Άρθρο της Παναγιώτας Κεμανετζή

Η Εκκλησία της Ρωσίας παραμένει ανοιχτή στο διάλογο με το Πατριαρχείο Κων/πόλεως – Σχολιάζοντας την συνέντευξη του Γραμματέα του Πατριαρχείου, π. Στέφαν Ιγκούμνοφ

Στα πλαίσια μιας σπάνιας εξωστρέφειας του πατριαρχικού γραφείου Τύπου της Μόσχας, συνέντευξη παραχώρησε ο π. Στέφαν Ιγκούμνοφ, γραμματέας για τις διαχριστιανικές σχέσεις του Τμήματος Εξωτερικών Εκκλησιαστικών Σχέσεων (ΤΕΕΣ) του Πατριαρχείου και μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών σε Ελληνίδα δημοσιογράφο.

Πολύ προσεκτικός και ιδιαίτερα φειδωλός στον λόγο του, όπου έκρινε ότι χρειαζόταν ώστε να διαφυλάξει το κύρος του Πατριαρχείου του, ο κ. Ιγκούμνοφ έθεσε εξαρχής ξεκάθαρα το πλαίσιο στο οποίο θα κινούνταν οι ερωτήσεις και τοποθετήθηκε πολύ προσεκτικά – ως εκπρόσωπος του πατριάρχη – σε καίρια εκκλησιαστικά θέματα που αφορούν τις σχέσεις του Πατριαρχείου Μόσχας με το Πατριαρχείο Κων/πόλεως και τις υπόλοιπες Τοπικές Εκκλησίες.

Σε σχέση με την αντικανονική χορήγηση αυτοκεφαλίας στους αχειροτόνητους και καθηρημένους σχισματικούς της Ουκρανίας από το Πατριαρχείο Κων/πόλεως και το Ουκρανικό σχίσμα που διαίρεσε τον Ορθόδοξο κόσμο, πρόβαλε ως σταθερά τους Κανόνες της Ορθοδοξίας εξηγώντας ότι καμία παρέκκλιση δεν επιτρέπεται και δεν δικαιολογείται. 

Αναφορικά με τις διμερείς σχέσεις με το Φανάρι, τόνισε ότι το Πατριαρχείο Μόσχας ήταν πάντα ανοικτό στο διάλογο, μετατοπίζοντας την ευθύνη εμμέσως πλην σαφώς στον κ. Βαρθολομαίο.

«Οι κανόνες και η παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας και όλης της εκκλησιολογίας μας είναι επίσης πολύ ξεκάθαροι για το ποιοι είναι σχισματικοί. Πρώτα από όλα, δεν μπορείς να αποκαλείς Επισκόπους ανθρώπους που δεν είναι χειροτονημένοι. Και δεύτερον, δεν μπορείς να δημιουργείς Εκκλησία μεταξύ ανθρώπων που έχουν ήδη Εκκλησία, διότι αυτό δημιουργεί διχασμό. Δεν θα αναφερθώ στους λόγους για τους οποίους το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει διαφορετική άποψη σε αυτή την κατάσταση, αλλά οι κανόνες είναι πολύ σαφείς σε αυτό, και αυτούς ακολουθήσαμε για να αντιδράσουμε στην κατάσταση. 

Την ίδια στιγμή, το Πατριαρχείο Μόσχας δεν δήλωσε ποτέ πως η πόρτα είναι κλειστή. Ποτέ δεν κλείσαμε την πόρτα για να θεραπευτεί αυτή η κατάσταση. Από την αρχή που πήραμε αυτή την απόφαση του πώς θα αντιδράσουμε, δηλώσαμε επίσημα και έχουμε τονίσει πολλές φορές ότι είμαστε έτοιμοι για μια αδερφική συζήτηση με την Κωνσταντινούπολη για το πώς θα θεραπεύσουμε αυτό το ζήτημα» σημείωσε ο π. Στέφαν Ιγκούμνοφ.

Αποδεχόμενοι ότι οι απόψεις του κ. Ιγκμούνωφ ταυτίζονται απόλυτα με εκείνες του Ρώσου Πατριάρχη και ότι δεν πρόκειται απλώς για έναν διάλογο με προσωπικές τοποθετήσεις του συνεντευξιαζόμενου, πληροφορούμαστε ότι οι θέσεις της Μόσχας σχετικά με τη νέα σχισματική ψευδοεκκλησία της Ουκρανίας παραμένουν ορθώς αμετακίνητες. 

Από την άλλη πλευρά, ο Πατριάρχης Κων/πόλεως Βαρθολομαίος γνωρίζοντας ότι η συντριπτική πλειονότητα των Τοπικών Εκκλησιών διαφωνεί εντονότατα και κάθετα στο θέμα των σχισματικών της Ουκρανίας και του Ουκρανικού Ψευδοαυτοκεφάλου, αρνείται τον αναγνωρισμένο από τη παράδοση συντονιστικό του ρόλο και την έκφραση/υλοποίηση συνοδικών αποφάσεων των Τοπικών Ορθοδόξων Εκκλησιών, γι’ αυτό και αρνείται πεισματικά να συγκαλέσει Πανορθόδοξη Σύνοδο ή Σύνοδο Προκαθημένων, δικαιώνοντας τον εαυτό του.

Ταυτόχρονα, στην περίπτωση της αντικανονικής χορήγησης αυτοκεφαλίας στους σχισματικούς της Ουκρανίας γίνεται μία προσπάθεια μεταλλαγής των τιμητικών πρεσβείων του Οικουμενικού Πατριαρχείου σε εξουσιαστικό πρωτείο παπικού τύπου, καθώς ο κ. Βαρθολομαίος:

« […] ὅπως ὁ πάπας: 

i) ἐνεργεῖ ὑπερορίως, σὲ ξένη δικαιοδοσία, ἡ ὁποία ὑπάγεται στὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας, ὅπως ὁ Ἴδιος μέχρι πρόσφατα ἀναγνώριζε,

ii) ἀποφασίζει κυριαρχικὰ καὶ ἀνεξάρτητα ἢ καὶ ἀντίθετα μὲ τὴ γνώμη ὄχι μόνο τῆς ἴδιας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ἀλλὰ καὶ τῶν κατὰ τόπους Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν,

iii) ἰσχυρίζεται ὅτι οἱ λοιποὶ ἀνὰ τὸν κόσμο Ὀρθόδοξοι ἐπίσκοποι ὑποχρεοῦνται νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν ὅποια ἀπόφασή Του,

iv) θεωρεῖ ὅτι ἡ ἀπόφασή Του δὲν χρήζει ἐγκρίσεως ἀπὸ τὶς ἄλλες Ἐκκλησίες, ἀλλὰ οὔτε προσβάλλεται οὔτε ἀναιρεῖται, καὶ

v) ἀπαιτεῖ νὰ ἐπεμβαίνει ὑπερορίως, στὴν ἀνὰ τὴν Οἰκουμένη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀκόμα καὶ «αὐτεπαγγέλτως καὶ ὡς ἐκ καθήκοντος» «οὐ μόνον ἔνθα περὶ Δογμάτων καὶ ἱερῶν Παραδόσεων καὶ Κανονικῶν Ἐκκλησιαστικῶν Διατάξεων ἢ περὶ γενικῶν ζητημάτων ἀφορώντων εἰς ὁλόκληρον τό σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ἀλλὰ καὶ ἐν πᾶσι τοῖς σχετικῶς σπουδαίοις ἐπὶ μέρους ζητήμασι τοῖς ἐνδιαφέρουσι ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν Τοπικὴν Ἐκκλησίαν» (Ἐπιστολή τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου πρός τόν Ἀρχιεπίσκοπον Ἀλβανίας Ἀναστάσιον, 20.2.2019). Ἡ Πατριαρχικὴ αὐτὴ φρασεολογία θυμίζει τὸ περίφημο Dictatus Papae (1075) τοῦ πάπα Γρηγορίου Ζ΄, ὁ ὁποῖος εἶχε τὴν ἀπαίτηση νὰ ὑποβάλλονται στὸν πάπα πρὸς λύση ὅλες οἱ «causae majores» (μείζονες ὑποθέσεις) τῶν ἀνὰ τὴν οἰκουμένη ,Ἐκκλησιῶν!»» 

(«Ανοιχτή Επιστολή για το Ουκρανικό Ψευδοαυτοκέφαλο» με αποδέκτη την Ι. Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπογεγραμμένη από 2.414 Ορθοδόξους κληρικούς, μοναχούς και λαϊκούς, Οκτώβριος 2019).

Αναζητώντας οδοδείκτη για τον δρόμο της Αληθείας, σε ένα ζοφερό παρόν, ο Κύριος Ημών Ιησούς Χριστός μας διαφωτίζει, λέγοντας στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο στ.5:37 : «έστω δε ο λόγος υμών ναι ναι, ου ου…το δε περισσόν τούτων εκ του πονηρού έστιν». Έχει δώσει ρητή εντολή δηλαδή να υπάρχει ευκρίνεια στον λόγο μας και όχι διπλωματία, εξηγώντας ότι τα εκ του πλαγίου δεν μπορούν να είναι ευλογημένα.

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI