Άρθρο της Πασχαλίδου Μαρίας

Μάθημα Διαφυλικών σχέσεων ή Σεξουαλικής Αγωγής – Εισαγωγή στο σχολικό πρόγραμμα

Τα τελευταία δέκα χρόνια γίνεται έντονη συζήτηση γύρω από την σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των εφήβων και της αναγκαιότητάς της να εισαχθεί στο σχολικό πρόγραμμα. Αλλά τι είναι μάθημα Διαφυλικών σχέσεων ή Σεξουαλική Αγωγή;

Σεξουαλική Αγωγή είναι η « Η γνώση, η κατανόηση και ο έλεγχος από το άτομο της γενετήσιας και αναπαραγωγικής λειτουργίας ». Οι γνώσεις αυτές αναφέρονται στην ανατομία και στη λειτουργία του γεννητικού συστήματος, στις διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα, στη σύλληψη και γονιμοποίηση, στην εγκυμοσύνη και ανάπτυξη του εμβρύου, στον τοκετό, στο θηλασμό, στην εµµηνόπαυση, στην αντισύλληψη και διακοπή της εγκυμοσύνης, στα διάφορα σεξουαλικά νοσήματα (πρόληψη, θεραπεία, κλπ.) στις σεξουαλικές διαταραχές, στην υγιεινή των γεννητικών οργάνων, στην αντιμετώπιση προβλημάτων ανάμεσα στα δύο φύλα κ.ά. Στην Κύπρο και στην Ελλάδα στοιχεία σεξουαλικής αγωγής διδάσκονται στους μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευση στα πλαίσια των προγραμμάτων υγείας.

Οι πρώτες δεσμεύσεις της ελληνικής Πολιτείας για εισαγωγή της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης στα σχολεία ανάγονται στο 1965. Αργότερα έγινε από το υπουργείο Παιδείας το 2000 και το 2003, μια προσπάθεια, όταν, με οικονομική στήριξη από την Ε.Ε., εκδόθηκαν εγκεκριμένα από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο εγχειρίδια, τα οποία, όμως, δεν έφτασαν ποτέ στις τάξεις και οι εκπαιδευτικοί δεν επιμορφώθηκαν συστηματικά, εξαιτίας των μεγάλων αντιδράσεων από την Εκκλησία. Το 2009 έγινε άλλη μια προσπάθεια και το 2016 καθιερώνεται για τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση η «θεματική εβδομάδα», άξονας της οποίας υπήρξε η θεματική «Σώμα και Ταυτότητα», η οποία διεξήχθη μέχρι το 2018-2019, ενώ το Φεβρουάριο του 2020 ανακοινώνεται η ένταξη της σεξουαλικής αγωγής στην υποχρεωτική εκπαίδευση, και το 2021 αποσπασματικά εισήχθη η διδασκαλία της σεξουαλικής εκπαίδευσης –χωρίς την επιμόρφωση εκπαιδευτικών– στο μάθημα «Εργαστήρια Δεξιοτήτων», όπου και παραμένει στη «διακριτική ευχέρεια» των εκπαιδευτικών, που καλούνται να το επιλέξουν ως μάθημα επιλογής.

Σε δημοσιευμένο άρθρο της εφημερίδας «Καθημερινή» της 5/10/2024, με τίτλο «Η σεξουαλική αγωγή δεν είναι το πώς γίνεται το σεξ», η κ. Έλενα Σκαρπίδου, εκπαιδεύτρια Σεξουαλικής Αγωγής, υπεύθυνη στον τομέα εκπαίδευσης του Πολύχρωμου Σχολείου, αναφέρει πως σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές χώρες που έχουν εντάξει την σεξουαλική αγωγή σε όλες τις βαθμίδες της εκπαιδευτικής διαδικασίας, οι προσπάθειες στην ελληνική εκπαίδευση απέχουν πάρα πολύ από την καθιέρωση μαθήματος σεξουαλικής εκπαίδευσης, σύμφωνα με τα πρότυπα της UNESCO, του ΠΟΥ ή του Συμβουλίου της Ευρώπης. «Η Ελλάδα, αν και έχει κυρώσει σωρεία διεθνών και ευρωπαϊκών συνθηκών, συμφωνιών και συμβάσεων, οι οποίες στηρίζουν τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση ως δικαίωμα των παιδιών και νεαρών ατόμων, δεν έχει ακόμη καταφέρει να αναγνωρίσει, να διαχειριστεί με ωριμότητα και τελικά να προστατεύσει τη σύνθετη αυτή διάσταση της ύπαρξής μας».

Επίσης σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Βήμα», της 12/10/2024, με τίτλο «Γιατί το Ελληνικό σχολείο φοβάται τη σεξουαλική αγωγή», η κ. Σκαρπίδου, αναφέρει : «Η αποτελεσματική σεξουαλική εκπαίδευση παρουσιάζει μια θετική, επιστημονικά ακριβή και ολοκληρωμένη εικόνα της σεξουαλικότητας, σέβεται και ενδυναμώνει τα εκπαιδευόμενα άτομα και είναι κατάλληλη για κάθε ηλικιακή ομάδα», για να συμπληρώσει ότι «εκτός από τη σεξουαλική υγεία (μείωση μετάδοσης σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων, μείωση ανεπιθύμητων κυήσεων και των εφηβικών αμβλώσεων), βελτιώνονται επίσης οι στάσεις που σχετίζονται με την ισότητα των φύλων και τη συμπερίληψη των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων».

«Σκεφτείτε να διδάσκονταν όλα αυτά στα παιδιά από την προσχολική ηλικία ως και το λύκειο! Θα μπορούσαν πιο εύκολα να έρθουν σε επαφή με τις επιθυμίες τους, χωρίς να επηρεάζονται από τη mainstream πορνογραφική κουλτούρα, τις κοινωνικές νόρμες και την πίεση των συνομηλίκων. Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά θα ενδυναμώνονταν, θα υπεράσπιζαν και θα κατανοούσαν καλύτερα τα σώματά τους και τα όριά τους στο ξεκίνημα του ταξιδιού της σεξουαλικής αυτο-ανακάλυψης».

Μέσα από την κατάκτηση των κατάλληλων γνώσεων και δεξιοτήτων τα παιδιά θα μπορούσαν να διαπραγματευτούν καλύτερα τις σεξουαλικές προφυλάξεις αλλά και τη συναίνεση στις σχέσεις τους – κάτι που σπάνια διδάσκονται στην οικογένεια. «Θα είχαμε άτομα με σεξουαλική αυτενέργεια και μια σύνθετη και θετική σεξουαλική ζωή» καταλήγει η Έλενα Σκαρπίδου.

Ο κ. Πάνος Χριστοδούλου, γενικός διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού, εστιάζει στην προστασία των παιδιών και στην ανάγκη ενημέρωσής τους, προκειμένου να αναπτύξουν καλύτερη γνώση του σώματός τους, να εκφράσουν τις συναισθηματικές τους ανάγκες, ώστε σταδιακά να συνάπτουν υγιείς σχέσεις, χωρίς να αναπαράγουν προκαταλήψεις και διακρίσεις στην ζωή τους. «Χωρίς αυτήν την εκπαίδευση, τα παιδιά και οι νέοι μπορούν ευκολότερα να μπουν σε επικίνδυνες καταστάσεις, είτε ως θύματα είτε ως θύτες, χωρίς να έχουν πλήρη συνείδηση των συνεπειών των πράξεων τους. Γενικά, χωρίς σωστή ενημέρωση, τα παιδιά δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους σε σχέση με τη σεξουαλικότητά τους ή πώς να προστατεύσουν τον εαυτό τους από καταστάσεις εκμετάλλευσης ή κακοποίησης. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο, ειδικά σε ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, να πέσουν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, κακοποίησης ή εκμετάλλευσης», τονίζει ο κ. Χριστοδούλου, στο δημοσίευμα της «Καθημερινής».

Ομοίως η κ. Νιόβη Μιχαλοπούλου, κλινική ψυχολόγος και ιδρύτρια του προγράμματος «Ως Αιδώ», η οποία συμμετέχει στην διαδικτυακή καμπάνια «Αν ήξερα», ένωση πέντε οργανισμών από Ελλάδα, Κύπρο και Αμερική, όπου με νέα βίντεο για τη σεξουαλική αγωγή– επιδιώκει (η ένωση αυτή) να προσφέρει επιστημονικά ακριβείς, ηλικιακά κατάλληλες και κατανοητές πληροφορίες για την εφηβεία, τις υγιείς σχέσεις, αλλά και οποιοδήποτε άλλο θέμα αφορά τη σεξουαλική υγεία παιδιών και ενηλίκων, αναφέρει πως είναι ανάγκη ολοκληρωμένα και σωστά η σεξουαλική αγωγή να ενταχθεί στο σχολείο. «Ολοκληρωμένα σημαίνει από τις πρώτες ηλικίες που τα παιδιά μαθαίνουν για τα όρια και την ανατομία. Να μάθουν ότι κάθε οικογένεια είναι μοναδική και διαφορετική και το ότι αν έχεις μία μαμά, αν έχεις δύο μπαμπάδες, ή ότι σε μεγαλώνει η γιαγιά σου δεν σε κάνει θύμα μπούλινγκ. Αυτό που έχουμε κάνει ως τώρα στη χώρα μας είναι “γιαλαντζί”. Είναι για να λέμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση ότι κι εμείς κάτι κάναμε». 

Συγχρόνως με τις ευρωπαϊκές και κρατικές προσπάθειες για σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, μείωση της βίας μεταξύ των ανηλίκων, της ενδοοικογενειακής βίας και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανηλίκων και ενηλίκων, παρατηρείται αύξηση της εν λόγω βίας και έκρηξη τέτοιου είδους εγκλημάτων. Η παραβατικότητα ανηλίκων και η βία αυξάνονται ραγδαία και σαρώνουν σταδιακά όλες τις στερεοτυπικές αντιλήψεις που συνόδευαν τον «μύθο» τους. Εξαπλώνονται με ένταση από τα πιο υποβαθμισμένα έως τα μεσοαστικά και τα «ευγενή» προάστια της Αττικής και παρατηρούνται πια παρόμοια φαινόμενα σε όλη την έκταση της Ελλάδας. Οι επιστήμονες που αναλύουν αυτά τα φαινόμενα φαίνεται να συγκλίνουν στην άποψη πως η λεγόμενη «πανδημία» μαζί με την έλλειψη κοινωνικοποίησης που υπάρχει μέσα από την σχολική καθημερινότητα, η ελλιπής σεξουαλική αγωγή καθώς και τα μαθησιακά προβλήματα δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα, στο οποίο τελευταία προσθέτουν και τις λεγόμενες ομοφοβικές επιθέσεις σε βάρος ΛΟΑΤΚΙ μαθητών και μαθητριών!!!!!

Η κα. Έφη Λαμπροπούλου, καθηγήτρια Εγκληματολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας της Παντείου, αναφέρει «την τελευταία δεκαετία παρατηρείται αύξηση των ομαδοποιήσεων στην τέλεση παράνομων πράξεων από τους ανηλίκους και ανάπτυξη μιας ενεργά επιθετικής κουλτούρας προς τους θεσμούς, εκτεταμένη χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ, και αύξηση της επιθετικής συμπεριφοράς, όπως είναι για παράδειγμα οι  συμπλοκές μεταξύ ομάδων». Οπαδική βία, ομαδικοί βιασμοί ανηλίκων από ανηλίκους, κλοπές και εκφοβισμοί, με σκοπό είτε την απόκτηση πλούτου και χρήματος με παράνομο και εύκολο τρόπο είτε για να περάσει η «ώρα μας, με πλάκα και διασκέδαση». Και επίσης όλη αυτή η κουλτούρα μεταδίδεται και σε διαδικτυακές πλατφόρμες γελοιοποιώντας και εξευτελίζοντας τα θύματα. Γιατί, για ποιο λόγο: για τα likes, αναφέρουν οι ειδικοί!!!

«Ανάρμοστες ή μη λειτουργικές συμπεριφορές είχαμε και εσείς και εγώ», λέει στη LiFO o Ηλίας Βασιλειάδης, που εκπροσωπεί την Ένωση Σχολικών Ψυχολόγων και έχει καθημερινή επαφή με τα παιδιά.

Ωστόσο, τα τελευταία δέκα χρόνια έχει συντελεστεί μια σημαντική αλλαγή, όπως υποστηρίζει: «Παλαιότερα, όταν υπήρχε μια τέτοια συμπεριφορά, υπήρχε παράλληλα και μια αυτορρύθμιση. Όποιος ξέφευγε, εισέπραττε τη δυσαρέσκεια από το κοντινό του περιβάλλον. Όχι κατ’ ανάγκη από τους γονείς, αλλά από τους φίλους του, ίσως ακόμη και από τους μεγαλύτερους με τους οποίους μπορεί να είχε επαφή». Σήμερα αυτό έχει αλλάξει, λέει ο Η. Βασιλειάδης. Η κυρίαρχη κοινωνική κουλτούρα έχει αλλάξει, διότι ο κοινωνικός έλεγχος είναι ατομικός. Ο νέος μόνος, αποξενωμένος από το οικογενειακό περιβάλλον, δεν μπορεί να αγωνιστεί στο βαθμό που απαιτείται, για να πετύχει τον στόχο του. Σκέφτεται την ευκολία του και οδηγείται στην παραβατικότητα ευκολότερα. Και αν εισπράττει τον έπαινο με αυτήν τη συμπεριφορά, ακόμα καλύτερα για τον ίδιο.

Οι ίδιοι επιστήμονες όμως έχουν ξεχάσει και έχουν βάλει στην άκρη την χριστιανική διαπαιδαγώγηση και την έχουν εκτοπίσει με αρνητικό πρόσημο, σε έναν άλλο σύμπαν, σαν να μην αφορά πια την κοινωνία των ανθρώπων είτε ως σύνολο είτε ως άτομα. Από την μία πλευρά αναφέρουν πως η παραβατικότητα μαθαίνεται και διδάσκεται ως συμπεριφορά, η οποία ξεκινά συνήθως ως ομαδική διαδικασία, με τη συναναστροφή και με την παρατήρηση (μίμηση), όπως ακριβώς και η βία, από την άλλη πλευρά όμως δεν σχολιάζουν θετικά την παρέμβαση της Εκκλησίας στην παιδαγωγική διαδικασία εντός του σχολικού περιβάλλοντος.

(Συνεχίζεται)

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI