ἀπό τῆς ὁδοῦ σου; Ἐσκλήρυνας τάς καρδίας ἡμῶν τοῦ μή φοβεῖσθαί σε; Ἐπίστρεψον διά τούς δούλους σου, διά τάς φυλάς τῆς κληρονομίας σου» (Ἡσαΐας 63, 17). Ἔτσι ἀναφέρεται ὅτι μέ τήν ἐνέργεια καί χορηγία τῆς χάριτός Του κατανύγει τίς καρδιές, «καθώς γέγραπται· ἔδωκεν αὐτοῖς ὁ Θεός πνεῦμα κατανύξεως, ὀφθαλμούς τοῦ μή βλέπειν καί ὦτα τοῦ μή ἀκούειν, ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας» (Ρωμ. 11, 8) καί «ὁ Θεός, ἀπώσω ἡμᾶς καί καθεῖλες ἡμᾶς, ὠργίσθης καί ᾠκτείρησας ἡμᾶς» (Ψαλμός 59, 3) καί «ὅτι πεπότικεν ὑμᾶς Κύριος πνεύματι κατανύξεως καί καμμύσει τούς ὀφθαλμούς αὐτῶν καί τῶν προφητῶν αὐτῶν καί τῶν ἀρχόντων αὐτῶν, οἱ ὁρῶντες τά κρυπτά» (Ἡσαΐας 29, 10). Λοιπόν ἐμεῖς πρέπει πάντοτε νά ἀσχολούμαστε μέ τό πένθος, διότι ἐξαρτᾶται ἀπό ἐμᾶς καί μοιάζει μέ τήν ἐπιστροφή καί μετάνοια τοῦ Ἀσώτου. Τά δάκρυα ὅμως πρέπει νά τά ζητοῦμε ἀπό τόν Θεό σάν ἕνα χάρισμα δικό Του, καί παρομοιάζουν μέ τούς ἐναγκαλισμούς καί ἀσπασμούς τοῦ Θεοῦ Πατρός πρός τόν Ἄσωτο, ὅπως λέγει ὁ Γρηγόριος Θεσσαλονίκης.
  • 166. Γι᾿ αὐτό καί ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος στίς ἐρωτικές του εὐχές, ἀφοῦ ρώτησε τούς φωστῆρες τά ἄστρα, τήν ἄβυσσο καί τά ἄλλα κτίσματα ἄν αὐτά ἔχουν τό Θεό του, καί ὅταν ἔμαθε ὅτι δέν κατοικεῖ σ᾿ αὐτά, στό τέλος ἀφοῦ στράφηκε στόν ἑαυτό του βρῆκε τόν Θεό νά κατοικῇ μέσα του. Καί ἔτσι ἐλεεινολογεῖ τόν ἑαυτό του πού ζητοῦσε τόν Θεό στά ἐξωτερικά πράγματα, ἐνῷ Αὐτός βρισκόταν μέσα του.
  • 167. Σημείωσε ὅτι ὁ Θεός βρίσκεται μέσα στήν ψυχή καί μετέχεται, ὄχι κατά τήν ἀληθινή Του οὐσία, μακριά μία τέτοια σκέψι, ἀλλά κατά τήν δική Του χάρι καί ἐνέργεια, ὅπως λέγουν οἱ ἱεροί θεολόγοι: Βρίσκεται μάλιστα, ὄχι μόνο στήν ἐνέργεια τῆς ψυχῆς, ἀλλά πολύ περισσότερο στήν οὐσία της. Διότι ἐφόσον μόνον ὁ Θεός εἶναι δημιουργός οὐσιῶν, κατά συνέπεια αὐτός εἶναι μόνον πού ἑνώνεται καί διά μέσου τῶν οὐσιῶν καί μέ τίς οὐσίες, τόσο τῶν σωμάτων, ὅσο καί τῶν πνευμάτων, ὅπως ἀναφέρει μέ λεπτομέρεια ὁ ὑψινούστατος ἐκεῖνος Γρηγόριος Θεσσαλονίκης στήν ἐπιστολή του πρός τόν Βαρλαάμ. Μᾶλλον γιά νά μιλήσουμε πιό συγκεκριμένα, αὐτός εἶναι τό κέντρο ὅλο στό ὁποῖο βρίσκονται καί στερεώνονται ὅλες οἱ οὐσίες τῶν ὄντων, σύμφωνα μέ τό γραφικό χωρίο, “ἐν αὐτῷ ζῶμεν καί κινούμεθα καί ἐσμέν”, «ἐν αὐτῷ γάρ ζῶμεν καί κινούμεθα καί ἐσμέν, ὡς καί τινες τῶν καθ’ ὑμᾶς ποιητῶν εἰρήκασιν· τοῦ γάρ καί γένος ἐσμέν» (Πράξ. 17, 28). Βλέπε καί τό κδ´ κεφάλαιο τοῦ Α´ Μέρους. Εἶπα ὅτι μόνον ὁ Θεός ἑνώνεται μέ τίς οὐσίες, ἐπειδή κανένα κτίσμα, εἴτε εἶναι πνεῦμα εἴτε σῶμα, δέν ἑνώνεται μέ τήν οὐσία ἄλλου κτίσματος, ἀλλά μέ μόνη τήν ἐνέργεια:Ὥστε καί ὁ σατανᾶς δέν μπορεῖ νά ἑνωθῇ μέ τήν οὐσία τῆς ψυχῆς, ἀλλά ἐπικοινωνεῖ μέ μόνη τήν ἐνέργειά της κατά συζυγία, ὅπως λέγει ὁ ἀνωτέρω Ἅγιος Γρηγόριος.
  • 168. Τά ἴδια λέγει καί ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ παραγγέλοντας νά ἀφήσουμε τήν ποσότητα καί τήν γνῶσι τῶν μέτρων καί τούς στίχους καί τό ἀποστήθισμα, καί μόνον ἡ σκέψι μας νά βρίσκεται στήν μελέτη τῶν λεγομένων, μέχρις ὅτου ἐγερθῇ ἡ ψυχή μας ἤ στήν δοξολογία τοῦ Θεοῦ, ἤ σέ ὠφέλιμη λύπη καί κατάνυξι: Καί ἀπό τότε ἀναχωρεῖ ἡ σύγχυσις (λόγος γ´), πού ἀφαιρεῖ τήν γλυκύτητα τῶν νοημάτων καί σάν βδέλλα πνίγει τά νοήματα αὐτῶν πού μελετῶνται: Βλέπε καί τόν κη´ λόγο του, ὅπου ὁ ἴδιος λέγει ὅτι πρέπει μέ ἀπόλυτη ἐλευθερία νά κάμνουμε τήν ἀκολουθία μας, χωρίς ταραχή. Κι’ ἄν ὁ λογισμός μας πῇ ὅτι πρέπει νά συντομέψουμε, πρέπει νά ἀφήνουμε μία στάσι ἤ ὅσο θέλουμε…

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra