Άρθρο της Πασχαλίδου Μαρίας

Στόχος είναι το κράτος να γίνει κοσμικό… Ο ρόλος της Ορθοδοξίας υποβαθμίζεται σε ιστορική παρουσία. Ισοπεδώνεται ο σωτηριολογικός της χαρακτήρας

«Πενήντα χρόνια από το Σύνταγμα του 1975.
Η συνταγματική υπόσχεση της Μεταπολίτευσης και η ποιότητα της Δημοκρατίας και του Κράτους Δικαίου».

Υπό την αιγίδα του «κύκλου ιδεών», σε συνεργασία με τη διαΝΕΟσις και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και με την υποστήριξη των εκδόσεων Σάκκουλα, διοργανώθηκε συνέδριο για την επέτειο των πενήντα χρόνων από το Σύνταγμα του 1975 στις 10 και 11 Ιουνίου 2025, στο Ζάππειο Μέγαρο, ακριβώς 50 χρόνια από τη θέση σε ισχύ του Συντάγματος, με ειδικότερο τίτλο τον πιο πάνω αναγραφόμενο. Χρειάζεται αναθεώρηση του Συντάγματος και σε τι εύρος; ήταν το βασικό ερώτημα. Τις απαντήσεις κλήθηκαν να δώσουν οι τέσσερις ειδικοί προσκεκλημένοι. Η τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, ο καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Δελλής.

Ο υπουργός Εξωτερικών Γεώργιος Γεραπετρίτης στη συζήτηση που έλαβε χώρα, απαντώντας στο κεντρικό ερώτημα περί της ανάγκης αναθεώρησης του Συντάγματος, ήταν αντίθετος, λέγοντας: «Δεν απαιτείται αναθεώρηση. Βεβαίως, μπορεί να είναι ωφέλιμη εν τέλει η αναθεώρηση. Είναι σημαντικό να δούμε ότι δεν πρέπει να αντιλαμβανόμαστε το σύνταγμα ως πινάκιο αλλά ούτε και ως αποτυχία των δημοσίων πολιτικών και του πολιτικού συστήματος». Τόνισε επίσης την ανάγκη αντιμετώπισης της δευτερογενούς νομοθεσίας και της εισφοράς στον πολιτικό διάλογο ενός ψύχραιμου βλέμματος, καθώς και ότι δομικά προβλήματα δεν θα λυθούν μέσα από το Σύνταγμα. Υπεραμύνθηκε της περίφημης συναίνεσης, που είχε σαν αποτέλεσμα την αναθεώρηση του 2001, («Η αναθεώρηση του ελληνικού Συντάγματος του 2001 εκτείνεται σε όλα τα τμήματα της συνταγματικής ύλης, η διαδικασία της αναθεώρησης κινήθηκε με πρωτοβουλία τόσο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας όσο και της μείζονος αντιπολίτευσης το 1995, διακόπηκε από τις πρόωρες εκλογές του 1996, επαναλήφθηκε στη Βουλή του 1996, που διαμόρφωσε τον κατάλογο των υπό αναθεώρηση διατάξεων, και συνεχίστηκε μετά τις εκλογές του 2000 από τη νέα Βουλή, που ως αναθεωρητική ολοκλήρωσε τη διαδικασία, διαμόρφωσε, ψήφισε και έθεσε σε ισχύ τις αναθεωρημένες διατάξεις. Στον κατάλογο των υπό αναθεώρηση διατάξεων είχαν περιληφθεί 89 διατάξεις και άρθρα σε ένα κείμενο με 120 άρθρα συνολικά. Το Ελληνικό Σύνταγμα είναι αυστηρό με ουσιαστικά και διαδικαστικά όρια, και απότοκο της ιδιαίτερης σχέσης Συντάγματος και πολιτικής, Συντάγματος και Ιστορίας. Η εν λόγω αναθεώρηση εμπεριείχε ένα εξαιρετικά υψηλό βαθμό επικινδυνότητας, διότι υπήρξε μια διαδικασία συνολικής επαναξιολόγησης του Συντάγματος, και προσωρινής άρσης όλων των εγγυήσεων του αυστηρού χαρακτήρα του. Ουσιαστικά επαναξιολογήθηκε το πραγματικό Σύνταγμα της χώρας, όπως προκύπτει μέσα από την ερμηνεία του και την εφαρμογή του. Η ελληνική αναθεώρηση του 2001 είναι περισσότερο από οτιδήποτε άλλο μία πολιτική πρωτοβουλία, ένα πολιτικό γεγονός. Ο πολιτικός στόχος κατά τη διάρκεια της αναθεωρητικής διαδικασίας δεν ήταν η αναζήτηση των τυπικά αναγκαίων πλειοψηφιών αλλά της ευρύτερης δυνατής συναίνεσης. Η αναθεωρητική συναίνεση δεν είναι μόνον στοιχείο του αυστηρού χαρακτήρα του Συντάγματος, αλλά και μία κατά κάποιο τρόπο πολιτικής μεθόδου επιτρεπόμενης από το Σύνταγμα για την αντιμετώπιση όλης της ύλης της αναθεώρησης, ανεξάρτητα από το ποια είναι ακριβώς η αυξημένη πλειοψηφία που απαιτείται», όπως αναφέρει ο κ. Ε. Βενιζέλος στην τότε εισήγησή του με τίτλο «Το αναθεωρημένο ελληνικό Σύνταγμα του 2001 και η επικαιρότητα του συνταγματικού φαινομένου»), και την παρέμβαση στην αναθεώρηση του 2019, η οποία είχε ως άμεσο πολιτικό αποτύπωμα την δυνατότητα της αντιπολίτευσης να προτείνει και να συστήνει εκ των ενόντων Εξεταστικές Επιτροπές. 

(Η αναθεώρηση του Συντάγματος του 2019 αφορούσε κυρίως την εκλογική διαδικασία και την εκπροσώπηση των εκτός επικράτειας Ελλήνων, την χρηματοδότηση κομμάτων, την διευκόλυνση σχηματισμού κυβερνήσεων συνεργασίας με νέα πρόβλεψη για την ψήφο εμπιστοσύνης, και θέματα διοικητικής αρχιτεκτονικής).

Ο κ. Γεραπετρίτης παράλληλα, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του για τις ανεξάρτητες αρχές, λέγοντας ότι δεν θα ήθελε ένα σύνταγμα των ανεξάρτητων αρχών, προκρίνοντας την έλλειψη εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς. Επίσης φαίνεται να απασχολεί πολύ την κυβέρνηση το θέμα της ανεξαρτησίας των δικαστών και οι παθολογίες της απονομής της δικαιοσύνης, όπου η κ. Σακελλαροπούλου, σε σχέση με την ενδεχόμενη δημιουργία Συνταγματικού Δικαστηρίου, τάχθηκε υπέρ του προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας των νόμων, γιατί, όπως είπε, «δεν θα είναι εύστοχη λύση η μετατροπή της δικαιοσύνης σε ανεξάρτητη αρχή».

Σε άλλη ερώτηση της κ. Μακαντάση, αν απαιτούνται παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη, καθώς της καταλογίζουν ευθύνες για καθυστερήσεις στην απονομή της δικαιοσύνης που μπλοκάρουν την οικονομία και τις επενδύσεις, η κ. Σακελλαροπούλου, απάντησε ότι κουράστηκε να ακούει πως η δικαιοσύνη φταίει για το πρόβλημα των επενδύσεων, την ώρα που δεν υπάρχει χωροταξικός σχεδιασμός, η διοίκηση ασθενεί και η φορολογική νομοθεσία αλλάζει τακτικά. Σε ερώτηση περί του άρθρο 86 που αφορά την ποινική ευθύνη των Υπουργών (η αναθεώρηση του 2019 τροποποίησε το άρθρο αυτό, καταργώντας την αποσβεστική προθεσμία για τη δίωξη υπουργικών αδικημάτων, σύμφωνα με πηγές. Αυτό σημαίνει ότι πλέον τα υπουργικά αδικήματα δεν παραγράφονται λόγω παρέλευσης χρόνου, όπως ίσχυε πριν την αναθεώρηση), απάντησε ότι στην πράξη οι προκαταρκτικές επιτροπές ιστορικά έχουν αποτύχει, καθώς μια διαδικασία με σχετική αυστηρότητα μετατρέπεται σε αμιγώς πολιτική.

Συμπερασματικά, ο κ. Υπουργός, μίλησε για ένα λιτό σύνταγμα, το οποίο θα εμπνέει εμπιστοσύνη και σεβασμό στους πολίτες, προωθώντας συγχρόνως και την παιδεία στους θεσμούς, επέμενε στην ανάγκη αποδραματοποίησης της αναθεώρησης του συντάγματος, η οποία αποτελεί και μια πολιτική διαδικασία και υπογράμμισε τη σημασία να έχουμε μια κυβέρνηση με μεγαλύτερη λογοδοσία, μια Βουλή που θα εμπνέει εμπιστοσύνη, μια δικαιοσύνη πιο ανεξάρτητη και μια διοίκηση πιο κοντά στον πολίτη και πιο αξιοκρατική. «Συνεπώς, για αυτά τα θέματα, ναι στη συνταγματική αναθεώρηση, χωρίς όμως τον δραματοποιημένο λόγο που ιστορικά έχουμε στην Ελλάδα», σημείωσε.

Οι υπό αναθεώρηση διατάξεις

Όμως τα πράγματα δεν είναι καθόλου όπως μας τα αναφέρει ο κ. Υπουργός. Σε ένα τέτοιο συνέδριο επετειακού χαρακτήρα και με τόσο σημαντικό πρόσημο, την αναθεώρηση του Συντάγματος, τουλάχιστον θα έπρεπε να ήταν ειλικρινής και ξεκάθαρος στην τοποθέτησή του. Οι αλλαγές που ετοιμάζονται από την επόμενη Βουλή είναι οι παρακάτω: 

1. Αφαιρείται το προοίμιο του Συντάγματος «Εις το Όνομα της Αγίας και Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος».
2. Απαλείφεται πλήρως το άρθρο 3 περί επικρατούσας θρησκείας.
3. Απαλείφεται η επίκληση στα χρηστά ήθη.
4. Αφαιρείται το δικαίωμα προστασίας της υγείας και της γενετικής ταυτότητας.
5. Αφαιρείται το Δικαίωμα στην πληροφόρηση.
6. Καταργείται το άρθρο 9A: (Προστασία προσωπικών δεδομένων).
7. Τροποποιείται σημαντικά το άρθρο 13 περί θρησκευτικής ελευθερίας.
8. Καταργείται η προϋπόθεση των φανερών πεποιθήσεων (γνωστή θρησκεία) για να λειτουργεί μια θρησκεία.
9. Καταργείται η απαγόρευση του προσηλυτισμού. 
10. Καταργείται η διάταξη περί άρνησης συμμόρφωσης στο νόμο λόγω θρησκευτικών πεποιθήσεων.
11. Καθιερώνεται συνταγματικά η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους.
12. Καταργείται η υποχρέωση του κράτους για την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης των μαθητών.
13. Καταργείται η συνταγματική προστασία της οικογένειας, της πολυτεκνίας, του γάμου, της μητρότητας, της παιδικής ηλικίας και των ατόμων με αναπηρίες.
14. Εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας.
15. Αντικατάσταση όρκου του Προέδρου της Δημοκρατίας.

(Συνεχίζεται)

Κάνε ἐγγραφή στό νέο κανάλι τῆς Κατάνυξης τοῦ Youtube πατώντας ἐδῶ: ΚΑΤΑΝΙΧI