Της Ολυμπίας
αποκλειστικά για την katanixi.gr

«Ἄν ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία παύση νά εἶναι ἀσκητική, παύει νά εἶναι Ὀρθόδοξος» (Ἱερομονάχου π. Γεωργίου Καψάνη Γρηγοριάτου)

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

ΙΒ΄ Μέρος

Ὁ μακαριστός π. Γεώργιος Καψάνης μᾶς ἀναφέρει ὅτι: “Λέγουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες μας ὅτι μέσα στίς ἐντολές Του κρύβεται ὁ ἴδιος ὁ Θεός, κι’ ὅταν ὁ Χριστιανός ἀπό ἀγάπη καί πίστη στόν Χριστό τίς τηρεῖ, τότε ἑνώνεται μαζί Του. (13) Αὐτό κατά τούς Ἁγίους Πατέρας εἶναι τό πρῶτο στάδιο τῆς θεώσεως, τό ὁποῖο ὀνομάζεται καί “πράξις”.

Εἶναι ἡ πρακτική ἀγωγή, ἡ ἀρχή τοῦ δρόμου πρός τήν θέωση.

Φυσικά αὐτό δέν εἶναι καθόλου εὔκολο, διότι ὁ ἀγώνας γιά νά ξεριζωθοῦν τά πάθη ἀπό μέσα μας εἶναι μεγάλος.

Χρειάζεται κόπος πολύς, ὥστε σιγά-σιγά ὁ χέρσος ἐσωτερικός μας ἀγρός νά καθαρίζεται ἀπό τά ἀγκάθια καί τίς πέτρες τῶν παθῶν.

Καί νά καλλιεργεῖται πνευματικά, ὥστε νά μπορεῖ νά πέφτει ὁ σπόρος τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ καί νά καρποφορεῖ.

Ἀπαιτεῖται μεγάλη καί συνεχής βία στόν ἑαυτό μας γιά ὅλα αὐτά.

Γι᾿ αὐτό ὁ Κύριος εἶπε ὅτι «ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ βιάζεται καί οἱ βιασταί ἁρπάζουσιν αὐτήν». (Ματθ. 11, 12).

Καί πάλι οἱ Ἅγιοι Πατέρες μᾶς διδάσκουν:

«Δῶσε αἷμα καί λάβε Πνεῦμα», δηλαδή δέν μπορεῖς νά λάβεις τό Ἅγιο Πνεῦμα, ἄν δέν δώσεις τό αἷμα τῆς καρδιᾶς σου στόν ἀγώνα γιά νά καθαριστεῖς ἀπό τά πάθη.

Νά μετανοήσεις πραγματικά καί σέ βάθος, καί νά ἀποκτήσεις τίς ἀρετές.

Ὅλες δέ οἱ ἀρετές εἶναι ὄψεις τῆς μίας καί μεγάλης ἀρετῆς, τῆς ἀρετῆς τῆς ἀγάπης.

Ὅταν ὁ Χριστιανός ἀποκτήσει τήν ἀγάπη, ἔχει ὅλες τίς ἀρετές.

Ἡ ἀγάπη εἶναι ἐκείνη πού ἐκδιώκει ἀπό τήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου τήν αἰτία ὅλων τῶν κακιῶν καί ὅλων τῶν παθῶν, ἡ ὁποία κατά τούς γίους Πατέρας εἶναι ἡ φιλαυτία.

Ὅλα τά κακά μέσα μας πηγάζουν ἀπό τήν φιλαυτία, πού εἶναι ἡ ἀρρωστημένη ἀγάπη τοῦ ἑαυτοῦ μας.

Γι᾿ αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας ἔχει τήν ἄσκηση.

Χωρίς ἄσκηση δέν ὑπάρχει πνευματική ζωή, οὔτε ἀγώνας, οὔτε προκοπή.

Ὑπακοῦμε, νηστεύουμε, ἀγρυπνοῦμε, κοπιάζουμε μέ μετάνοιες, ὀρθοστασίες, γιά νά μποροῦμε νά καθαριζόμαστε ἀπό τά πάθη μας.

Ἄν ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία παύση νά εἶναι ἀσκητική, παύει νά εἶναι Ὀρθόδοξος.

Παύει νά βοηθεῖ τόν ἄνθρωπο νά ἀπαλλάσσεται ἀπό τά πάθη του καί νά γίνεται θεός κατά Χάριν.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀναπτύσσουν μεγάλη καί βαθειά ἀνθρωπολογική διδασκαλία γιά τήν ψυχή καί τά πάθη τοῦ ἀνθρώπου.

Κατ᾿ αὐτούς ἡ ψυχή διακρίνεται στό λογιστικό καί παθητικό μέρος.

Τό παθητικό πάλι περιέχει τό θυμοειδές καί τό ἐπιθυμητικό.

Στό λογιστικό περιέχονται οἱ λογικές ἐνέργειες τῆς ψυχῆς, δηλαδή οἱ λογισμοί, οἱ σκέψεις.

Τό θυμοειδές εἶναι τά θετικά ἤ ἀρνητικά συναισθήματα, ἡ ἀγάπη, τό μίσος.

Τό ἐπιθυμητικό εἶναι οἱ καλές ἐπιθυμίες τῶν ἀρετῶν καί οἱ κακές ἐπιθυμίες τῶν ἡδονῶν, τῶν ἀπολαύσεων, ἡ φιλοχρηματία, ἡ κοιλιοδουλία, ἡ σαρκολατρεία, τά σαρκικά πάθη.

Ἄν αὐτά τά τρία μέρη τῆς ψυχῆς, τό λογιστικό, τό θυμοειδές καί τό ἐπιθυμητικό, δέν καθαρισθοῦν, δέν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος νά δεχθεῖ μέσα του τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ, νά θεωθεῖ.

Τό λογιστικό καθαρίζεται μέ τήν νήψι, πού εἶναι ἡ συνεχής τήρησις τοῦ νοός ἀπό τούς λογισμούς, μέ τό νά κρατεῖ δηλαδή τούς καλούς λογισμούς καί νά ἀποδιώχνη τούς κακούς.

Τό θυμοειδές πάλι καθαρίζεται μέ τήν ἀγάπη.

Καί τό ἐπιθυμητικό, τέλος, καθαρίζεται μέ τήν ἐγκράτεια.

Ὅλα αὐτά πάντως ἀπό κοινοῦ καθαρίζονται καί ἁγιάζονται μέ τήν προσευχή.

3. Τά Ἅγια Μυστήρια καί ἡ προσευχή

Ὁ Χριστός ἐγκαθίσταται στήν καρδιά τοῦ ἀνθρώπου μέ τά Ἅγια Μυστήρια.

Μέ τό ἅγιο Βάπτισμα, τό Χρίσμα, τήν ἱερά Ἐξομολόγηση, τήν Θεία Εὐχαριστία.

Στούς Ὀρθόδοξους Χριστιανούς πού εἶναι ἐν κοινωνίᾳ Χριστοῦ, ὁ Θεός, ἡ Χάρις Του, εἶναι μέσα τους, στήν καρδιά τους, διότι εἶναι βαπτισμένοι, χρισμένοι, ἐξομολογημένοι, κοινωνημένοι.

Τά πάθη ὅμως καλύπτουν τήν θεία Χάρι, ὅπως ἡ στάχτη τήν σπίθα.

Μέ τήν ἄσκηση καί τήν προσευχή ἡ καρδιά καθαρίζεται ἀπό τά πάθη, ἡ σπίθα τῆς Θείας Χάριτος ἀναζωπυροῦται καί ὁ πιστός αἰσθάνεται τόν Χριστό στήν καρδιά του, πού εἶναι τό κέντρο τῆς ὑπάρξεώς του. Κάθε προσευχή τῆς Ἐκκλησίας βοηθεῖ στήν κάθαρση τῆς καρδιᾶς.

Ἰδιαιτέρως ὅμως βοηθεῖ ἡ λεγόμενη μονολόγιστος εὐχή ἤ νοερά προσευχή ἤ καρδιακή προσευχή.

Τό «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν».

Αὐτή ἡ προσευχή, πού ἀνέκαθεν παραδίδεται στό Ἅγιον Ὄρος, ἔχει τό ἑξῆς πλεονέκτημα:

Ἐπειδή εἶναι μονολόγιστος, δηλαδή μόνο μία πρότασις, μᾶς βοηθεῖ νά συγκεντρώνουμε εὔκολα τόν νοῦ μας.

Συγκεντρώνοντας τόν νοῦ μας τόν βυθίζουμε στήν καρδιά καί προσέχουμε ἐκεῖ νά μή ἀπασχολεῖται μέ ἄλλα πράγματα καί νοήματα, οὔτε καλά, οὔτε κακά, ἀλλά μόνο μέ τόν Θεό.

Ἡ ἄσκησις στήν καρδιακή αὐτή προσευχή, πού μπορεῖ νά γίνει μέ τήν Χάρι τοῦ Θεοῦ σύν τῷ χρόνῳ συνεχής, εἶναι ὁλόκληρη ἐπιστήμη.

Εἶναι τέχνη ἱερά, πού Ἅγιοι τῆς Πίστεώς μας λεπτομερῶς περιγράφουν στά ἱερά τους συγγράμματα, ὅπως καί σέ μία μεγάλη συλλογή πατερικῶν κειμένων, τήν “Φιλοκαλία”.

Βοηθεῖ καί χαροποιεῖ λοιπόν τόν ἄνθρωπο ἡ προσευχή αὐτή.

Κι’ ὅταν προχωρήσει ὁ Ὀρθόδοξος Χριστιανός στήν προσευχή αὐτή, καί ταυτοχρόνως ἡ ζωή του εἶναι σύμφωνη μέ τίς Ἅγιες ἐντολές τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἐκκλησίας, τότε ἀξιώνεται νά λάβει ἐμπειρία τῆς Θείας Χάριτος”.

«Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλόν».

Ἀμήν, γένοιτο!

Συνεχίζεται…

  • 13. Ἡ θέωσις, ὡς σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου. Ἀρχιμ. Γεωργίου Καψάνη Καθηγουμένου Ἱ. Μ. Ὁσίου Γρηγορίου Ἁγ. Ὄρους.Ἔκδοσις Ἱερᾶς Μονῆς Ὁσίου Γρηγορίου, Ἅγιον Ὄρος. https://www.imaik.gr/?p=6627

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra

Δείτε σχετικά:
– Η βιωματική «Θεία Χάρις» (Μέρος, Α΄Β΄Γ΄Δ΄Ε΄ΣΤ΄Ζ΄, Η΄, Θ΄, Ι΄, ΙΑ΄)