Της Ολυμπίας
αποκλειστικά για την katanixi.gr

«Ἡ ἁμαρτία τους, λοιπόν, εἶναι ἀσυγχώρητη καί ἡ πονηρία τους ἀθεράπευτη» (Ἅγιος Κασσιανός ὁ Ρωμαῖος)

Επιμέλεια σύνταξης: katanixi.gr

Ε΄ Μέρος

Ὁ Ὅσιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ὁ θεοχαρίτωτος διδάσκαλος τῆς Ὀρθοδόξου πίστης μας, ἀνακεφαλαιώνοντας ὅλη τήν Πατερική Παράδοση στό ἔργο του: «Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον», περιγράφει τήν λειτουργία «τοῦ ἡ­γε­μο­νι­κοῦ τῆς ψυ­χῆς, νοῦ» καί αὐτή τήν σχέση τοῦ «νοῦ» μέ τίς ὑπόλοιπες δυνάμεις τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου, ὡς ἑξῆς:

«Ὁ νοῦς διά μέσου τῶν αἰσθητηρίων γνωρίζει ὅλα τά κτίσματα, καί ὅλα τά τῆς Γραφῆς λόγια, καί τά μεταχειρίζεται ὡς σκαλοπάτια, γιά νά ἀναβαίνει ἀπό τά αἰσθητά στά νοητά· ἀπό τά αἰτιατά στά αἴτια· καί ἀπό τά εἰκονιζόμενα καί τούς τύπους, στά πρωτότυπα καί εἰκονιζόμενα. 

Ἔτσι, μέ τή μέθοδο αὐτή, ὁ νοῦς ἀνεβαίνει ἀπό τά κτίσματα στόν Κτίστην, καί ἀπό τίς Γραφές σ’ Αὐτόν πού τίς εἶπε. Κι’ ἔτσι φαίνεται νά λέγει σ’ ὅλες του τίς δυνάμεις, καί σ’ ὅλες του τίς αἰσθήσεις, ἐκεῖνο τό τοῦ Ἡσαΐου· “Δεῦτε ἀναβῶμεν εἰς τό ὄρος Κυρίου, καί εἰς τόν οἶκον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ, καί ἀναγγελεῖ ἡμῖν τήν ὁδόν αὐτοῦ, καί πορευσόμεθα ἐν αὐτῇ” (Ἡσαΐας 2, 3). 

Αὐτή εἶναι ἡ κατά Θεόν (κατά φύσιν) πορεία τοῦ νοῦ, καί γιά τό σκοπό αὐτό δημιούργησε ὁ Θεός τίς θυρίδες τῶν αἰσθητηρίων, γιά νά γίνεται ὁ νοῦς “ἐπόπτης τῆς αἰσθητῆς κτίσεως, καί μύστης τῆς νοουμένης”, ὅπως εἶπεν ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος».

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες λέγουν ὅτι, ὅταν οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου παρεκτραποῦν καί μετακινηθοῦν ἀπό τά φυσικά τους ὅρια, καί ὅταν αὐτές κινοῦνται μέ κατεύθυνση πρός τήν κτίση καί ὄχι πρός τόν Κτίστη τους καί Δημιουργό, τότε αὐτές ἀσθενοῦν. 

Καί τότε κατά συνέπεια οἱ δυνάμεις τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου διαστρέφονται. 

Ἡ κατά Θεόν (κατά φύσιν) μετατρέπεται σέ αὐτή τήν παρά φύσιν κατάσταση, τό τριμερές τῆς ψυχῆς γίνεται ἕδρα τῶν τριῶν βασικῶν παθῶν πού ἀποτελοῦν τίς αἰτίες ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν. 

Τό λογιστικό γίνεται ἕδρα τῆς «Φιλοδοξίας» καί ἐκεῖ γεννῶνται οἱ βλάσφημοι λογισμοί, τό θυμικό γίνεται ἕδρα τῆς «Φιλαργυρίας» καί ἐκεῖ γεννῶνται οἱ πονηροί λογισμοί καί τό ἐπιθυμητικό γίνεται ἕδρα τῆς «Φιληδονίας», καί ἀπό ὅπου γεννῶνται οἱ αἰσχροί λογισμοί.

Τότε πραγματικά κατά ἀντιστοιχία ὁ «λόγος» γιά τόν ἄνθρωπο γίνεται ἄγνοια τοῦ Θεοῦ, καί ἡ «ἐπιθυμία» ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τήν φιλαυτία, καί ὁ «θυμός» ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα τήν τυραννία. 

Ἔτσι ὁ ἄνθρωπος ὑποδουλώνεται ὁλοκληρωτικά στά πάθη. 

Ὁ Ὅσιος Κασσιανός ὁ Ρωμαῖος, ἀναφέρει γιά τήν φύση, ἀλλά καί γιά τήν ἀνίατη διαφθορά τῶν πονηρῶν πνευμάτων, τά ἑξῆς:

Φύση ἀνίατη διαφθορά

“Οἱ δαίμονες εἶναι πνεύματα, ἔχουν δηλαδή φύση πνευματική. (5)

Ὑπάρχουν, βέβαια, καί ἄλλες πνευματικές φύσεις, ὅπως εἶναι οἱ Ἄγγελοι, ἡ ψυχή μας ἤ κι’ αὐτός ἀκόμα ὁ ἀέρας. 

Οἱ φύσεις αὐτές, ὡστόσο, δέν εἶναι τελείως ἀσώματες. 

Ὅλες τους ἔχουν σῶμα, μέ τό ὁποῖο ὑπάρχουν, ἄν καί αὐτό εἶναι πνευματικό.

Καί πολύ λεπτότερο ἀπό τό δικό μας, καθώς μαρτυρεῖ ὁ λόγος τοῦ Ἀποστόλου: 

“Ὑπάρχουν σώματα ἐπουράνια καί σώματα ἐπίγεια”, «καί σώματα ἐπουράνια, καί σώματα ἐπίγεια· ἀλλ’ ἑτέρα μέν ἡ τῶν ἐπουρανίων δόξα, ἑτέρα δέ ἡ τῶν ἐπιγείων» (Α΄ Κορ. 15, 40). 

Ἀπ᾿ αὐτό συμπεραίνουμε ὅτι τίποτα δέν εἶναι τελείως ἀσώματο, παρά μόνο ὁ Θεός.

Οἱ δαίμονες, λοιπόν, εἶναι ἐλεύθεροι ἀπό τό φορτίο τῆς δικῆς μας σάρκας, γι᾿ αὐτό καί δέν ἐμποδίζονται νά ἐκπληρώνουν ἄμεσα κάθε ἐπιθυμία τους. 

Ὅσο τό πνεῦμα τους εἶναι ταχύ στό νά ἀντιλαμβάνεται, τόσο καί ἡ οὐσία τους εἶναι εὐκίνητη καί ἐλεύθερη στό νά ἐνεργεῖ. 

Ἀλλά αὐτή ἡ εὐκολία, νά ἐκπληρώνονται δηλαδή ἀκαριαῖα τά θελήματά τους, δέν ἀφήνει στή σκέψη τους τό περιθώριο νά παρέμβει καί νά διορθώσει τό κακό, πού φωλιάζει μέσα στόν νοῦ τους.

Ἐπιπλέον, μήν ἔχοντας τό βάρος τῆς σάρκας, δέν ἔχουν κάτι πού νά δικαιολογεῖ τήν κακία τους. 

Γιατί αὐτή ἡ κακία δέν προκαλεῖται, ὅπως σέ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους, ἀπό ἐξωτερικούς παράγοντες, ἀλλά ἀποκλειστικά καί μόνο ἀπό τήν διεστραμμένη θέλησή τους. 

Ἡ ἁμαρτία τους, λοιπόν, εἶναι ἀσυγχώρητη καί ἡ πονηρία τους ἀθεράπευτη

Ἔτσι, δέν ὑπάρχει γι᾿ αὐτούς καμμία ἐπιείκεια, ἀλλά οὔτε καί πιθανότητα νά μετανοήσουν”.

Ὁ Ἴδιος ὁ Κύριος μᾶς προειδοποίησε, νά μήν δώσουμε προσοχή σέ ἀλλότριες, καί ψεύτικες φωνές πού θά μᾶς προτρέπουν νά ἀποκοποῦμε ἀπό τήν Ἐκκλησία, διότι αὐτές θά πλανήσουν πολλούς. Κυρίως ἐκείνους πού θά ἔχουν τό βλέμμα προσηλωμένο μόνο στίς βιοτικές μέριμνες τοῦ ἁμαρτωλοῦ κόσμου τούτου, καί ἐκείνους πού θά ἀδιαφοροῦν καί θά ἐκπέσουν ἀπό τήν ἀλήθεια τῆς Ὀρθόδοξης πίστης.

Ἐκεῖνοι ὅμως, πού «τά ἄνω φρονοῦν, μή τά ἐπί τῆς γῆς», ἐνῶ ταυτόχρονα διατηροῦν ταπεινό λογισμό μαζί μέ τήν ἀνόθευτη Ὀρθόδοξη πίστη δέν θά πλανηθοῦν, ἀλλά θά ἀναμένουν μέ ὑπομονή καί τό ἀληθινό σημεῖο τῆς Παρουσίας τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. 

«Εἰ οὖν συνηγέρθητε τῷ Χριστῷ, τά ἄνω ζητεῖτε, οὗ ὁ Χριστός ἐστιν ἐν δεξιᾷ τοῦ Θεοῦ καθήμενος· τά ἄνω φρονεῖτε, μή τά ἐπί τῆς γῆς» (Κολ. 3, 1-2). 

Ἀμήν, γένοιτο!

Συνεχίζεται…

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: https://bit.ly/2WldGra

Δείτε εδώ και τα υπόλοιπα άρθρα του αφιερώματος “Περί των πονηρών πνευμάτων”