«Κι’ ἄν ὁ ἐχθρός μία φορά σέ κυριεύσῃ μέ τήν θέλησί σου, σίγουρα κατόπιν θά σέ κυριεύσῃ πολλές φορές, καί θά σέ γκρεμίσῃ σέ κάθε εἴδους κακία» (Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης)

Ἐπιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Μέρος 54ον

«Ἐν σαρκί γάρ περιπατοῦντες οὐ κατά σάρκα στρατευόμεθα· τά γάρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλά δυνατά τῷ Θεῷ πρός καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων· λογισμούς καθαιροῦντες καί πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατά τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καί αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τήν ὑπακοήν τοῦ Χριστοῦ, καί ἐν ἑτοίμῳ ἔχοντες ἐκδικῆσαι πᾶσαν παρακοήν, ὅταν πληρωθῇ ὑμῶν ἡ ὑπακοή» (Πρός Β΄ Κορ. 10, 3-6).

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες λέγουν ὅτι ὁ διάβολος ἐπειδή δέ μπορεῖ νά παρασύρει καί τούς τελείους ἀγωνιστές στήν ἁμαρτία ἤ ἀκόμη νά καταφέρει νά τούς μολύνει μέ λογισμούς, παρουσιάζεται ὀφθαλμοφανῶς σέ αὐτούς μέ διάφορες μορφές καί διάφορα σχήματα, ἀκόμα καί μέ τή μορφή Ἀγγέλου ἤ Ἁγίου γιά νά τούς ἐξαπατήσει. 

Ἄλλοτε πάλι δημιουργεῖ χτύπους καί τρομακτικούς θορύβους γιά νά καταφέρει νά τούς ἀποσπάσει ἀπό τήν ὁλονύκτια προσευχή ἤ γιά νά τούς φοβίσει νά παύσουν τήν προσευχή. Σέ αὐτή τήν περίπτωση ἡ περιφρόνηση εἶναι καί ὁ ἐνδεδειγμένος τρόπος ἀντιμετωπίσεως. 

Ὅταν σέ αὐτούς πού πλησιάζουν πρός τήν τελειότητα συμβαίνει νά ὑποστοῦν κάποιες μικρές ἧττες στόν ἀγῶνα τους, τότε ἐκεῖνοι προσπαθοῦν μέ προθυμία, μέ περισσότερο θάρρος, ὄχι μόνο νά ἀνακτήσουν ὅ,τι τούς ἀφήρεσε ὁ διάβολος, ἀλλά καί νά τό πάρουν πίσω στό ἑκατονταπλάσιο.

Ὅσοι ἀγωνιστές ἀναλαμβάνουν τόν καλόν ἀγῶνα τῆς ἀρετῆς ἀπό «θεῖο ἔρωτα» καί παλεύουν μέ τά πάθη καί τούς δαίμονες, «ἐν ταπεινώσει καί ὑπακοῇ», φθάνουν μέ τήν χάρη τοῦ Θεοῦ καί τίς ὑψηλότερες βαθμίδες τῆς Κλίμακος τῶν ἀρετῶν, μέ τήν ἡσυχία καί μέ τήν ἀρρέμβαστη προσευχή ἀπολαμβάνουν τήν μακαρία ἀπάθεια. Δηλαδή τήν ἀπαλλαγή ἀπό τά πάθη. 

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος, στό ἔργο του ὁ «Ἀόρατος Πόλεμος», γιά αὐτόν τόν «Ἀόρατον» Πόλεμο τοῦ Κυρίου ἐναντίον τοῦ διαβόλου, γράφει τά ἑξῆς:

Κεφάλαιον ΚΓ´

Ποιά εἶναι ἡ ἐπιμέλεια τήν ὁποία ἔχει ὁ διάβολος γιά νά ἐνοχλήσῃ τήν εἰρήνη αὐτή τῆς ψυχῆς μας. Ἐμεῖς πρέπει νά ἀποφεύγουμε τίς πανουργίες καί τίς ἀπάτες του

“Συνηθίζει ὁ ἐχθρός μας διάβολος νά χαίρεται σέ κάθε μας σύγχυσι καί ταραχή τῆς καρδιᾶς μας, ὅπως χαίρεται ὁ λύκος κατά τήν διάρκεια τοῦ χειμῶνα καί τῆς ἀνεμοταραχῆς. (170)

Γιά τόν λόγο αὐτό προσπαθεῖ νά καταρουφᾷ τίς ψυχές μας καί νά τίς κάνῃ, ὅσο μπορεῖ, νά ἀπομακρύνωνται ἀπό τήν ταπείνωσι καί τήν ἁπλότητα.

Ἀκόμη νά ἀποδίδουμε στόν ἑαυτό μας καί στήν φροντίδα μας κάποια ὑπόληψι καί νά μήν βλέπουμε τό ἔργο τῆς Θείας καί λεγομένης προκαταρκτικῆς Θείας χάριτος, χωρίς τήν ὁποία δέν μπορεῖ νά πῇ κανείς τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ὅπως λέγει καί ὁ Παῦλος: 

“Κανένας δέν μπορεῖ νά πῇ τόν Κύριο, Ἰησοῦ, παρά μόνον ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ”, «διό γνωρίζω ὑμῖν ὅτι οὐδείς ἐν Πνεύματι Θεοῦ λαλῶν λέγει ἀνάθεμα Ἰησοῦν, καί οὐδείς δύναται εἰπεῖν Κύριον Ἰησοῦν εἰ μή ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ» (Α´ Κορ. 12, 3). 

Καί ἄν μποροῦμε νά ἀντισταθοῦμε στήν χάρι αὐτή μέ τήν ἐλεύθερη θέλησί μας, δέν μποροῦμε ὅμως πάλι νά τήν δεχθοῦμε χωρίς αὐτή τήν ἴδια τήν χάρι, σέ τρόπο ὥστε, ἄν κάποιος δέν τήν δεχθῇ, αἴτιος εἶναι ὁ ἴδιος.

ν ὅμως κατορθώσῃ καί τήν δεχθῇ, τότε δέν μπορεῖ νά κάνῃ κανένα ἔργο χωρίς τήν χάρι αὐτή πού δίνεται ἀρχικά σέ ὅλους τούς ἀνθρώπους. 

Προσπαθεῖ λοιπόν ὁ ἐχθρός νά μᾶς κάνῃ νά κρίνουμε καί νά νομίζῃ κανείς ὅτι δείχνει μεγαλύτερη ἐπιμέλεια ἀπό τόν ἄλλον καί δείχνει καλύτερη διάθεσι γιά νά δέχεται τά χαρίσματα τοῦ Θεοῦ.

Καί κατόπιν προσπαθεῖ ὁ ἐχθρός νά κάνῃ ὁ ἄνθρωπος τά καλά ἔργα μέ ὑπερηφάνεια, χωρίς νά σκεφθῇ τήν ἀδυναμία του, καί μέ τόν τρόπο αὐτόν δέχεται τόν λογισμό νά καταφρονῇ τούς ἄλλους. 

Γι᾿ αὐτό λοιπόν καί σύ ἄν δέν δείχνῃς μεγάλη προσοχή καί δέν ἀλλάξης γρήγορα, ὥστε νά ντραπῆς καί νά ταπεινωθῇς καί νά καταφρονήσῃς τόν ἑαυτό σου, ὅπως εἴπαμε, θά σέ κάνῃ νά πέσῃς σέ ὑπερηφάνεια σάν τόν Φαρισαῖο πού λέγει τό Εὐαγγέλιο, ὁ ὁποῖος ἐκαυχᾶτο γιά τά καλά του ἔργα καί ἔκρινε τά κακά ἔργα τῶν ἄλλων.

Κι’ ἄν ὁ ἐχθρός μία φορά σέ κυριεύσῃ μέ τήν θέλησί σου, σίγουρα κατόπιν θά σέ κυριεύσῃ πολλές φορές, καί θά σέ γκρεμίσῃ σέ κάθε εἴδους κακία

Καί ἔτσι θά πάθης μεγάλη ζημία καί θά κινδυνεύσῃς πολύ. 

Γι᾿ αὐτό καί μᾶς παρήγγειλε καί ὁ Κύριος νά ἀγρυπνοῦμε καί νά προσευχώμαστε: 

«Γρηγορεῖτε καί προσεύχεσθε, ἵνα μή εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν· τό μέν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δέ σάρξ ἀσθενής» (Ματθ. 26, 41).

Εἶναι λοιπόν ἀπαραίτητο νά προσέχῃς, ὅσο τό δυνατόν περισσότερο, μέ κάθε λεπτομέρεια γιά νά μή σέ κάνῃ ὁ ἐχθρός καί χάσῃς ἕναν τόσο μεγάλο θησαυρό, ὅπως εἶναι ἡ εἰρήνη καί ἡ γαλήνη τῆς ψυχῆς. 

Γιατί μέ κάθε του δύναμι προσπαθεῖ νά διώξη ἀπό μέσα σου αὐτή τήν ἀνάπαυσι καί τήν εἰρήνη τῆς ψυχῆς καί νά κάνῃ τήν ψυχή νά ζῇ μέ ἀνησυχία καί σύγχυσι, πρᾶγμα στό ὁποῖο, γνωρίζει αὐτός ὅτι βρίσκεται ὅλη της ἡ ζημία καί ἡ καταστροφή. 

Διότι ὅταν μία ψυχή εἶναι εἰρηνική τό κάθε της πρᾶγμα τό κάνει μέ εὐκολία, κάμνει καί πολλά ἔργα καί καλά ὅλα, ὑπομένει μέ τήν θέλησί της καί εὔκολα ἀνθίσταται σέ ὅ,τι τῆς συμβῇ. 

Ἀντίθετα, ἄν εἶναι συγχισμένη καί ἀνήσυχη, κάνει λίγα ἔργα καί αὐτά ἀτελῆ σέ μεγάλο βαθμό, κουράζεται εὔκολα καί τελικά ζῇ ἕνα μαρτύριο χωρίς ὄφελος. 

Γι᾿ αὐτό ἐσύ, ἄν θέλῃς νά νικήσῃς καί νά μή χαλάσῃ ὁ ἐχθρός τό ἐμπόρευμά σου, πρέπει νά προσέχῃς περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλο, νά μήν ἐπιτρέψης νά ταραχθῇ ἡ ψυχή σου καί νά μήν δεχθῇς νά παραμείνη συγχισμένη οὔτε μία στιγμή. 

Καί γιά νά γνωρίζῃς νά φυλάγεσαι καλύτερα ἀπό τίς πανουργίες καί τίς ἀπάτες στό συμβάν αὐτό, κράτησε ὡς βέβαιο κανόνα τό ἑξῆς:

τι κάθε λογισμός πού σέ χωρίζει καί σέ ἀπομακρύνει ἀπό τήν ἀγάπη πρός τόν Θεό καί γενικά ἀπό ὅλη τήν ἐλπίδα σου στόν Θεό, εἶναι ἕνας φοβερός ἄγγελος τοῦ Ἅδη, καί σάν τέτοιον πρέπει νά τόν ἀπομακρύνῃς καί μήν τόν δέχεσαι οὔτε νά τόν ἀκοῦς. 

Γιατί τό ἔργο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος δέν εἶναι ἄλλο, παρά τό νά ἑνώνῃ σέ κάθε περίπτωσι τίς ψυχές πάντοτε καί μέ κάθε ἀφορμή μέ τόν Θεό, ζεσταίνοντας καί δυναμώνοντάς τις στήν γλυκειά του ἀγάπη καί βάζοντας μέσα τους νέα πεποίθησι καί ἀγάπη πρός τόν Θεό. 

Ἐνῷ τό ἔργο τοῦ διαβόλου εἶναι τό ἐντελῶς ἀντίθετο. Ἐπειδή αὐτός χρησιμοποιεῖ ὅλα τά μέσα καί τούς τρόπους πού μπορεῖ γιά τό σκοπό αὐτόν.

Δηλαδή, βάζει στήν καρδιά φόβο παραπάνω ἀπό τόν κανονικό, αὐξάνει τήν συνηθισμένη ἀδυναμία τῆς ψυχῆς, δέν ἀφήνει νά διατεθῇ οὔτε νά γλυκαθῇ ἡ ψυχή ὅπως πρέπει, οὔτε στήν ἐξομολόγησι, οὔτε στήν Θεία Μετάληψι, οὔτε στήν προσευχή, ἀλλά τήν κάνει νά μεταχειρίζεται ὅλα αὐτά χωρίς θάρρος, χωρίς ἀγάπη, ἀλλά μέ φόβο καί σύγχυσι. 

Τήν ἔλλειψι τῆς αἰσθητικῆς εὐλαβείας καί τήν στέρησι τῆς ἐσωτερικῆς γλυκύτητος, πού συμβαίνει πολλές φορές στήν προσευχή καί στά ἄλλα γυμνάσματα, κάνει τήν ψυχή νά τά δέχεται μέ μία ἀνυπόμονη λύπη, δίνοντάς της νά ἐννοῇ ὅτι αὐτό γίνεται ἀπό τόν Θεό, ὄχι γιά νά τήν δοκιμάσῃ, ἀλλά ὅτι μέ τόν τρόπο αὐτόν ὅλα της τά ἔργα εἶναι χαμένα καί εἶναι καλύτερα νά ἐγκαταλείψη τίς πνευματικές της ἀσκήσεις. 

Καί στό τέλος τήν κάνει νά ἔλθη σέ τόση μεγάλη σύγχυσι καί ἀπελπισία, ὥστε νά νομίζῃ πώς ὅ,τι κι’ ἄν κάνῃ, εἶναι ἐντελῶς ἀνώφελο γενικά καί χωρίς καρπό. 

Ἔτσι αὐξάνει μέσα της ὁ φόβος καί ἡ λύπη, καί νομίζει ὅτι ὁ Θεός τήν ἐγκατέλειψε. 

Ἀλλά δέν εἶναι αὐτή ἡ ἀλήθεια. 

Διότι ἄν δοκιμάζῃ ἡ ψυχή ξηρασία καί ἔλλειψι τῆς πνευματικῆς γλυκύτητας, μπορεῖ ὅμως πάντοτε νά κάμνῃ ἀναρίθμητα καλά ἔργα, ἀκολουθώντας μόνον τήν ἁπλή πίστι καί ἔχοντας ὑπομονή καί καρτερία στό νά κάνῃ τό καλό, ὅπως μπορεῖ. 

Ἔτσι καί γιά νά τό καταλάβης καί σύ καλύτερα αὐτό καί γιά νά μή σοῦ γίνῃ αἰτία βλάβης τό καλό ἐκεῖνο καί ἡ ὠφέλεια πού πρόκειται νά σοῦ δώσῃ ὁ Θεός μέ τήν στέρησι τῆς παρόμοιας εὐλαβείας καί γλυκύτητας, θά τοποθετήσω στό ἑπόμενο κεφάλαιο τά καλά πού προέρχονται ἀπό τήν ταπεινή ὑπομονή καρτερία πού θά δείξη κανείς κατά τήν διάρκεια αὐτῆς τῆς ξηρασίας τῆς εὐλαβείας.

Γιά νά τά μάθης καί σύ καί γιά νά μή χάσῃς τήν εἰρήνη γιά τόν λόγο αὐτό, ἄν σοῦ συμβῇ νά βρεθῇς σέ μία παρόμοια ξηρασία νοός καί λύπη τῆς καρδιᾶς, τόσο γιά τήν στέρησι τῆς εὐλαβείας καί τῆς πνευματικῆς γλυκύτητας πού εἶχες, ὅσο καί γιά τήν πικρία πού γεύεσαι ἀπό κάθε ἐσωτερικό πειρασμό καί ἀπό τούς πονηρούς λογισμούς”.

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ἐδῶ στό δεύτερο μέρος τοῦ ἐν λόγῳ βιβλίου «Ἀόρατος Πόλεμος», μᾶς συμβουλεύει μέσα ἀπό τήν ἐνάρετη ζωή του καί τήν θεολογική του κατάρτιση, μέσα ἀπό τήν διδασκαλία καί τήν ὀρθή ποιμαντική τῶν Ἁγίων Πατέρων σύμφωνα μέ τά δόγματα τῆς Ὀρθοδόξου ἡμῶν πίστεως καί μέ τήν ἀσκητική ζωή τήν ὁποία μᾶς παρέδωσαν ἀκεραία καί ἀνόθευτη, ὡς ἑξῆς: 

«Τά τέσσερα ὅπλα πού εἴπαμε δηλαδή, τό νά μήν ἔχῃς θάρρος στόν ἑαυτό σου, τό νά ἐλπίζῃς στόν Θεό, τό νά ἀγωνίζεσαι πάντοτε καί τό νά προσεύχεσαι παίρνουν τήν δύναμι ἀπό τίς ἀξιομισθίες καί τήν χάρι πού μᾶς ἀξίωσε τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ. 

Μέ ἐκεῖνα γίνεται ἡ μάχη κατά τῶν ἐχθρῶν μέ τήν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ. Ἀλλά αὐτό τό ὅπλο εἶναι αὐτό τό ἴδιο Αἷμα καί αὐτό τό ἴδιο τό Σῶμα μέ τήν ψυχή καί μέ τήν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ.  

Μέ αὐτό τό ὅπλο ὅμως πολεμοῦμε ἐκείνους μαζί μέ τόν Χριστό καί ὁ Χριστός τούς πολεμεῖ μαζί μέ ἐμᾶς, διότι, « τρώγων μου τήν σάρκα καί πίνων μου τό αἷμα ἐν ἐμοί μένει, κἀγώ ἐν αὐτῷ» (Ἰωάν. 6, 56).

Ἀδελφοί μου, ἐμεῖς ἄς ζητήσουμε νά ἐνδυναμωθοῦμε ἀπό τόν Ἴδιο τόν Κύριο, ἄς ἐργαστοῦμε μέσα ἀπό τήν ἰσχυρή δύναμη τοῦ Θεοῦ, γιά τήν κατάκτηση τῶν ἐπουρανίων, αἰωνίων καί ἀφθάρτων ἀγαθῶν καί τῆς δικαιοσύνης Αὐτοῦ.

Ὥστε νά δυνηθοῦμε κατά τήν ἡμέρα ἐκείνη τῆς πονηρίας, νά ἀναδειχθοῦμε νικητές μέ τήν δύναμιν τοῦ Αἵματος Aὐτοῦ, ὅπως ἀκριβῶς ἀναφέρεται στήν Ἀποκάλυψη: «Καί αὐτοί ἐνίκησαν αὐτόν διά τό αἷμα τοῦ ἀρνίου καί διά τόν λόγον τῆς μαρτυρίας αὐτῶν, καί οὐκ ἠγάπησαν τήν ψυχήν αὐτῶν ἄχρι θανάτου» (Ἀποκ. 12, 11).

Ἀμήν, γένοιτο!

Συνεχίζεται…

  • 170. Ὁ «Ἀόρατος Πόλεμος» Ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ἀπόδοση στή νέα Ἑλληνική: Ἱερομόναχος Βενέδικτος. Ἔκδοση Συνοδείας Σπυρίδωνος Ἱερομονάχου, Νέα Σκήτη, Ἅγιον Ὄρος. http://users.uoa.gr https://www.imaik.gr

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra