Του Ελευθέριου Ν. Κοσμίδη, Contributor Editor
αρθρογραφεί για katanixi.gr

Όταν ένα πρόβλημα φαντάζει άλυτο, στη Φυσική τουλάχιστο ξαναδιαβάζουμε τα δεδομένα του προβλήματος, μήπως μας ξέφυγε κάποιο κρυφό δεδομένο ή μήπως δεν κατανοήσαμε κάποια κρυφή συνθήκη που διέπει το φαινόμενο. Αν το πρόβλημα είναι πως ο κόσμος δεν αντιδρά, πως θα αναζητούσαμε τη λύση με συστηματικό τρόπο;

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr


Στην οικονομία τα πράγματα είναι ξεκάθαρα, όταν κάνουμε  λόγο για την μικροοικονομία, αναφερόμαστε στο εσωτερικό μιας οικονομικής οντότητας, και για τη μακροοικονομία, όταν αναφερόμαστε στο περιβάλλον και σε παράγοντες έξω από την υπό εξέταση οντότητα, καθώς και τις ευκαιρίες και τις απειλές που το περιβάλλον διαμορφώνει. 

Στην κοινωνική ζωή όμως, όταν είμαστε αντιμέτωποι με φαινόμενα που μας ξεπερνούν, χρειάζεται να ανακαλέσουμε δεδομένα και να αξιολογήσουμε την επίδρασή τους στην κοινωνία.

Η τεχνολογική εξέλιξη για παράδειγμα δεν έχει αποσαφηνιστεί ακριβώς αν έχει τελικά θετική επίδραση η όχι στην κοινωνία. 

Οι ταχύτητες που επιβάλλει, η ταχύτητα με την οποία αυτή η ίδια αναπτύσσεται δεν αφήνει και πολλά περιθώρια στον καθένα από εμάς να εκπαιδευτεί, να χρησιμοποιήσει, να αποτιμήσει και τελικά να κρίνει αν μια τεχνολογική εξέλιξη είναι επωφελής για τον ίδιο. Για να μη θεωρηθεί εξαπλουστευμένη η αγωνία που ενυπάρχει στον προβληματισμό μας, ας κάνουμε ένα μικρό πείραμα. Να θεωρήσουμε πως είμαστε μέλη μιας επιτροπής που θα κρίνει εάν θα χαρακτηρισθεί παράνομη στο εξής ή χρήση μερικών δεδομένων της καθημερινής μας ζωής:

Α) ΤΥΠΟΣ (ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ – ΠΕΡΙΟΔΙΚΑ)

Από το έκτακτο παράρτημα, τη στοιχειοθεσία και τον τσίγκο, μέχρι τη σημερινή ρωμαϊκή αρένα των εκδοτικοπολιτικών συμφερόντων, υπάρχει χαοτική διάφορα. Η δημοσιογραφία έχασε τον κοινωνικό της χαρακτήρα. Από την εφημερίδα που μας ενημέρωνε, ξεπέσαμε σε σκουπιδοφυλλάδες εκδοτικής προπαγάνδας, που μας εκπαιδεύουν στη συλλογή κουπονιών, στον τζόγο, και μας ανταμείβουν σαν παιδικές δωροσακούλες με εισιτήρια σε θεάματα, περιοδικά της οκάς, βιβλία της σειράς και άλλα χρηστικά δώρα καθημερινής χρήσης.

Β) ΤΗΛΕΦΩΝΟ

Το τηλέφωνο από μέσο επικοινωνίας, που οραματίστηκε ο Γκράχαμ Μπέλ, καταστάθηκε προέκταση της ύπαρξής μας. Η αποθέωση της ανάγκης για επικοινωνία επισκίασε την ανάγκη για ζωή και τη φιλοσοφία της. Σπάσαμε κάθε εμπόδιο που μας περιόριζε και θυσιάσαμε τον προσωπικό μας χρόνο στην ανάγκη για επικοινωνία των άλλων. Το παλιό καλό τηλέφωνο είχε καλώδιο, μετά το καλώδιο έγινε 5 μέτρα και κάναμε βόλτες στο δωμάτιο, μα η νοικοκυρά δεν μπορούσε να κάνει δουλειές και να μαγειρεύει. Έτσι κόψαμε το καλώδιο και το τηλέφωνο έγινε ασύρματο. Υπονοήθηκε με εκωφαντικό τρόπο πως δήθεν δεν μας καθυστερεί ένα τηλεφώνημα και μπορούμε να κάνουμε τουλάχιστον δύο πράγματα ταυτόχρονα. Απώλεσαμε την έννοια της ελάχιστης αναγκαίας  χρονικής διάρκειας σε μια επικοινωνία, τη σαφήνεια του μεταφερόμενου μηνύματος, καταχράστηκαμε και απώλεσαμε το σεβασμό για τη διαθεσιμότητα του άλλου. Η αμηχανία που γεννά μια φαύλη καθημερινή επικοινωνία δίχως ουσιαστική ανάγκη μας εκπαίδευσε στην κοινωνική κριτική και τελικά κατάντησε ανθρωποφαγία.

Γ) ΤΡΑΠΕΖΕΣ

Η πώληση χρημάτων ως επάγγελμα, από μοχλός ανάπτυξης καταστάθηκε μια ελίτ μακριά από τον άνθρωπο και τις ανάγκες του. Σκοτεινές διαδρομές κεφαλαίων, ακαταλαβίστικα τραπεζικά παράγωγα, διαφθορά της κοινωνίας με τα διακοποδάνεια και την εκπαίδευση στο δανεισμό, τη νέα μορφή υποδούλωσης  σε επιθυμίες μιας επίπλαστης κοινωνικής καταξίωσης.  Τα χρήματα και τα κρυπτονομίσματα έχουν καταστεί πλέον συνώνυμα της ισχύος αλλά δίχως αντίκρυσμα σε χρυσό. Μονάχα η ζήτηση τα καθιστά ακριβότερα ή φθηνότερα, αποτελούν μια αυτοτροφοδοτούμενη κοινωνική φούσκα. Μια κούρσα ανελέητη, δίχως τέρμα, δίχως όρους και όρια.  Ο νόμος της ζούγκλας για την επιβίωση του ισχυρότερου σε νέα εκδοχή. 

Δ) ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Ίσως τελικά και να είναι η λιγότερο ύποπτη τεχνολογική εξέλιξη. Έτσι ξεκίνησε τουλάχιστον, ως ένα χώρος ελεύθερης έκφρασης σκέψης και διαμοιρασμού της γνώσης και της πληροφορίας.

Πώς όμως από το δικαίωμα στην ελευθερία επιλογής και έκφρασης φτάσαμε στην εκ των υστέρων ανάγκη για βίαιη  GDPR προσαρμογή και στα “φασιστικά” COOKIES, μόνο η google και το facebook το γνωρίζουν. Σήμερα αποτελεί την κυριότερη πηγή διαφθοράς και διαστροφής για τα παιδιά και τους νέους. 

Στην εποχή δε του κορωνοϊού, το παραμυθάκι του ψηφιακού μετασχηματισμού με την τηλεκπαίδευση και την τηλεργασία έχει και έναν πολύ κακό λύκο, που πολλοί δε βλέπουν ακόμα. Δεν είναι λογικό να προβάλλεται ως επιλογή τεχνολογικά εξελιγμένη εκείνο που μέχρι πρότινος ήταν απαγορευμένο: οι ατελείωτες ώρες μπροστά από μια οθόνη, κυρίως για παιδιά και εφηβους κάτω των 16 ετών. Δεν είναι λογικό να ομορφαίνει μια φυλακή, επειδή αντικαταστήσαμε τους τοίχους της και τα κάγκελα με γυάλινες γιγαντοοθόνες. Φυλακή είναι πάλι. 

Ε) ΑΣΥΡΜΑΤΗ ΔΙΑΣΥΝΔΕΣΗ – CLOUD

Από το BLUETOOTH και το WIFI, μέχρι το 5G εκπαιδεύτηκαμε στο να μας είναι απαραίτητη η πρόσβαση σε ένα smartphone. 

Άρα σε ένα τηλέφωνο, στο διαδίκτυο, σε μία κινηματογραφική αίθουσα, σε μία φωτογραφική και βίντεο μηχανή, σε μία αριθμομηχανή, σε έναν υπολογιστή (θα μαζεύονται καμμιά ντουζίνα οι μικροσυσκευές που ενσωματώνει πλέον ένα smartphone) 24 ώρες το 24ωρο. Ούτε λόγος πλέον για την ηλεκτρομαγνητική επιβάρυνση του ζωτικού μας χώρου, για τις επιπτώσεις στην υγεία μας μετά από μακροχρόνια χρήση, για κυβερνοασφάλεια και ιδιωτικότητα. Όλα στη φόρα! 

ΣΤ) Τα social media 

Στα χωριά μας έχουμε όλοι την εμπειρία της κουτσομπόλας γειτόνισσας. Μιας αρρωστημένης ύπαρξης, που παίρνει ζωή από τις ζωές των άλλων. Όταν αυτή η στάση γενικεύεται και επιβάλλεται, παραβιάζοντας κατάφωρα κάθε έννοια ιδιωτικότητας, με την επίφαση της οικειοθελούς δημοσίευσης, τότε εκτός από ανήθικο καταντά απάνθρωπο και αρρωστημένο. Αντί να προστατέψουμε και να εκπαιδεύσουμε τον άνθρωπο, θωρακίζοντας τον απέναντι στη λαίλαπα της εκπόρνευσης του ιδιωτικού του βίου, τον καταγγέλλουμε για την ανικανότητα του να αντισταθεί στο μεθύσι της δημοφιλίας. Και όλα αυτά για τον πλουτισμό των ολίγων. 

Αν συμφωνήσουμε να κυρηχθούν παράνομα τα ΜΜΕ, το τηλέφωνο, το διαδίκτυο, το wi-fi και τα social media, (επειδή έχουμε πρώτα ανάγκη να ασχοληθούμε με τον εαυτό μας, με την οικογένειά μας και όλους τους σημαντικούς άλλους στη ζωή μας), θα μας περάσουν για τρελούς. 

Εκπαιδεύτηκαμε σε αυτή την παθητική στάση, παρότι αναγνωρίζουμε την αρνητική επίδραση στην καθημερινότητα. 

Δυσκολευόμαστε να φανταστούμε τη ζωή μας δίχως αυτά τα δεδομένα. 

Τελικά εκπαιδευόμαστε στο να μην ονειρευόμαστε μια καλύτερη ζωή. 

Ο εικονικός κόσμος μοιάζει με όνειρο, αλλά ούτε πραγματικός είναι, ούτε δικός μας είναι, ούτε όνειρο. Μάλλον εφιάλτης είναι!

Εκπαιδευόμαστε στην αποδοχή του νέου και όχι στη διατήρηση του καλού. Δε θα δώσουμε καμιά μάχη αν δεν έχουμε μάθει να υπερασπιζόμαστε τα όνειρα μας.

Δε θα υπερασπιστούμε ποτέ τα όνειρα μας, αν δεν κάνουμε όνειρα, αν δεν γίνουμε παιδιά.

Είναι σίγουρο πως πολλά θα κερδίσουμε• ταυτόχρονα δε θα φανούμε σαν δάσκαλοι της Πίστης, αν τους νέους μας τους προσεγγίσουμε σαν ίσους και καλύτερους. Να πάμε κοντά τους σαν μαθητούδια, να μάθουμε από την καρδιά τους, μέσα εκεί θα βρούμε το Χριστό!” (π. Νικόλαος Μανώλης, Βίωμα Ορθοδοξίας, (σελ.70), Έκδοση Ο.Χ.Σ Άγιος Ιωσήφ ο Ησυχαστής)

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra

Δείτε σχετικά:
Στα μουλωχτά… Μιαρό συλλείτουργο στην Ι. Μονή Οσίου Διονυσίου εν Ολύμπω